Księstwo bielskie: Różnice pomiędzy wersjami

Dodane 173 bajty ,  5 lat temu
ilustracja, wikizacja obwodu cieszyńskiego i powiatu bielskiego
(→‎Zobacz też: kat. Państwa stanowe na Śląsku)
(ilustracja, wikizacja obwodu cieszyńskiego i powiatu bielskiego)
{{Galeria
[[Plik:Status maiores Bilicensis Superiorem Silesiam AD1746.jpg|thumb|210px|Mapa państwa bielskiego z 1746 r.]]
| Nazwa=
| Plik:Mattheus Seuter, Ducatus Teschenensis-Dynast Bilicen.jpg|państwo bielskie na mapie [[Matthäus Seutter|Matthäusa Seuttera]] (I poł. XVIII w.)
[[| Plik:Status maiores Bilicensis Superiorem Silesiam AD1746.jpg|thumb|210px|Mapa państwana bielskiegomapie z 1746 r.]]
}}
'''Państwo bielskie''', '''Księstwo Bielskie''' ([[łacina|łac.]] ''status minores Bilicensis'', ''status maiores Bilicensis'', ''ducatus Bilicensis'', [[język niemiecki|niem.]] ''freie Standesherrschaft Bielitz'', ''Fürstentum Bielitz'', ''Herzogtum Bielitz'') – w&nbsp;latach [[1572]]–[[1752]] [[państwo stanowe]] niższego rzędu, w latach 1751–1752 wolne państwo stanowe, w latach 1752–1754 księstwo niższego rzędu, a w latach 1754–1848 [[księstwo]] obejmujące miasto [[Bielsko]] i kilkanaście okolicznych wsi<ref group="uwaga" name="a1">Współcześnie stanowią część gmin [[Jasienica (gmina)|Jasienica]], [[Jaworze (gmina)|Jaworze]] i [[Czechowice-Dziedzice (gmina)|Czechowice-Dziedzice]], a także lewobrzeżną część miasta [[Bielsko-Biała|Bielska-Białej]] i północno-zachodnią część gminy Wilkowice ([[Bystra (powiat bielski)|Bystra Śląska]]).</ref>.
 
 
[[Plik:Sulkowski-alexander-joseph.jpg|thumb|left|160px|Aleksander Jozef Sułkowski]]
[[Sunneghowie]] przestali władać Bielskiem w 1724 r. Kolejnym właścicielem miasta został Henryk hr. Solms (do 1743), a następnie [[Friedrich Wilhelm von Haugwitz]]. W 1751 r. na jego prośbę [[Maria Teresa Habsburg|cesarzowa Maria Teresa]] podniosła państwo bielskie do rangi [[państwo stanowe|wolnego państwa stanowego]] ''(status maiores)''. W efekcie Bielsko mogło wysyłać swojego przedstawiciela na zgromadzenia do [[Opawa|Opawy]] ''(Troppauer öffentlicher Konvent)'' oraz utworzyć własny bielski rząd krajowy ''(Landesregierung)''. W 1752 r. zostało ono zakupione przez [[Aleksander Józef Sułkowski|Aleksandra Józefa Sułkowskiego]], generała i ministra króla [[August III Sas|Augusta III Sasa]]. W tym samym roku dotychczasowe wolne państwo stanowe przekształcono w księstwo niższego rzędu ''(Fürstentum)''. 2 listopada 1754 r. [[Maria Teresa Habsburg|Maria Teresa]] powołała '''Księstwo Bielskie''' ''(Herzogtum Bielitz)''. W związku z tym awansem pod względem prawnym osiągnęło status, jaki od wieków miało macierzyste [[Księstwo Cieszyńskie|księstwo cieszyńskie]]. Następni właściciele Księstwa Bielskiego mieli prawo do tytułu ''Herzog'' (książę), podczas gdy pozostali członkowie rodziny zaliczali się do stanu książęcego niższego ''(Fürst)''<ref>W. Kuhn, op. cit, s. 190.</ref>. Jednocześnie od drugiej połowy XVIII w. związki Bielska z Cieszynem ponownie się zacieśniły i, w pewnym sensie, Księstwo Bielskie „powróciło” do księstwa Cieszyńskiego. W ramach reform, prowadzonych przez Marię Teresę i [[Józef II Habsburg|Józefa II]], mających na celu unowocześnienia zarządzania państwem, wprowadzono podział poszczególnych prowincji na obwody ''(Kreis)''. [[Cieszyn]], dotychczas stolica księstwa, stał się równocześnie siedzibą urzędu [[Obwód cieszyński|obwodowego]]. Odtąd mieszkańcy Bielska i okolicy załatwiali wszystkie sprawy wymagające zatwierdzenia przez wyższą instancję w cieszyńskim Kreisamcie.
 
Księstwo bielskie istniało do 1849 roku, kiedy to podczas wprowadzania w Austrii nowoczesnego podziału administracyjnego, likwidującego stare struktury feudalne, jego tereny weszły w skład [[powiatBezirk bielski (województwo śląskie)Bielitz|bielskiegopowiatu starostwapolitycznego powiatowegobielskiego]] (niem. Politischer Bezirk Bielitz).
 
== Właściciele państwa bielskiego ==
18 319

edycji