Shaanxi: Różnice pomiędzy wersjami

Usunięte 13 bajtów ,  5 lat temu
m
poprawa linków, WP:SK
(dwukropek się robi)
m (poprawa linków, WP:SK)
{{Jednostka administracyjna infobox
|nazwa = Prowincja Shaanxi
|nazwa oryginalna =
|zh:pismo uproszczone = 陕西省
|zh:pismo tradycyjne =
|zh:transkrypcja hanyu pinyin = Shǎnxī Shěng
|zh:transkrypcja Wade-Giles =
|zh:transkrypcja jyutping =
|zh:nazwa skrócona = 陕 / 秦 (Shǎn / Qín)
|zh:IPA =
|zh:audio =
|dopełniacz nazwy =
|jednostka = [[Podział administracyjny Chińskiej Republiki Ludowej|prowincja]]
|zdjęcie =
|opis zdjęcia =
|herb =
|flaga =
|hymn =
|dewiza =
|państwo = ChRL
|nazwa siedziby = stolica
|rok = [[2008]]
|gęstość zaludnienia = 180
|numer kierunkowy =
|kod pocztowy =
|tablice rejestracyjne =
|adres urzędu =
|plan =
|nazwa 1. podziału = prefektur
|1. podział = 10
|mapa = China Shaanxi.svg
|nazwa mapy = Chin
|współrzędne =
|commons =
|www = http://www.shaanxi.gov.cn/
}}
 
== Historia ==
Tereny prowincji Shaanxi są uznawane za kolebkę [[Historia Chin|cywilizacji chińskiej]]. Stolica prowincji [[Xi’an]] była siedziba władców 13 chińskich dynastii w okresie od [[XI wiek p.n.e.|XI wieku p.n.e.]] - [[X wiek|X wieku n.e.]] W prowincji tej zaczynał się również [[jedwabny szlak]].
W okresie rządów [[Mongołowie|Mongołów]] w [[XIII wiek]]u prowincja straciła na znaczeniu.
[[23 stycznia]] [[1556]] w prowincji Shaanxi miało miejsce [[Trzęsienie ziemi w Shaanxi (1556)|trzęsienie ziemi]] uznawane za najbardziej śmiercionośne trzęsienie w historii - zginęło ok. 830 000 ludzi.
 
== Geografia ==
Prowincja rozciąga się południkowo szerokim pasem na przestrzeni ponad 800 km, w związku z czym na jej obszarze występuje znaczne zróżnicowanie warunków naturalnych. Przecinające prowincję w poprzek góry [[Qin Ling]] tworzą wyraźną barierę klimatyczną i komunikacyjną, przekraczającą 4000 m [[n.p.m.]] ([[Taibai Shan]], 4113 m). Niższe, sięgające 2700 m, góry [[Daba Shan]] stanowią granicę z prowincją [[Syczuan]]. Między tymi pasmami ciągnie się gęsto zaludniona górna część doliny rzeki [[Han Shui]], dopływu [[Jangcy]]. Panują tu warunki klimatyczne zbliżone do podzwrotnikowych - rozwija się uprawa [[ryż]]u, [[Bawełna (roślina)|bawełny]] i [[herbata|herbaty]]. Góry pokryte są rozległymi lasami – częściowo wiecznie zielonymi, z występowaniem drzewa tungowego, a częściowo, w wyższych rejonach, iglastymi. Jest to jeden z ważniejszych rejonów eksploatacji lasów w Chinach.
 
Na północ od gór Qin Ling, między nimi a krawędzią [[Wyżyna Lessowa|Wyżyny Lessowej]], ciągnie się równoleżnikowo szeroka, podłużna, odwadniana przez rzekę [[Wei He]] kotlina, która jest jednym z najstarszych ośrodków osadnictwa rolniczego w Chinach i najgęściej zaludnioną częścią prowincji. Dzięki urodzajnym [[Mady|glebom aluwialnym]] i stosunkowo ciepłemu klimatowi rozwinęła się tu intensywna uprawa ryżu i bawełny. Doliną Wei He przebiega na zachód stara droga handlowa – [[jedwabny szlak]], wzdłuż którego przeprowadzono linię kolejową [[Zhengzhou]]–[[Xi’an]]–[[Lanzhou]]. Tu też znajdują się najważniejsze ośrodki miejskie prowincji.
 
Północna część prowincji wchodzi w obręb Wyżyny Lessowej. Grubość pokrywy [[less]]owej dochodzi do 300 m (rzeki tworzą w niej głębokie wąwozy), wzniesienia przekraczają 1700 m n.p.m. Wschodnią granicę prowincji stanowi rzeka [[Huang He]], płynąca w głębokim wąwozie. Na północy granica prowincji przebiega nieco na północ od [[Wielki Mur Chiński|Wielkiego Muru]]. Wyżyna Lessowa różni się znacznie pod względem klimatycznym od południowej części prowincji. Panuje tu kontynentalny i suchy klimat, lasów brak niemal zupełnie (poza niektórymi dolinami rzek), na skrajnej północy [[step]]y przechodzą w [[półpustynia|półpustynie]]. W rolnictwie dominuje pszenica, [[sorgo japońskiedwubarwne|gaoliang]] i proso - uprawy typowe dla chłodniejszego i suchszego klimatu. Osobliwością osadnictwa są liczne jaskinie mieszkalne, wykopane w lessie na zboczach dolin.
 
== Podział administracyjny ==
140 801

edycji