Otwórz menu główne

Zmiany

Usunięte 34 bajty ,  5 lat temu
|podpis =
|data urodzenia = [[2 lutego]] [[1904]]
|miejsce urodzenia = [[Czkałowsk (obwód niżnonowogrodzki)|Wasiliowo]]
|imię przy narodzeniu =
|data śmierci = [[15 grudnia]] [[1938]]
|miejsce spoczynku =
|zawód = pilot doświadczalny
|odznaczenia = [[Plik:Hero of the Soviet Union medal.png|20px|Złota Gwiazda Bohatera Związku Radzieckiego]]<br />{{order|OL (ZSRR)}} {{order|OL (ZSRR)}} {{order|OCzSz}} [[Plik:20 years saf rib.png|30px|Medal "20„20 lat Radzieckich Sił Zbrojnych"Zbrojnych”]]
|commons = Category:Valery Chkalov
|wikiźródła =
|www =
}}
[[Plik:Chkalov, Stalin and Belyakov. August 10, 1936.jpg|thumb|250px|Czkałow spotyka się ze [[Józef Stalin|Stalinem]] 10 sierpnia 1936, stoją także [[KlimentKlimient Woroszyłow|Woroszyłow]], [[Łazar Kaganowicz|Kaganowicz]] i lotnik Bieliakow]]
'''Walery Pawłowicz Czkałow''' ([[Język rosyjski|ros.]] Валерий Павлович Чкалов, ur. [[20 stycznia]]/[[{{data|1904-2 lutego]] [[1904]]-2}}, zm. [[15 grudnia]] [[1938]]), [[Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich|radziecki]] lotnik rekordowy i doświadczalny, jeden z najsłynniejszych lotników radzieckich, [[Kombrig|kombryg]] [[Armia Czerwona|Armii Czerwonej]].
 
Urodził się 2 lutego (20 stycznia [[kalendarz juliański|starego stylu]]) 1904 we wsi Wasiliowo (ob. [[Czkałowsk (obwód niżnonowogrodzki)|Czkałowsk]]) w Niżegorodskoj [[gubernia|guberni]] w [[Rosja|Rosji]], z pochodzenia Rosjanin. Pracował jako robotnik i palacz kotłowy. Od 1919 służył ochotniczo w [[Armia Czerwona|Armii Czerwonej]], jako ślusarz-mechanik w jednostce lotniczej. W 1922 ukończył teoretyczną szkołę lotniczą, a w 1923 wojskową szkołę pilotażu. W 1924 ukończył moskiewską szkołę wyższego pilotażu i wyższą szkołę walki powietrznej, po czym służył w radzieckim lotnictwie wojskowym.
[[Plik:Chkalov, Stalin and Belyakov. August 10, 1936.jpg|thumb|250px|Czkałow spotyka się ze [[Józef Stalin|Stalinem]] 10 sierpnia 1936, stoją także [[Kliment Woroszyłow|Woroszyłow]], [[Łazar Kaganowicz|Kaganowicz]] i lotnik Bieliakow]]
'''Walery Pawłowicz Czkałow''' ([[Język rosyjski|ros.]] Валерий Павлович Чкалов, ur. [[20 stycznia]]/[[2 lutego]] [[1904]], zm. [[15 grudnia]] [[1938]]), [[Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich|radziecki]] lotnik rekordowy i doświadczalny, jeden z najsłynniejszych lotników radzieckich, [[kombryg]] [[Armia Czerwona|Armii Czerwonej]].
 
Urodził się 2 lutego (20 stycznia [[kalendarz juliański|starego stylu]]) 1904 we wsi Wasiliowo (ob. [[Czkałowsk]]) w Niżegorodskoj [[gubernia|guberni]] w [[Rosja|Rosji]], z pochodzenia Rosjanin. Pracował jako robotnik i palacz kotłowy. Od 1919 służył ochotniczo w [[Armia Czerwona|Armii Czerwonej]], jako ślusarz-mechanik w jednostce lotniczej. W 1922 ukończył teoretyczną szkołę lotniczą, a w 1923 wojskową szkołę pilotażu. W 1924 ukończył moskiewską szkołę wyższego pilotażu i wyższą szkołę walki powietrznej, po czym służył w radzieckim lotnictwie wojskowym.
 
W latach 1930-1933 był pilotem doświadczalnym Instytutu Naukowo-Badawczego radzieckich sił powietrznych. Od 1933 przeszedł do rezerwy i został pilotem doświadczalnym w fabryce nr 39 i biurze konstrukcyjnym [[Nikołaj Polikarpow|Polikarpowa]]. Oblatywał m.in. myśliwce [[I-15]] i [[I-16]], będące podstawą radzieckiego lotnictwa końca lat 30. Prowadził łącznie badania ponad 70 samolotów. Aktywnie zajmował się [[akrobacja lotnicza|akrobacją lotniczą]], opracowując nowe figury wyższego pilotażu.
Czkałow był ulubieńcem Stalina, który poznał go w 1935 roku w czasie prezentacji najnowszego sprzętu lotniczego. Po widowiskowym locie pełnym wymyślnych akrobacji Stalin zapragnął poznać tego wyjątkowego pilota. Spodobał się mu, co zaowocowało nie tylko pierwszym Orderem Lenina, ale także objęciem ochroną przed bezpieką całego zespołu [[Nikołaj Polikarpow|Polikarpowa]]. Według wspomnień syna Czkałowa, Igora, wynika, że Stalin często rozmawiał telefonicznie z Czkałowem i wiele razy zapraszał go na [[Kreml]].
 
W dniach 20-22 lipca 1936 dokonał przelotu bez lądowania na samolocie [[ANT-25]] z drugim pilotem [[Georgij Bajdukow|Georgijem Bajdukowem]] i nawigatorem A. Bielakowem z Moskwy nad [[Ocean Arktyczny|Oceanem Lodowatym]] i [[Pietropawłowsk Kamczacki|Pietropawłowskiem Kamczackim]] na wyspę Udd (później nazwaną Czkałow), o długości 9374 km, w ciągu 56 godzin 20 min. Za ten wyczyn został uhonorowany 24 lipca 1936 tytułem [[Bohater Związku Radzieckiego|Bohatera Związku Radzieckiego]].
[[Plik:ChkalovOriginalCoverStamp.jpg|thumb|left|220px|[[1984]]]]
[[Plik:Chkalov stamp3.jpg|thumb|left|Znaczek pocztowy, 2004]]
Zginął 15 grudnia 1938 w Moskwie, podczas katastrofy przy oblatywaniu prototypowego myśliwca Polikarpowa [[I-180]]. Na żądanie władz, samolot ten był skierowany do oblotu przed całkowitym dopracowaniem, aby zmieścić się w planie, czemu sprzeciwiał się sam Polikarpow. Katastrofa spowodowana była usterką silnika, połączoną z niewykończeniem konstrukcji. Podczas próby lądowania z wyłączonym silnikiem, Czkałow został wyrzucony z kabiny i zmarł po 2 godzinach w szpitalu (okoliczności jego śmierci spowodowały powstanie teorii spiskowych, iż wypadek był spowodowany celowo przez władze, jednakże nie ma na to potwierdzenia; niemniej jednak odtąd biuro konstrukcyjne Polikarpowa popadło w niełaskę). Urna z jego prochami została pochowana w ścianie [[Kreml]]a.
 
Walery Czkałow miał troje dzieci: Igora, Olgę i Walerię. Był odznaczony m.in. [[Order Lenina|Orderem Lenina]] (dwukrotnie) i [[Order Czerwonego Sztandaru|Orderem Czerwonego Sztandaru]]. Od 1936 był członkiem partii komunistycznej [[Komunistyczna Partia Związku Radzieckiego|WKP(b)]]. W 1937 został deputowanym do Rady Najwyższej ZSRR. W [[1938]] uzyskał stopień wojskowy kombryga. Po śmierci, nazwiskiem Czkałowa nazwano wieś jego urodzenia (od 1955 miasto Czkałowsk), miasto Czkałowsk w [[Tadżykistan]]ie, miasto [[Orenburg]] (w latach 1938-1957 - Czkałow), osiedle Czkałowsk w [[Kaliningrad]]zie, jak też wiele instytucji i organizacji.
 
== Linki zewnętrzne ==
* [http://hronos.km.ru/biograf/chkalov.html Чкалов Валерий Павлович] ([[Język rosyjski{{lang|ros.]])ru}}
 
{{Kontrola autorytatywna}}
 
{{DEFAULTSORT:Czkałow, Walery Pawłowicz}}
 
[[Kategoria:Kombrygowie]]
[[Kategoria:Bohaterowie Związku Radzieckiego]]
[[Kategoria:Zmarli w 1938]]
[[Kategoria:Pochowani na Cmentarzu przy Murze Kremlowskim]]
 
[[vi:Chkalov, Lori]]