Otwórz menu główne

Zmiany

Dodane 7422 bajty ,  5 lat temu
brak opisu edycji
| commons = Category:Siad Barre
| quote =
}}
{{Żołnierz infobox
|imię i nazwisko = Mohammed Siad Barre
|imię i nazwisko org =
|pseudonim =
|rodzaj wojsk = lądowe
|zwycięstwa =
|grafika =
|opis grafiki =
|stopień grafika =
|stopień = [[generał]]
|data urodzenia =
|miejsce urodzenia =
|data śmierci =
|miejsce śmierci =
|lata służby = 1960-1991
|siły zbrojne = {{państwo|SOM}}
|jednostki =
|stanowiska =
|wojny i bitwy = [[wojna w Ogadenie]], [[etiopsko-somalijska wojna graniczna w 1982]]
|późniejsza praca =
|odznaczenia =
|commons =
|wikicytaty =
}}
'''Mohammed Siad Barre''' ([[język somalijski|som.]] Maxamed Siyaad Barre; [[Język arabski|arab.]]محمّد زياد بري) (ur. [[6 października]] [[1919]] w Shilavo w [[Ogaden]]ie, zm. [[2 stycznia]] [[1995]] w [[Lagos]]) – przywódca i dyktator wojskowy [[Somalia|Somalii]] w latach 1969–1991
 
== Życiorys ==
Należał do klanu Darod<ref>''[http://www.national-geographic.pl/artykuly/pokaz/zdruzgotana-somalia/1/str-kom/1/ Zdruzgotana Somalia]'' – „National Geographic Polska” [dostęp 23 marca 2010]</ref>. Twórca i naczelny wódz armii od 1960, po zamachu na [[Abdirashid Ali Shermarke|poprzedniego prezydenta]] w 1969 doszedł do władzy w wyniku przewrotu wojskowego. Wprowadził w Somalii kult jednostki i system [[monopartia|jednopartyjny]] z jedyną legalnie działającą Somalijską Rewolucyjną Partią Socjalistyczną<ref>''Przewodnik po świecie. Ilustrowana encyklopedia geograficzna'', Przegląd, Warszawa 1998, str. 615 (rozdz. ''Somalia'')</ref>. W 1977 doprowadził do aneksji [[Etiopia|wschodnioetiopskiej]] prowincji Ogaden, co doprowadziło do [[Wojna w Ogadenie|wojny etiopsko-somalijskiej]], przegranej przez Somalię. Od końca lat 80. rozwijał się ruch oporu przeciwko prezydentowi, czego skutkiem było wywołanie rebelii przez Zjednoczony Kongres Somalijski (USC). Ostatecznie obalony w wyniku zamachu stanu 26 stycznia 1991 i zmuszony do emigracji, zmarł na wygnaniu w Nigerii.
=== Młodość i kariera wojskowa ===
Należał do klanu Darod<ref>''[http://www.national-geographic.pl/artykuly/pokaz/zdruzgotana-somalia/1/str-kom/1/ Zdruzgotana Somalia]'' – „National Geographic Polska” [dostęp 23 marca 2010]</ref>. Urodził się niedaleko Shilavo w Ogadenie<ref>Benjamin Frankel, The Cold War, 1945-1991: Leaders and other important figures in the Soviet Union, Eastern Europe, China, and the Third World, (Gale Research: 1992), s.306.</ref><ref>David D. Laitin and Said S. Samatar, Somalia: Nation in Search of a State (Boulder: Westview Press 1987), s. 79</ref> lub w pobliżu Meadow-Ferrand<ref>Richard Greenfielf. Obituary:Siad Barre, netnomad.com</ref>. Według różnych źródeł mógł się urodzić w 1912, 1916, 1919 i 1921 roku<ref>Mohamed Haji Mukhtar Historical dictionary of Somalia. — The Scarecrow Press, 2003. s. 158. — ISBN 0-8108-4344-7.</ref>.
 
Jego rodzice zmarli gdy miał dziesięć lat<ref>Benjamin Frankel, The Cold War, 1945-1991: Leaders and other important figures in the Soviet Union, Eastern Europe, China, and the Third World, (Gale Research: 1992), s.306.</ref>. Po ukończeniu szkoły podstawowej w mieście Luuq w południowej Somalii, przeniósł się do stolicy ówczesnej Somalii włoskiej, [[Mogadisz]]u gdzie kontynuował naukę w szkole średniej<ref>Benjamin Frankel, The Cold War, 1945-1991: Leaders and other important figures in the Soviet Union, Eastern Europe, China, and the Third World, (Gale Research: 1992), s.306.</ref>. W 1940 w celu przyjęcia do kolonialnej żandarmerii Zaptié zadeklarował że urodził się w Garbahaarreey<ref>[http://www.ebook.de/de/product/12704374/praesident_somalia_1159277117.html President Siad Barre life]</ref>. Po zdobyciu Somalii przez wojska [[Wielka Brytania|brytyjskie]] dołączył do policji kolonialnej i dosłużył się najwyższej rangi<ref>Benjamin Frankel, The Cold War, 1945-1991: Leaders and other important figures in the Soviet Union, Eastern Europe, China, and the Third World, (Gale Research: 1992), s.306.</ref>.
 
W 1950 roku włoski [[Somaliland]] stał się [[terytorium powiernicze ONZ|terytorium powierniczym ONZ]] pod administracją włoską. Wówczas wziął on udział w dwuletnim szkoleniu w szkole [[karabinierzy|karabinierów]] we [[Włochy|Włoszech]]<ref>Benjamin Frankel, The Cold War, 1945-1991: Leaders and other important figures in the Soviet Union, Eastern Europe, China, and the Third World, (Gale Research: 1992), s.306.</ref>. W 1952 został absolwentem Szkoły Oficerskiej we [[Florencja|Florencji]]<ref>Кто есть кто в мировой политике. — М.: Политиздат, 1990. s. 297. — ISBN 5-250-00513-6.</ref>. Po powrocie do kraju był założycielem armii i został mianowany Zastępcą Komendanta Armii Somalijskiej w chwili gdy kraj ten uzyskał niepodległość w 1960 roku. Na początku latach 60. uczestniczył w ćwiczeniach z oficerami [[Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich|radzieckimi]]. Już wówczas był zagorzałym [[nacjonalizm|nacjonalistą]] i [[socjalizm|socjalistą]].
 
=== Dojście do władzy ===
Po zamachu na [[Abdirashid Ali Shermarke|poprzedniego prezydenta]] w 1969, zainspirowany [[panarabizm|panarabskim]] puczem w [[Sudan]]ie zorganizował przewrót wojskowy. Władzę objęła wojskowa Najwyższa Rada Rewolucyjna w której najważniejszą rolę oprócz Barre miał podpułkownik Salaad Gabeyre Kediye i szef policji Jama Korshel. Tytuł "ojca rewolucji" oficjalnie przyznano Kediye. Szefem Rady został Barre będący wówczas generałem majorem<ref>Adam, Hussein Mohamed; Richard Ford (1997). Mending rips in the sky: options for Somali communities in the 21st century. Red Sea Press. s. 226. ISBN 1-56902-073-6.</ref>. Rada przemianowała nazwę kraju na ''Demokratyczna Republika Somalii''<ref>J. D. Fage, Roland Anthony Oliver, The Cambridge history of Africa, Volume 8, (Cambridge University Press: 1985), s.478.</ref><ref>The Encyclopedia Americana: complete in thirty volumes. Skin to Sumac, Volume 25, (Grolier: 1995), s.214.</ref>. Aresztowano członków obalonego rządu i zakazano działalności partii politycznych, zawieszono konstytucję i rozwiązano parlament<ref>Metz, Helen C. (ed.) (1992), "Coup d'Etat", Somalia: A Country Study, Washington, D.C.: Library of Congress.</ref><ref>Peter John de la Fosse Wiles, The New Communist Third World: an essay in political economy, (Taylor & Francis: 1982), s.279.</ref>. Pucz motywował korupcją, nepotyzmem, kradzieżą środków publicznych i brakiem poszanowania do religii i prawa która jego zdaniem miała miejsce w państwie<ref>[http://alerozin.narod.ru/Somalia.htm Советское присутствие в Сомали, сотрудничество и разрыв]</ref>.
 
=== Prezydencja ===
[[Plik:Muhammad_Siad_Barre_-_40866X9X9.jpg|right|thumb|240px|Barre i [[Nicolae Ceaușescu]], przywódca [[Rumunia|Rumunii]]]]
Najwyższa Rada Rewolucyjna ustanowiła na dużą skalę programy robót publicznych i skutecznie wdrożyła kampanię alfabetyzacji obszarów miejskich i wiejskich, co znacznie pomogło zwiększyć wskaźnik alfabetyzacji. Oprócz programu nacjonalizacji przemysłu i ziemi dokonał istotnych zmian w polityce zagranicznej. W polityce zagranicznej kładł nacisk na kulturowe i religijne powiązanie Somalii ze światem arabskim. W 1974 roku włączył Somalię do [[Liga Arabska|Ligi Arabskiej]]. W tym samym roku został też przewodniczącym [[Organizacja Jedności Afrykańskiej|Organizacji Jedności Afrykańskiej]] (poprzedniczki [[Unia Afrykańska|Unii Afrykańskiej]])<ref>Benjamin Frankel, The Cold War, 1945-1991: Leaders and other important figures in the Soviet Union, Eastern Europe, China, and the Third World, (Gale Research: 1992), s.306.</ref><ref>Oihe Yang, Africa South of the Sahara 2001, 30th Ed., (Taylor and Francis: 2000), s.1025.</ref>.
 
Gdy w lipcu 1976 roku Rada rozpadła się na jej miejsce powołał Somalijską Rewolucyjną Partią Socjalistyczną<ref>''Przewodnik po świecie. Ilustrowana encyklopedia geograficzna'', Przegląd, Warszawa 1998, s. 615 (rozdz. ''Somalia'')</ref>. Partia działała na podstawie założeń [[islam]]u i [[socjalizm naukowy|socjalizmu naukowego]]. SRPS próbowała pogodzić oficjalną ideologię państwową która zawierała elementy [[marksizm]]u z islamem który był religią państwową. Nacisk położono na muzułmańskie zasady życia społecznego, zasady sprawiedliwości i równości, samowystarczalność i kontroli społeczeństwa nad gospodarką. Niemniej jednak w ograniczonym stopniu zachęcano prywatne firmy do inwestycji<ref>Peter John de la Fosse Wiles, The New Communist Third World: an essay in political economy, (Taylor & Francis: 1982), s.279.</ref><ref>Metz, Helen C. (ed.) (1992), "Siad Barre and Scientific Socialism", Somalia: A Country Study, Washington, D.C.: Library of Congress.</ref>.
 
W 1979 roku ogłosił nową konstytucję w ramach której do Zgromadzenia Ludowego odbyły się wybory. W październiku 1980 roku rozwiązano SRPP a w jej miejscu przywrócono Najwyższą Radę Rewolucyjną<ref>The Encyclopedia Americana: complete in thirty volumes. Skin to Sumac, Volume 25, (Grolier: 1995), s.214.</ref><ref>Peter John de la Fosse Wiles, The New Communist Third World: an essay in political economy, (Taylor & Francis: 1982), s.279.</ref>.
 
Należał do klanu Darod<ref>''[http://www.national-geographic.pl/artykuly/pokaz/zdruzgotana-somalia/1/str-kom/1/ Zdruzgotana Somalia]'' – „National Geographic Polska” [dostęp 23 marca 2010]</ref>. Twórca i naczelny wódz armii od 1960, po zamachu na [[Abdirashid Ali Shermarke|poprzedniego prezydenta]] w 1969 doszedł do władzy w wyniku przewrotu wojskowego. Wprowadził w Somalii kult jednostki i system [[monopartia|jednopartyjny]] z jedyną legalnie działającą Somalijską Rewolucyjną Partią Socjalistyczną<ref>''Przewodnik po świecie. Ilustrowana encyklopedia geograficzna'', Przegląd, Warszawa 1998, str. 615 (rozdz. ''Somalia'')</ref>. W 1977 doprowadził do aneksji [[Etiopia|wschodnioetiopskiej]] prowincji Ogaden, co doprowadziło do [[Wojna w Ogadenie|wojny etiopsko-somalijskiej]], przegranej przez Somalię. Od końca lat 80. rozwijał się ruch oporu przeciwko prezydentowi, czego skutkiem było wywołanie rebelii przez Zjednoczony Kongres Somalijski (USC). Ostatecznie obalony w wyniku zamachu stanu 26 stycznia 1991 i zmuszony do emigracji, zmarł na wygnaniu w Nigerii.
 
Ojciec [[Maslah Mohamed Siad|Maslaha Mohameda]], somalijskiego polityka.
Anonimowy użytkownik