Symfonia: Różnice pomiędzy wersjami

Dodane 148 bajtów ,  5 lat temu
→‎Opis: drobne redakcyjne
m (automat. popr. pisowni, - lewe kombinacje z wypunktowaniem)
(→‎Opis: drobne redakcyjne)
* czwarta: szybka - [[Rondo (muzyka)|rondo]], [[wariacje]] lub allegro sonatowe.
 
Jednak w XIX wieku formę zaczęto traktować bardziej swobodnie i wielu kompozytorów modyfikowało podany schemat (np. [[Franz Schubert]] w dwuczęściowej<ref>Symfonia nie była oryginalnie planowana jako dwuczęściowa, o czym świadczą chociażby zachowane szkice fortepianowe części III Scherza oraz dwie strony jego instrumentacji.</ref> [[VIII (VII) symfonia Schuberta|VIII Symfonii ''Niedokończonej'']], [[Hector Berlioz]] w 5-częściowej [[Symfonia fantastyczna|''Symfonii fantastycznej'']], [[Gustav Mahler]] w większości swoich dzieł). Formą pokrewną symfonii jest [[sonata]] i [[Koncert (forma muzyczna)|koncert]].
 
Największy wpływ na rozwój gatunku mieli:
: [[Joseph Haydn|Franz Joseph Haydn]] - 112 symfonii
: [[Wolfgang Amadeusz Mozart|Wolfgang Amadeus Mozart]] - 41 symfonii (napisał 68 - jednak wiele ocalało tylko we fragmentach)
: [[Ludwig van Beethoven]] - 9 symfonii (w tym programowa [[VI symfonia Beethovena|VI]] i wokalna [[IX symfonia Beethovena|IX]])
: [[Franz Schubert]] - 8 (13)<ref>Numeracja Symfonii [[Franz Schubert|Schuberta]] zmieniała się na przestrzeni lat. Lista kompozycji [[Franz Schubert|Schuberta]] został opracowana w latach 40. XIX wieku przez [[Aloys Fuchs|Aloisa FuschaFuchsa]] po konsultacji z bratem kompozytora, Ferdynandem. W drugiej połowie XIX wieku George Grove zestawił symfonie Schuberta w porządku chronologicznym. Twórcy zrewidowanego katalogu Deutscha z [[1978]] roku, Walter Durr i Arnold Feil wyłączyli z Katalogu Deutscha VII Symfonię E-dur. Ich stanowsikostanowisko jest kwestionowane i szeroko dyskutowane w świecie muzycznym; Brian Newbould – ''Schubert and the Symphony. A New Perspective'', Toccata Press, 1992, s.291-293.</ref> symfonii (''[[VIII (VII) symfonia Schuberta|VIII ''Niedokończona'']]'', ''[[IX symfonia Schuberta|IX ''Wielka'']]'', a także ''D-dur D2B'', ''D-dur D615'', ''D-dur D708A'', ''[[VII symfonia Schuberta|VII symfonia E-dur D 729]]'' oraz ''X Symfonia D-dur D936A'' - z których zachowały się szkice lub fragmenty i są zwykle pomijane w katalogach, stąd często podawana liczba ośmiu symfonii skomponowanych przez [[Franz Schubert|Schuberta]])
: [[Robert Schumann]] - 4 symfonie (I ''Wiosenna'', III ''Reńska'')
: [[Felix Mendelssohn-Bartholdy]] - 5 symfonii ([[III symfonia Mendelssohna|III ''Szkocka'']], [[IV symfonia Mendelssohna|IV ''Włoska'']], [[V symfonia Mendelssohna|V ''Reformacyjna'']]) oraz 13 symfonii symczkowych (kameralnych)
: [[Ferenc Liszt]] - dwie symfonie programowe (Dantejska, Faustowska)
: [[Hector Berlioz]] - kilka utworów o charakterze symfonii programowych, w tym ''Symfonia fantastyczna'' i ''Harold w Italii'' (z solową partią [[altówka|altówki]])
: [[Antonín Dvořák]] - 9 symfonii ([[IX Symfonia e-moll "Z Nowego Świata" Dvořáka|IX ''Z Nowego Świata'']])
: [[Johannes Brahms]] - 4 symfonie
: [[Piotr Czajkowski]] - 7 symfonii (I ''Zimowe Marzenia'', II ''Małorosyjska'', III "Polska", V, VI ''Patetyczna'' oraz symfonia 'Manfred' napisana pomiędzy symfonią 4 a 5, nienumerowana)