Wisznu: Różnice pomiędzy wersjami

Usunięte 2 bajty ,  5 lat temu
(Poprawione zostało słowo ,,Boga'' w głównym opisie Wisznu. Bóg Jest jeden (Chrześcijański, Trójjedyny), jakiś bożek nie będzie Bogiem.)
[[Plik:FourArmedVishnuPandyaDynasty8-9thCentury.jpg|thumb|200px|Wisznu]]
'''Wisznu''' ([[język hindi|hindi]]: विष्णु) – jeden z najpopularniejszych [[dewa|dewów]] w [[hinduizm]]ie, [[Bógbóg]] jedyny w [[wisznuizm]]ie (największym wyznaniu hinduistycznym). Jeden z [[Trimurti]] (trójcy hinduistycznej) tworzonej wraz z [[Brahma|Brahmą]] i [[Śiwa|Śiwą]].
Symbolizuje utrzymujący aspekt boga, najczęściej identyfikowany z dwoma swoimi [[Awatara]]mi: [[Kryszna|Kryszną]] i [[Rama (bóg)|Ramą]].
 
== Recepcja w teologii i filozofii wisznuickiej ==
Wisznu jest Bóstwembóstwem wszechobejmującym (zawierającym wszystko), określany mianem [[purusza]] lub mahapurusza, [[paramatma]] ([[Dusza (religia)|dusza]] nadrzędna), jest tym, który zawiera w sobie wszystkie dusze. W podaniu o narodzinach [[Kryszna|Kryszny]]<ref>[[Joseph Campbell]], ''Mityczny obraz'', Wydawnictwo KR, Warszawa 2004</ref> [[demiurg]] [[Brahma]] tak oto zwraca się do Wisznu:
 
''O Ty, którego sztuka różni się od świętych pism, dwojaki w swej naturze, posiadający formę jak i bez formy; dwojaki również w mądrości: egzoterycznej, ezoterycznej, ostateczny w kresie ich obu; najmniejszy z najmniejszych i największy z największych, wszechwiedzący i przenikający duchu sztuk i mowy: niedostrzegalny, nieopisany, niepojęty, czysty, nieskończony i wieczny, bez imienia; który słyszysz bez uszu, który widzisz bez oczu, który poruszasz się bez stóp, który chwytasz bez dłoni, który znasz wszystko i sztukę nieznaną przez nikogo; wspólny ośrodku wszystkich rzeczy, w którym wszystko istnieje! Jak ogień, który choć jeden, przemienia się na wiele sposobów, tak i Ty, o Władco, którego sztuka rządzi wszystkimi zjawiskami. Twa sztuka włada odwiecznym stanem zrodzonym przez mądrość i oko wiedzy. Nie ma nic oprócz Ciebie, Władco. Nieskażona strachem, gniewem, pożądaniem, zmęczeniem czy niechęcią, sztuka Twa zarówno indywidualna jak i powszechna, niezależna i bez początku. Niepodległy konieczności, przyjmujesz formy ani bez żadnej przyczyny, ani z jakiejś przyczyny. Chwała Tobie, przenikającemu cały wszechświat, o tysiącu formach, tysiącu ramionach, wielu obliczach, wielu stopach, którego sztuką natura, rozum, świadomość, a nawet ich duchowe źródło! Patrzaj na ziemię i okaż swą przychylność. Patrzaj na nas wszystkich, bogów gotowych spełnić Twą wolę. Rozkaż tylko – my czekamy.''
== Ikonografia ==
Przedstawiany jako czteroramienny przystojny mężczyzna o błękitnej skórze. Nosi złotą szatę, a na jego piersi widnieje znak [[śriwatsa]] i klejnot [[kausthubha]]. Jego atrybutami są koncha (''śankha''), dysk (''[[ćakra]]''), maczuga (''gada'') i lotos (''padma'').
Wisznu często pojawia się w sztuce na zwojach otchłannego węża [[Ananta|Ananty]], którego imię znaczy tyle, co ''Niekończący się''; z zamkniętymi oczami podróżuje Bógbóg po kosmicznym oceanie mlecznym, w towarzystwie pięciu braci [[Pandawowie|Pandawów]] (bohaterów ''[[Mahabharata|Mahabharaty]]'') i ich żony [[Draupadi]]. Według takiego przedstawienia wymienione postaci ludzkie są obiektem marzenia sennego Wisznu, stąd też bóg ten nazywany jest niekiedy ''Cudownie śniącym''<ref>Jak wyżej</ref>.
 
Siedzibą ''Wisznu'' jest planeta (''loka'') [[Wajkuntha]].
Nie jest wiadome kiedy rozpoczął się [[Kult religijny|kult]] Wisznu. W [[Wedy|Wedach]] i informacjach nt. wierzeń [[Ariowie|Ariów]], Wisznu jest wymieniany jako pomniejszy dewa solarny, zwykle w towarzystwie [[Indra|Indry]]. Jego znaczenie wzrosło w okresie [[braminizm]]u. Inni czczeni dewowie – mianowicie [[Wasudewa]] (charakteryzujący się przede wszystkim [[dharma|dharmicznym]] postępowaniem) i [[Narajana]] (ukazywany jako leżący na wężu nieskończoności – Ananta Śesza – podobnie jak obecnie często się przedstawia Wisznu) połączyli się w jedną postać z Wisznu, a rola tego ostatniego znacznie się zwiększyła.
 
=== Wisznu jako Bógbóg jedyny ===
Później Wisznu stał się częścią [[Trimurti]] i jednym z najważniejszych bóstw [[hinduizm]]u; przez jego wyznawców – [[wisznuizm|wisznuitów]] uważany jest za Bogaboga jedynego. W okresie [[Purany|Puran]] powstało dużo opowieści o Wisznu. Największy epos i dzieło literackie świata – ''[[Mahabharata]]'' opisuje dzieje jego ósmej inkarnacji – Kryszny (ma też inne wątki); inny wielki epos Indii – ''[[Ramajana]]'' skupie się na jego siódmym zstąpieniu- Ramie. W II wieku p.n.e. powstali [[bhagawatowie]] – wczesno-[[bhakti|bhaktyjski]] odłam wisznuicki oraz [[pańczaratrowie]] – inna szkoła wisznuicka. Od ósmego wieku n.e. rozwijało się intensywnie wisznuickie bhakti jako religijność emocjonalna. W ósmym wieku wielkimi przedstawicielami tego było dwunastu ''[[alwar (wisznuizm)|alwarów]]'' – świętych-śpiewaków-poetów tworzący dewocyjną poezję radośnie czczącą Wisznu oraz opisującą emocjonalny związek [[bhakta|bhakty]] z nim. Ruch Wisznu-bhakti kwitł w średniowieczu we wielu częściach Indii i otrzymał podbudowę filozoficzno-teologiczną, a to za sprawą wybitnych myślicieli takich jak [[Ramanudźa]], [[Madhwa Anandatirtha|Madhwa]], [[Wallabha]], [[Nimbarka Bhaskara|Nimbarka]], [[Ćajtanja Mahaprabhu]]. Obecnie odgrywa bardzo ważną rolę w życie Hindusów i rozwija się we wielu innych krajach, w tym na Zachodzie.
 
== Awatary ==
* [[Rama (bóg)|Rama]], Ramaćandra, książę i król Ajodhji, drugie najistotniejsze wcielenie Wisznu; był uosobieniem wszelkiej cnoty i prawości. Główną jego misją było pokonanie złych demonów i podtrzymanie religii.
* [[Kryszna]] – najważniejszy awatara Wisznu. Żył na wsi jako pasterz krów, potem został władcą miasta [[Dwarka|Dwaraka]]. Pomagał [[Pandawowie|Pandawom]] w [[wojna Kurukszetra|wojnie Kurukszetra]] (choć sam nie brał w niej udziału), wygłosił ''[[Bhagawadgita|Bhagawadgitę]]'' (jeden z najważniejszych świętych tekstów hinduizmu), uratował wielu ludzi przed negatywnymi energiami [[Kalijuga|kalijugi]], czyli ery najgorszego upadku moralnego.
* [[Budda]] (zwany "Zwodzicielem"). Istnieje spór co do misji jaką odegrał/miał odegrać, według niektórych interpretacji{{według kogo}} jego rolą było zakazanie ofiar ze zwierząt i wypróbowanie siły wiary w Bogaboga), lub awatarą był [[Balarama]] (brat Kryszny). Większość hinduistów uważa, że dziewiątym awatarą był nie Balarama, lecz Budda.
* [[Kalkin]] ("wieczność" lub "czas" lub "niszczyciel wszelkiej niegodziwości"), który oczekiwany jest pod koniec [[Kalijuga|kalijugi]] – obecnie trwającej epoki. Wyobrażany jako jeździec na białym koniu, ma zniszczyć zło, i doprowadzić nas do [[Kritajuga|kritajugi]] (ery najwyższej moralności). Część hinduistów uważa, że ta inkarnacja już nastąpiła.
 
{{wikiźródła|O pochodzeniu głupoty|legendy indyjskiej<br />''"O pochodzeniu głupoty"''}}
 
{{Awatary Wisznu}}[[Kategoria:Wisznu| ]]
 
[[Kategoria:Wisznu| ]]
[[Kategoria:Aditjowie]]
Anonimowy użytkownik