Otwórz menu główne

Zmiany

Dodane 3 bajty ,  4 lata temu
m
lit.
{{Czcionka birmańska}}
 
'''Alaungpaya''' ([[Język birmański|birm.]] {{J|my|အလောင်းဘုရား}} /{{IPA|ʔəláʊɴ pʰəjá}}/; 24 września 1714 – 11 maja 1760) - król [[Mjanma|Birmy]] od 1752 r. do 1760 r., założyciel [[Dynastia Konbaung|dynastii Konbaung]].
 
Do chwili swej śmierci w 1760 r. ten były naczelnik małej wsi w [[Górna Birma|Górnej Birmie]] ponownie zjednoczył całą Birmę, podbił [[Manipur]], odzyskał [[Lanna]] i wyrzucił z kraju [[Francuska Kompania Wschodnioindyjska|Francuzów]] i [[Brytyjska Kompania Wschodnioindyjska|Brytyjczyków]], którzy wspierali [[Odrodzone Królestwo Hanthawaddy]]. Założył też w 1755 r. [[Rangun]]. Umarł z powodu choroby podczas prowadzonej przez siebie [[Wojna birmańsko-syjamska (1759-1760)|kampanii wojennej w Syjamie]].
Większość działań Alaungpayi nie związanych z wojskiem przypadała na krótkie okresy pomiędzy kolejnymi kampaniami wojennymi. W 1752 r. wyznaczył on Shwebo na stolicę swego królestwa i spowodował wyrośnięcie tej niegdyś średniej wielkości wsi w spore miasto. Kazał on wybudować tam pałac wzorowany na budowlach wznoszonych przez dawnych królów. W 1758 r. wykopano na jego polecenie Jezioro Mahananda, aby zapewnić zaopatrzenie Shwebo w wodę. Rozkazał on też kopanie kanałów i wznoszenie tam na rzece Mu w celu poprawy warunków do uprawy roli, jednak prace te zamarły po jego śmierci{{odn|Harvey|1925|s=238–239}}.
 
Najważniejszym i najbardziej trwałym jego dziełem było założenie [[Rangun]]u. Po zajeciu w 1755 r. wybudowanej wokół lokalnej pagody wsi [[Dagon (okręg miejski)|Dagon]], osiedlił on w jej sąsiedztwie ludzi ze swego rodzinnego regionu. (Do dziś przetrwały w Rangunie nazwy dzielnic odpowiadające miejscowościom z doliny Mu, takie jak [[Ahlon (okręg miejski)|Ahlon]] i [[Mingala Taungnyunt (okręg miejski)|Kyaukmyaung]].) Po niespełna 70 latach, w przededniu [[I wojna brytyjsko-birmańska|pierwszej wojny brytyjsko-birmańskiej (1824-1826)]] Rangun zastapiłzastąpił Thanlyin w roli głównego portowego miasta królestwa.
 
=== Sądownictwo ===