Ideologia: Różnice pomiędzy wersjami

Dodane 52 bajty ,  6 lat temu
m
dodanie daty do szablonu fakt na podstawie http://pl.wikipedia.org/w/index.php?title=Ideologia&diff=prev&oldid=38302352
m (dodanie daty do szablonu fakt na podstawie http://pl.wikipedia.org/w/index.php?title=Ideologia&diff=prev&oldid=38302352)
'''Ideologia''' jest to powstała na bazie danej [[kultura|kultury]] wspólnota [[światopogląd]]ów, u podstaw której tkwi świadome dążenie do realizacji określonego interesu klasowego lub grupowego albo narodowego.
 
Mianem ideologii określa się każdy zbiór uporządkowanych poglądów – religijnych, politycznych, prawnych, przyrodniczych, artystycznych, filozoficznych – służących ludziom o tożsamych poglądach do objaśniania otaczającego ich świata. Społeczną funkcją ideologii jest artykulacja celów aktywności i dopuszczalnych sposobów ich osiągania oraz motywacja ich zasadności względami uznawanymi za wyższe niż jednostkowy interes (wizja rzeczywistości + system wartości + dyrektywy praktycznego działania<ref>{{cytuj książkę |nazwisko= |imię= |autor link= |tytuł= Nauka o polityce| rozdział= Pojęcie ideologii i jej funkcje| nazwisko r= | imię r= | autor r link= |wydawca= PWN|miejsce= Warszawa |rok= 1984|strony= |isbn= 8301058080}}</ref>). Zapotrzebowanie na ideologie wynika z właściwego ludziom poszukiwania odpowiedzi na pytania o sens i sposób istnienia{{fakt|data=2014-01}}.
 
== Dzieje pojęcia ==
Współczesne znaczenie tego terminu odbiega od tego jakie nadał mu de Tracy, korzeniami swymi sięgając do rozprawy [[Karol Marks|K. Marksa]] i [[Fryderyk Engels|F. Engelsa]] ''Ideologia niemiecka'' (napisanej w latach 1845-48), oraz do rozprawy ''Ideologia i utopia'' [[Karl Mannheim|Karla Mannheima]] (1929).
 
Marks i Engels utożsamiają w swojej rozprawie pojęcie ideologii z pojęciem filozofii, jednocześnie utrzymując pogląd, że wszelka myśl stanowi odbicie warunków materialnych. Filozofia staje się wtedy pojęciowym ujęciem określonej rzeczywistości materialnej, w której istnieje człowiek. Przy takim ujęciu filozofii, formy ludzkiej świadomości stanowią odbicie procesów materialnych. Zaś sama filozofia jako jedna z form ludzkiej świadomości (świadomości społecznej) staje się pojęciowym wyrazem interesów, które zgodnie z przyjętą przez nich stratyfikacją społeczną mają charakter klasowy{{fakt|data=2014-01}}.
: W takim ujęciu filozofia staje się świadomością partykularną wyrażającą interes określonej klasy społecznej, z reguły tej, która dominuje w określonym układzie społecznym i dąży do narzucenia – odpowiadających jej form świadomości – pozostałym klasom społecznym. Ideologia zatem w swoim uzasadnieniu odwołuje się nie do kategorii prawdy lecz do kategorii interesu .
 
== Znaczenie współczesne ==
We współczesnym znaczeniu pod pojęciem ideologii rozumieć należy zbiór poglądów czy sądów (naukowych, filozoficznych, religijnych, by wymienić tylko najważniejsze), które w przekonaniu danej [[grupa społeczna|grupy społecznej]] wyrażają jej interesy i o tyle są akceptowane w ramach określonej ideologii, o ile pozostają w zgodzie z subiektywnym odczuciem interesu określonej grupy. I jako takie właśnie nie mogą być oceniane w kategoriach teoretycznych, a więc przede wszystkim z perspektywy prawdy. Nie można więc zasadnie utrzymywać, że jakaś ideologia jest prawdziwa lub fałszywa{{fakt|data=2014-01}}.
 
== Ideologia a filozofia ==
Ideologia ma określoną strukturę, czyli wewnętrzny skład treściowy i wzajemne powiązania poglądów.
 
Cechy ideologii to m.in.{{fakt|data=2014-01}}:
* uporządkowany obraz świata istniejącego i pożądanego w przyszłości;
* duży stopień ogólności celów i sposobów działania;
3 136 849

edycji