Otwórz menu główne

Zmiany

Usunięte 28 bajtów ,  5 lat temu
m
'''Płaszczki'''{{r|Nikolski}}, '''płaszczkokształtne'''{{r|mszR}} – ogólna nazwa [[ryby chrzęstnoszkieletowe|chrzęstnoszkieletowych]] [[Ryby|ryb]] morskich (z wyjątkiem słodkowodnej rodziny [[Potamotrygonidae]]) o płaskim, dyskowatym kształcie ciała. Do płaszczek zaliczane są [[drętwy]], [[ogończe]], [[Rajowate|raje]], [[Mantowate|manty]] i [[Orleniowate|orlenie]]. Dawniej płaszczki klasyfikowane były w randze podrzędu Batoidei{{r|Nikolski}} lub jako '''spodoszpare''' (Hypotremata){{r|Rutk}} (ich szpary skrzelowe znajdują się na brzusznej stronie ciała). Współcześnie klasyfikowane są w obrębie infragromady [[Euselachii]]. Proponowane są dla nich nazwy Batoidea{{r|Nelson}}, Rajomorphii lub Batomorphii{{r|Ginter}}.
 
=== Cechy charakterystyczne ===
Ciało silnie grzbietobrzusznie spłaszczone, z szerokimi, silnie rozwiniętymi, zachodzącymi swoją podstawą na głowę płetwami piersiowymi, ułożonymi w płaszczyźnie poziomej, tworzącymi z całym ciałem kształt rombu lub dysku. Otwory skrzelowe (tzw. [[Tryskawka (biologia)|tryskawki]]) i oczy na wierzchniej (grzbietowej) stronie ciała. Pięć (jedynie u Hexatrygonidae - sześć) par [[Skrzela (anatomia)|szczelin skrzelowych]] na dolnej stronie ciała. Brak [[Płetwa|płetwy odbytowej]]. Zęby tępe, zwykle w kilku rzędach, przystosowane do miażdżenia pokarmu w odróżnieniu od [[Rekiny|rekinów]], które mają zęby ostre, przystosowane do cięcia. Prawdopodobnie większość gatunków posiada [[elektroreceptor]]y. Niektóre potrafią wytwarzać prąd elektryczny (drętwy). U wielu gatunków ogon zakończony jest kolcem jadowym, często z haczykami (ogończe). W większości są to ryby [[Jajorodność|jajorodne]], niektóre gatunki [[Żyworodność|żyworodne]] (kilka wytwarza rodzaj [[Łożysko (anatomia)|łożyska]]).
 
Niektóre gatunki są niebezpieczne dla człowieka (ogończe - niebezpieczeństwo skaleczenia kolcem jadowym - taka płaszczka zabiła [[Steve Irwin|Steve'a Irwina]], drętwy - niebezpieczeństwo porażenia prądem elektrycznym), chociaż ataki z ich strony zdarzają się wyjątkowo rzadko, zwykle na skutek nadepnięcia lub nieostrożnego zbliżenia.
 
=== Systematyka ===
Systematyka płaszczek nie jest jednoznaczna. W tradycyjnych klasyfikacjach ryby [[spodouste]] dzielone były na [[rekinokształtne]] i płaszczkokształtne. Według współczesnego stanu wiedzy płaszczki to ryby z [[rząd (biologia)|rzędów]]{{r|Nelson}}:
* [[Myliobatiformes]] – [[orleniokształtne]]
* [[Torpediniformes]] – [[drętwokształtne]]
 
=== Ciekawostki ===
Po przebiciu klatki piersiowej i serca kolcem ogończy zginął znany australijski przyrodnik i prezenter telewizyjny [[Steve Irwin]].
 
=== Zobacz też ===
{{wikisłownik|płaszczka}}
* [[Rekiny]]
* <ref name=Nikolski>{{Cytuj książkę | nazwisko = Nikolski |imię = G. | inni = Tłum. [[Franciszek Staff]] | tytuł = Ichtiologia szczegółowa | rok = 1970 | wydawca = Państwowe Wydawnictwo Rolnicze i Leśne|miejsce=Warszawa | strony = 79}}</ref>
* <ref name=Rutk>{{Cytuj książkę | nazwisko = Rutkowicz | imię = Stanisław | tytuł = Encyklopedia ryb morskich | wydawca = Wydawnictwo Morskie | miejsce = Gdańsk | data = 1982 | isbn = 83-215-2103-7}}</ref>
|stopień = ===
}}
 
=== Bibliografia ===
* {{Cytuj książkę | odn=tak | nazwisko=Nelson | imię=Joseph S.| autor link = Joseph S. Nelson | tytuł= Fishes of the World | wydawca=John Wiley & Sons | rok=2006 | isbn=0-471-25031-7}}
 
=== Linki zewnętrzne ===
* [http://www.zyworodki.akwarysta.pl/html/systematyka/potamotrygonidae/potamotrygonidae.htm Płaszczki słodkowodne]
 
2 784 444

edycje