Królestwo Egiptu: Różnice pomiędzy wersjami

Dodane 241 bajtów ,  5 lat temu
m
(poprawa linków)
|ustrój_polityczny =
|typ_państwa = [[monarchia konstytucyjna]]
|głowa_państwa = [[Fu’ad II|Fuad II]]
|głowa_państwa_opis = ostatni [[KrólowieWładcy Egiptu#Królestwo 1922-1953|król]]
|status_terytorium =
|zależne_od =
|utworzenie_data = [[28 lutego]] [[1922]]
|likwidacja_sposób = [[Rewolucja]]
|przez_kogo = doprowadziła do abdykacji króla [[Faruk I|Faruka I]] i króla [[FuadFu’ad II|Fuada II]] ([[1953|rok później]])
|likwidacja_data = [[23 lipca]] [[1952]]
|religia_dominująca = [[Islam]], [[Koptyjski Kościół Ortodoksyjny|Kościół koptyjski]]
|waluta_nazwa = [[funt egipski]]
|waluta_symbol = EGP
 
== Królowie ==
*[[Fu’ad I|Fuad I]] (''brat sułtana [[Husajn KāmilKamil|Husajna Kāmila]]'')
**[[SułtaniWładcy Egiptu#Sułtanat Egiptu 1914-1922|sułtan Egiptu]] ([[1917]]-[[1922]])
**[[król]] [[Sudan Anglo-Egipski|Sudanu]] ([[1917]]-[[1936]])
**suweren [[Nubia|Nubii]] ([[1917]]-[[1936]])
**suweren [[Kordofan]]u ([[1917]]-[[1936]])
**suweren [[Darfur]]u ([[1917]]-[[1936]])
**[[KrólowieWładcy Egiptu#Królestwo 1922-1953|król Egiptu]] ([[1922]]-[[1936]])
*[[Faruk I]] (''syn króla Fuada I'')
**[[KrólowieWładcy Egiptu#Królestwo 1922-1953|król Egiptu]] ([[1936]]-[[1952]])
**[[król]] [[Sudan Anglo-Egipski|Sudanu]] ([[1936]]-[[1952]])
**suweren [[Nubia|Nubii]] ([[1936]]-[[1952]])
**suweren [[Kordofan]]u ([[1936]]-[[1952]])
**suweren [[Darfur]]u ([[1936]]-[[1952]])
*[[Fu’ad II|Fuad II]] (''syn króla Faruka I'')
**[[KrólowieWładcy Egiptu#Królestwo 1922-1953|król Egiptu]] ([[1952]]-[[1953]])
**[[król]] [[Sudan Anglo-Egipski|Sudanu]] ([[1952]]-[[1953]])
**suweren [[Nubia|Nubii]] ([[1952]]-[[1953]])
 
=== Powstanie ===
W latach [[1804]]-[[1914]] istniało tu [[Wicekrólestwo Egiptu]], które w [[1878]] dostało się pod [[Wielka Brytania|brytyjską]] [[okupacjaOkupacja wojenna|okupację]]. Gdy [[Imperium osmańskie|Imperium Osmańskie]] [[2 sierpnia]] [[1914]] nawiązało sojusz z [[Cesarstwo Niemieckie|II Rzeszą Niemiecką]] (stając się sojusznikiem [[Państwa centralne|państw centralnych]]) [[Wielka Brytania]] ogłosiła Egipt swoim [[protektorat]]em. Usunęła protureckiego [[WicekrólowieWładcy Egiptu#Wicekrólestwo Egiptu 1805-1914|wicekróla]] [[Abbas II Hilmi]]. Na miejsce tureckiego wicekrólestwa Egiptu wprowadziła [[Sułtanat Egiptu]], a [[sułtaniWładcy Egiptu#Sułtanat Egiptu 1914-1922|sułtanem]] mianowano [[Husajn KāmilKamil|Husajna Kāmila]].
 
=== Okres międzywojenny ===
 
Stan z [[1914]] utrzymywał się do [[28 lutego]] [[1922]], gdy Egipt oficjalnie ogłosił [[niepodległość]] od Wielkiej Brytanii. Panujący wówczas już 5 lat drugi sułtan Egiptu (brat Husajna Kāmila) został pierwszym nowożytnym [[KrólowieWładcy Egiptu#Królestwo 1922-1953|królem Egiptu]]. Mimo formalnej niepodległości Egipt nadal znajdował się w strefie wpływów brytyjskich.
 
=== II wojna światowa w Afryce ===
W 1940 [[Zjednoczone Królestwo Włoch|Włochy]] przystąpiły do wojny po stronie [[III Rzesza|Niemiec]] . Włochy posiadały dwie kolonie w Afryce - [[Libia|Libię]] i [[Włoska Afryka Wschodnia|Włoską Afrykę Wschodnią]].
 
[[13 września]] [[1940]] armia włoska, pod dowództwem marszałka [[Rodolfo Graziani]]ego, przekroczyła granicę Egiptu i zdobyła [[Sidi Barrani]]. Włosi umocnili się i czekali na zaopatrzenie dla armii. Brytyjczycy - dowodzeni przez generała [[Archibald Percival Wavell, 1. hrabia Wavell|Archibalda Wavella]] - wycofali się do Marsa Matruh. [[9 grudnia]] Brytyjczycy przypuścili kontrofensywę, która wyparła Włochów z Egiptu i zajęła [[Cyrenajka|Cyrenajkę]] oraz wschodnią Libię (wraz z [[BardiaAl-Bardijja|Bardią]] i [[Tobruk]]iem).
 
[[9 stycznia]] [[1941]] [[Adolf Hitler]] podjął decyzję o wsparciu swego włoskiego sojusznika. W lutym Włosi w Libii zostali wsparci przez pierwsze oddziały [[NiemieckiAfrika Korpus AfrykańskiKorps|Niemieckiego Korpusu Afrykańskiego]] dowodzonego przez generała [[Erwin Rommel|Erwina Rommla]].
 
[[Plik:Advance of the Panzerjager-Abteilung 39-AC1942.jpg|thumb|250px|[[Afrika Korps]] w północnej Afryce, 1942]]
 
[[31 marca]] ruszyło natarcie wojsk niemiecko-włoskich (główne uderzenie wyszło od strony pustyni). Natarcie podzieliło armię brytyjską na pół i zepchnęła ją aż nad granicę libijsko-egipską, pozostawiając jedynie załogę w oblężonym Tobruku. [[25 sierpnia]] obleganych Australijczyków wsparła polska [[Samodzielna Brygada Strzelców Karpackich]]. [[18 listopada]] Brytyjczycy rozpoczęli ofensywę, która po ciężkich walkach zlikwidowała oblężenie Tobruku zepchnęła Włochów i Afrika Korps z Cyrenajki. [[21 stycznia]] [[1942]] rozpoczął się niemiecko-włoski kontratak, który nie dość, że odzyskał utracone terytoria libijskie, Cyrenajkę i Tobruk to dotarł w głąb Egiptu pod [[Al-Alamajn|El Alamein]]. [[Bitwa pod El Alamein]] trwała od [[31 sierpnia]] do [[4 listopada]] i zakończyła się porażką wojsk świeżo mianowanego feldmarszałka Rommla. Przegrana bitwa była kluczowa w walkach w Afryce i od końca tej bitwy można rozpocząć wyliczanie do utraty przez państwa osi Afryki Północnej oraz późniejszej inwazji na [[Sycylia|Sycylię]] i [[Apeniny]].
 
=== Okres powojenny ===