Węzeł drogowy: Różnice pomiędzy wersjami

Dodane 30 bajtów ,  6 lat temu
usunięcie zbędnych linków do dat, WP:SK, drobne redakcyjne, drobne merytoryczne, źródła/przypisy
m (integracja szablonów do szablonu dopracować)
(usunięcie zbędnych linków do dat, WP:SK, drobne redakcyjne, drobne merytoryczne, źródła/przypisy)
[[Plik:Los Angeles Freeway Interchange.jpg|thumb|400px|Widok na węzeł drogowy w [[Los Angeles]] w [[Kalifornia|Kalifornii]] pomiędzy [[Autostrada międzystanowa nr 105 (Kalifornia)|I105]] i [[Autostrada międzystanowa nr 110|I110]].]]
{{dopracować|źródła=2011-10|or}}
'''Węzeł drogowy''' (symbol [[Plik:AB-Kreuz.svg]], [[Plik:AB-AS.svg]]) – krzyżowanie się, rozwidlenie lub połączenie [[Droga (transport)|dróg]] na różnych poziomach, zapewniające pełną lub częściową możliwość wyboru kierunku jazdy<ref>{{Dziennik Ustaw|rok=1999|numer=43|pozycja=430}}.</ref>.
[[Plik:Los Angeles Freeway Interchange.jpg|thumb|400px|Widok na węzeł drogowy w [[Los Angeles]] w [[Kalifornia|Kalifornii]] pomiędzy [[Autostrada międzystanowa nr 105 (Kalifornia)|I105]] i [[Autostrada międzystanowa nr 110|I110]].]]
'''Węzeł drogowy''' (symbol [[Plik:AB-Kreuz.svg]], [[Plik:AB-AS.svg]]) – krzyżowanie się, rozwidlenie lub połączenie [[Droga (transport)|dróg]] na różnych poziomach, zapewniające pełną lub częściową możliwość wyboru kierunku jazdy.
 
== Podział węzłów drogowych ==
[[Plik:Crossroad in winter 2.jpg|thumb|280px|Skrzyżowanie]]
[[Rozporządzenie]] [[Ministerstwo Transportu i Gospodarki Morskiej|Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej]] z dnia [[2 marca]] [[1999]] ''w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie'' dzieli węzły drogowe na trzy grupy<ref>{{Dziennik Ustaw|rok=1999|numer=43|pozycja=430}}.</ref>:
* węzły bezkolizyjne typu '''WA''' – na których nie występuje przecinanie [[tor jazdy|torów jazdy]], a relacje skrętne są realizowane tylko jako manewry wyłączania, włączania i przeplatania się [[potok ruchu|potoków ruchu]],
* węzły częściowo bezkolizyjne typu '''WB''' – na których występuje przecinanie torów jazdy niektórych relacji na jednej z dróg; w ramach węzła funkcjonuje wówczas na tej drodze [[skrzyżowanie]] lub ich zespół, jednak relacje o dominujących natężeniach są prowadzone bezkolizyjnie,
==== Skrzyżowanie dwóch dróg ====
===== Koniczynka =====
[[Plik:As-koniczynka2.svg|thumb|left|250px|thumbupright|Schemat]]
[[Plik:Klaverblad in nabijheid Sabiha.JPG|thumb|250px|Węzeł drogowy w formie koniczynki]]
Koniczynka jest najczęściej spotykaną formą węzła drogowego. Ma tę zaletę, że trzeba zbudować tylko jeden [[wiadukt]] drogowy. Zajmuje też stosunkowo niewiele miejsca w terenie. Wadą koniczynki jest fakt krzyżowania się dwóch [[potok ruchu|potoków]] pojazdów (najpierw wjazd na drogę po łuku 3/4, a później zjazd z drogi po łuku 3/4).
 
Koniczynka ma kilku wynalazców. W [[Europa|Europie]] jest nim [[Szwajcarzy|Szwajcar]] [[Willy Sarbach]] ([[1927]]). W [[Stany Zjednoczone|USA]] pomysł zgłoszono do [[Urząd patentowy|Urzędu Patentowego]] w [[1917]]. Pierwsze koniczynki powstały zaś w [[Rahwey]] (stan [[New Jersey]]) oraz w [[Chicago]].
 
Jako jedyny z omówionych tutaj węzłów krzyżujących dwie drogi umożliwia zawracanie. Wykonuje się je przez użycie dwóch łuków 3/4.
 
===== Krzyż maltański =====
[[Plik:As-krzyż maltański.svg|left|thumb|250pxupright|Węzeł drogowy w formie krzyża maltańskiego, szkic]]
Na węzeł drogowy w formie krzyża maltańskiego potrzeba jeszcze mniej miejsca niż na koniczynkę. Jego wielką zaletą jest też możliwość utrzymywania większych prędkości (nie ma [[łącznica (droga)|łącznic]] prowadzonych po łuku 3/4). Jednak w centrum węzła niezbędna jest skomplikowana konstrukcja [[wiadukt]]ów, mająca przynajmniej 4 poziomy, na których odbywa się ruch pojazdów. W skrajnych przypadkach może to być sześć poziomów, z czego z kolei może wynikać różnica poziomów do 30 m.
{{clear}}
 
===== Turbina =====
[[Plik:as-turbina.svg|left|thumb|250pxupright|Węzeł drogowy w formie turbiny, szkic]]
Na węźle drogowym w formie turbiny, podobnie jak w przypadku krzyża maltańskiego, można utrzymywać duże prędkości. W tym jednak przypadku nie ma potrzeby budowy tak wysokiej konstrukcji mostów. Do budowy takiego węzła potrzeba trochę więcej miejsca niż w przypadku koniczynki. Wadą turbiny jest konieczność budowy aż 8 [[wiadukt]]ów prowadzących [[łącznica (droga)|łącznice]] nad drogami głównymi oraz innymi [[łącznica (droga)|łącznicami]].
{{clear}}
 
===== Wiatrak =====
[[Plik:as-wiatrak.svg|left|thumb|250pxupright|Węzeł drogowy w formie wiatraka, szkic]]
Węzeł drogowy w formie wiatraka posiada [[wiadukt]]y dla wszystkich [[łącznica (droga)|łącznic]] prowadzących w lewo od pierwotnego kierunku jazdy. Za [[wiadukt]]em droga jest tak poprowadzona, aby te [[łącznica (droga)|łącznice]] skończyły się przed głównym [[skrzyżowanie]]m dróg. [[łącznica (droga)|Łącznice]] te muszą posiadać ciaśniejsze skręty, więc trzeba wprowadzić na nich pewne ograniczenia prędkości.
{{clear}}
 
===== Formy mieszane =====
[[Plik:Schönefeld interchange scheme.svg|thumb|250pxleft|upright|Do form mieszanych można zaliczyć również węzeł ''Autobahnkreuz Schönefeld'']]
[[Plik:Autobahnkreuz Breitscheid Ratingen.jpg|thumb|250px|Węzeł drogowy w formie mieszanej (dwie [[łącznica (droga)|łącznice]] jak w ''koniczynce'', dwie jak w ''wiatraku''), zdjęcie węzła "Breitscheid"„Breitscheid” w pobliżu [[Düsseldorf]]u w miejscu połączenia {{AS-droga|D-A|3}} z {{AS-droga|D-A|52}}]]
 
[[Plik:Autobahnkreuz Breitscheid Ratingen.jpg|thumb|250px|Węzeł drogowy w formie mieszanej (dwie [[łącznica (droga)|łącznice]] jak w ''koniczynce'', dwie jak w ''wiatraku''), zdjęcie węzła "Breitscheid" w pobliżu [[Düsseldorf]]u w miejscu połączenia {{AS-droga|D-A|3}} z {{AS-droga|D-A|52}}]]
W rzeczywistości wiele węzłów drogowych ma formy mieszane. Bywa też tak, że do węzła początkowo zbudowanego jako koniczynka dobudowuje się niektóre [[łącznica (droga)|łącznice]] (takie jak w przypadku krzyża maltańskiego) dla zwiększenia przepustowości [[skrzyżowanie|skrzyżowania]] dróg.
{{clear}}
==== Połączenie dwóch dróg ====
===== Trąbka =====
[[Plik:as-trąbka-lewa.svg|left|thumb|250pxleft|upright|Węzeł drogowy w formie trąbki lewostronnej, szkic]]
[[Plik:as-trąbka-prawa.svg|thumb|250pxupright|Węzeł drogowy w formie trąbki prawostronnej, szkic]]
Jest to prawdopodobnie najczęściej spotykane całkowicie bezkolizyjne połączenie dwóch dróg. Wymagany jest jeden dwukierunkowy [[wiadukt]] oraz tylko w jednym z przypadków zmiany drogi konieczne jest ograniczenie prędkości. W zależności od sytuacji trąbka może być skierowana w dwie różne strony. Najczęściej jest tak zaprojektowana, aby z jazdy po łuku 3/4 koła korzystało możliwie najmniej pojazdów.
{{clear}}
 
===== Gruszka =====
[[Plik:as-gruszka.svg|left|thumb|250pxupright|Węzeł drogowy w formie gruszki, szkic]]
Na węźle drogowym typu ''gruszka'' wyeliminowana została [[łącznica (droga)|łącznica]] prowadzona po 3/4 łuku. Dzięki temu możliwe są wszystkie zmiany kierunku jazdy bez dużego ograniczenia prędkości. Jednak takie [[skrzyżowanie]] wymaga wybudowania dodatkowego [[wiadukt]]u oraz znacznie więcej terenu pod budowę węzła.
{{clear}}
 
===== Pół koniczynki =====
[[Plik:as-półkoniczynki.svg|left|thumb|250pxupright|Węzeł drogowy w formie półkoniczynki, szkic]]
Węzeł w takiej formie występuje w miejscach, gdzie planowana jest rozbudowa kończącej się na węźle drogi. Dzięki takiej konstrukcji węzła jego przebudowa (dokończenie koniczynki) nie jest kosztowna i nie wymaga zamykania czynnych już przejazdów.
{{clear}}
 
===== Trójkąt =====
[[Plik:as-trójkąt.svg|left|thumb|250pxupright|Węzeł drogowy w formie trójkąta, szkic]]
Chyba najwygodniejsze dla kierowców bezkolizyjne odejście drogi. Stosunkowo łagodne wszystkie [[łącznica (droga)|łącznice]]. Cały węzeł położony praktycznie po jednej stronie drogi niekończącej się na węźle (możliwy do wykonania, gdy ta droga idzie w pobliżu zbiornika wodnego lub innej przeszkody w terenie). Rozwiązanie to ma niestety też wady:
* 3 [[wiadukt]]y położone na ogół pod ostrym kątem w stosunku do drogi, nad którą przechodzą
 
=== Węzły typu WB ===
[[Plik:Spui-schematic.svg|left|thumb|250pxleft|Węzeł drogowy typu WB z jednym [[skrzyżowanie]]m (droga pokazana poziomo jest prowadzona bezkolizyjnie), schemat]]
[[Plik:Stjadła-dk50xdk2.jpg|thumb|250px|Węzeł drogowy "Stojadła"„Stojadła” typu WB pod [[Mińsk Mazowiecki|Mińskiem Mazowieckim]] w [[Polska|Polsce]]. [[Droga krajowa nr 50 (Polska)|Droga krajowa nr 50]] (tranzytowa) poprowadzona jest bezkolizyjne, zaś [[Droga krajowa nr 92 (Polska)|droga krajowa nr 92]] poprzez [[rondo]].]]
Jest to węzeł częściowo bezkolizyjny, na którym następuje przecinanie torów jazdy niektórych relacji na jednej z dróg. Na tej drodze funkcjonuje [[skrzyżowanie]] lub zespół [[skrzyżowanie|skrzyżowań]]. Tory ruchu o dominującym natężeniu ruchu powinny być prowadzone bezkolizyjnie.
 
[[Skrzyżowanie]] powinno być umiejscowione na drodze niższej klasy lub na drodze o mniejszym natężeniu ruchu w przypadku dróg równorzędnej klasy. Wyjazd z jezdni drogi, na której jest ruch bezkolizyjny, powinien poprzedzać wjazd na nią. Zarówno wyjazd, jak i wjazd na tę drogę powinny być usytuowane po prawej stronie jezdni i powinny być wyposażone w pasy wyłączenia/włączenia.
 
W [[miasto|miastach]] węzły drogowe typu WB często powstają poprzez dobudowanie [[estakada|estakad]] tranzytowych w ciągu jednej z przecinających się [[Droga (transport)|dróg]] nad istniejącym [[skrzyżowanie]]m lub [[rondo|rondem]].
 
=== Węzły typu WC ===
[[Plik:AS-typWC.svg|left|thumb|250pxupright|Węzeł drogowy typu WC, schemat]]
 
Jest to węzeł dwupoziomowy, na którym tylko jezdnie dróg krzyżują się bezkolizyjnie. Relacje skrętne na obu drogach odbywają się na [[skrzyżowanie|skrzyżowaniach]].
 
{{commonscat|Road junctions}}
{{Przypisy}}
 
[[Kategoria:Budowle drogowe]]
60 688

edycji