Otwórz menu główne

Zmiany

Rozmiar się nie zmienił, 5 lat temu
m
Bot poprawia link synonim; zmiany kosmetyczne
 
=== Morfologia i biologia ===
; Rozwój: [[roślina jednoroczna|Roślina roczna]] lub [[roślina dwuletnia|dwuletnia]].
; Pokrój: Roślina prawie naga, często czerwona przebarwiona.
; [[liść|Liście]]: Dolne duże, jajowate o falistych brzegach, liście łodygowe podłużne lub lancetowate.
; [[Kwiat]]y: Kwiaty są wytwarzane w drugim roku, zebrane są w dość duże [[wiecha|wiechy]]. Mają zielonawy 5-krotny [[okwiat]], 1 słupek, 5 pręcików na mięsistym pierścieniu otaczającym słupek. Posiadają [[podkwiatek|podkwiatki]].
; [[Owoc]]e: Suche, jednonasienne, pękające wieczkiem. Zrośnięte są po kilka w tzw. [[kłębek]].
; [[Korzeń]]: [[Bulwa korzeniowa|Spichrzowy]].
 
=== Zastosowanie ===
* [[Rośliny uprawne|Roślina uprawna]]: Od kiedy to tylko było możliwe, próbowano uszlachetnić buraka, tak by w zależności od potrzeby wytwarzał większy korzeń lub większe liście. Obecnie jest uprawiany na wszystkich kontynentach i w wielu odmianach. Po raz pierwszy o buraku wspomina jeden z dokumentów pochodzących z [[Babilonia|Babilonii]]. W roku 722 p.n.e. uprawiano go w ogrodach króla Meodaka-baladana, pod nazwą ''selqu''. Około 400 p.n.e. uprawiano buraki w Grecji, a 200 lat później dotarły one na tereny republiki rzymskiej. W czasach [[Karol Wielki|Karola Wielkiego]] i przez resztę średniowiecza uprawiany był burak ćwikłowy jako warzywo liściaste we Francji i Italii, a w Niemczech od XII wieku. W XV wieku odmiana czerwona buraka zawędrowała do Włoch. W [[1583]] opisano po raz pierwszy w sposób naukowy kilka uprawianych wtedy odmian. W [[1747]] [[Andreas Sigismund Marggraf]] odkrył w burakach [[sacharoza|sacharozę]]. W [[1753]] [[Karol Linneusz]] opisał wszystkie gatunki i podgatunki buraków oraz nadał im nazwy łacińskie, obowiązujące do dziś. W [[1801]] [[Franz Karl Achard]] rozpoczął produkcję [[cukier buraczany|cukru buraczanego]] na Śląsku. Od [[1830]] rozpoczęto hodowlę buraków według cech zewnętrznych takich jak wielkość korzenia i forma. Olbrzymi wpływ na produkcję buraków miała teoria mineralnego odżywiania roślin, którą ogłosił [[Justus von Liebig]] (1803-1873). W [[1924]] r. Austriak Waldecker rozpoczął pierwsze doświadczenia z [[otoczkowanie nasion|otoczkowaniem nasion]] buraka. W latach 30. XX w. w ZSRR wyhodowano po raz pierwszy pojedyncze jednonasienne rośliny buraków (prace Marii G. Bordonos)<ref name="bord">{{Cytuj stronę | url = http://selekcija.ru/saxarnaya-svekla-dostizheniya-selekcii.html | tytuł = Сахарная свекла – Достижения селекции | data = 2011 | opublikowany = Селекция полевых культур | język = ru | data dostępu = 2013-10-06}}</ref>.
* [[Warzywa|Warzywo]] uprawiane w celach spożywczych.
* [[rośliny pastewne|Roślina pastewna]].
*** [[burak ćwikłowy]] – roślina warzywna, uprawiana ze względu na silnie wybarwiony korzeń.
*** [[burak pastewny]] – uprawiany na paszę.
Nie są to jednak w sensie botanicznym [[odmiana (biologia)|odmiany]], lecz grupy [[kultywar]]ów, stąd też wszystkie dawniej używane nazwy łacińskie zostały uznane za [[synonim (taksonomia)|synonimy]]y ''Beta vulgaris'' subsp. ''vulgaris''<ref name=grin/><ref name=TPL>{{Cytuj stronę |url= http://www.theplantlist.org/tpl/search?q=beta |tytuł= The Plant List ''Beta'' |data dostępu = 20011-03-30}}</ref>.
 
=== Choroby ===
2 550 853

edycje