Edward Pawłowski: Różnice pomiędzy wersjami

Dodane 367 bajtów ,  5 lat temu
m
+przypis do Virtuti Militari, drobne redakcyjne, WP:SK
m (MalarzBOT: porządkowanie poziomów nagłówków)
m (+przypis do Virtuti Militari, drobne redakcyjne, WP:SK)
[[Plik:Grudziądz1929.jpg|thumb|300px|right|mjr E. Pawłowski (w I rzędzie, piąty od lewej)]]
[[Plik:Poligon-Grupa1.jpg|thumb|300px|right|Kurs SPZP w Grupie]]
'''Edward Pawłowski''' (ur. [[6 czerwca]] [[1889]] w [[Jaksice (województwo kujawsko-pomorskie)|Jaksicach]], zm. [[1 kwietnia]] [[1966]] w [[Poznań|Poznaniu]]) – [[podporucznik]] [[Armia Cesarstwa Niemieckiego|Armii Cesarstwa Niemieckiego]], [[major]] [[Piechota II RP|piechoty]] [[Wojsko Polskie (II RP)|Wojska Polskiego II RP]].
 
Był synem Romana i Marianny z domu Łuczak. W 1909 roku ukończył Seminarium Nauczycielskie w Bydgoszczy i zdał pierwszy egzamin nauczycielski. Drugi egzamin zdał w 1912 roku we Wschowie. Już po zdaniu pierwszego egzaminu podjął pracę jako nauczyciel Szkoły Powszechnej w [[Będlewo|Będlewie]], gdzie pracował w okresie od 1 września 1909 roku do 31 marca 1913 roku.
 
== Służba w armii niemieckiej, udział w I wojnie światowej ==
Od kwietnia 1913 roku do 31 marca 1914 roku obył [[Jednoroczny ochotnik|jednoroczną ochotniczą]] służbę w 47 Pułku Piechoty Króla Bawarii Ludwika III w Poznaniu. 1 marca 1914 roku został mianowany kapralem. Po odbyciu służby wojskowej otrzymał 1 kwietnia 1914 roku posadę nauczyciela etatowego w [[Bartoszewice (województwo wielkopolskie)|Bartoszewicach]].
 
1 sierpnia 1914 roku z chwilą wybuchu [[I wojna światowa|I wojny światowej]] został zmobilizowany do 50 Pułku Piechoty Hrabiego Werderu w [[Rawicz]]u, który przydzielony został do V Korpusu Armijnego. W szeregach tego pułku, jako dowódca drużyny, wyruszył na front francuski. 27 września został ranny pod Verdun. Pobyt w szpitalu nie trwał długo, już 15 listopada 1914 r. został dowódcą plutonu w Baonie Zapasowym, którym dowodzi do 1 września 1915 r. Następnie (2 września 1915 r.) został mianowany [[sierżant]]em i przydzielony do 333 Pułku Piechoty, z którym walczył na froncie rosyjskim, a później w Rumunii. 1 lutego 1917 roku w [[Bukareszt|Bukareszcie]] został skierowany na Kurs Kulomiotów, jak ówcześnie nazywano [[Karabin maszynowy|karabiny maszynowe]]. W dniu 30 czerwca 1917 roku. został mianowany [[podporucznik]]iem i ponownie skierowany na kurs [[Lekki karabin maszynowy|lekkich karabinów maszynowych]] (od 1 do 27 lipca 1917 r.) W okresie od 5 października 1917 r. do 1 kwietnia 1918 r. dowodził pułkowym oddziałem lekkich karabinów maszynowych. Jednocześnie przeszedł 3 tygodniowy kurs w Baonie Szturmowym. Po zawieszeniu broni przez Rumunię został wysłany 5 kwietnia 1918 r. na front francuski do 63 Pułk Piechoty (VI Korpus Armijny), z którym 27 września dostał się do niewoli angielskiej.
 
2 października 1918 roku wysłał z obozu pierwszą wiadomość do rodziny w Polsce. Z trzech uprzednio wydrukowanych zdań wybrał dwa: "Ich bin in Englische Gefangenschaft geraten" (jestem w niewoli angielskiej ) oraz "Bin gesund" (jestem zdrowy) i podkreślił je <ref>Na kartce znajduje się ostrzeżenie, że w przypadku dopisania czegokolwiek dodatkowego kartka zostanie zniszczona.</ref>. Z niewoli został zwolniony w dniu 10 lipca 1919 r. i wysłany z Anglii do Polski przez Francję.
 
== Udział w wojnie z bolszewikami ==
We Francji dotarły do niego informacje o wydarzeniach w Poznaniu, dlatego nie czekając na powrót do Polski, już w Paryżu 10 sierpnia 1919 r. zgłosił się do Polskiej Misji Wojskowej i w dniu 4 września 1919 r. przez Włochy i Czechosłowację dotarł do Polski. Po zgłoszeniu się na Stacji Zbornej w Warszawie został wysłany do Poznania.
 
20 września 1919 r. został przydzielony do 8 Pułku Strzelców Wielkopolskich (później przemianowanego na [[62 Pułk Piechoty (II RP)|62 Pułk Piechoty]] <ref>Rozkaz Nr 226 Dowództwa Głównego Wojsk Polskich b. zaboru pruskiego z 20.09.1919 r.</ref> i wyznaczony na stanowisko dowódcy 5 kompanii. W szeregach tego pułku do 6 marca 1920 r. walczył na froncie Wielkopolskim. 14 czerwca 1920 r., w czasie [[Bitwa nad Berezyną (1920)|bitwy nad Berezyną]], zdobył most na rzece <ref>Nazwa rzeki w dokumentach jest nieczytelny. Pierwszą literą nazwy rzeki jest litera '''S'''.</ref>. Za ten czyn 15 grudnia 1920 roku został awansowany na [[porucznik]]a. W dniu 19 września 1920 r. po ciężkich walkach zdobył wioskę Nowosiłki za co otrzymał [[Order Virtuti Militari|Krzyż Srebrny Orderu Virtuti Militari]]. Już dnia następnego walczył pod Sienosielcami. Początkowo w wyniku ognia krzyżowego nieprzyjacielskiej pancerki oddział musiał się wycofać ale uderzył ponownie biorąc jeńców i dwa karabiny maszynowe. Za czyn ten otrzymał [[Krzyż Walecznych]]. W trzy dni później, 23 września 1920 r., za zdobycie wzgórza 205 na wschód od Świsłoczy w wyniku czego nieprzyjaciel wycofał się w stronę [[Wołkowysk|Wołkowyska]]a otrzymał po raz drugi Krzyż Walecznych. W tym okresie jego przełożonymi byli: por. Pławinski, dowódca II/62 pp, płk [[Władysław Grabowski (wojskowy)|Władysław Grabowski]], dowódca 62 pp, gen. ppor. [[Tadeusz Gałecki (generał)|Tadeusz Gałecki]], dowódca [[XXX Brygada Piechoty (II RP)|XXX BP]], gen. ppor. [[Władysław Jung]], dowódca [[15 Wielkopolska Dywizja Piechoty|15 DP]] i gen. por. [[Leonard Skierski]], dowódca [[4 Armia (II RP)|4 Armii]].
 
W ramach 62 Pułku brał czynny udział [[Wojna polsko-bolszewicka|w walkach przeciwko bolszewikom]] na froncie wschodnim (w ofensywie ukraińskiej oraz litewsko-białoruskiej) skąd nastąpił odwrót do Warszawy. Od 21 grudnia 1920 do 3 stycznia 1921 r. przebywa na terenie garnizonu jako d–ca 5 Kompanii, a następnie od 4 stycznia do
15 marca 1921 jako d-ca 4 Kompanii, która powstała po przeformowaniu 62 Pułku. W drugiej połowie 1921 r.bierze udział w walkach i podczas forsowania Berezyny zrobił wypad na wieś Sjelowke? a w bojach odwrotowych pomiędzy Słominem a Wołkowyskiem zdobył w kontrataku wieś Jałuczewice i jednocześnie kopiec 159 oraz wieś Koniewice. Za powyższe walki zostaje w dniu 26 stycznia 1922 mianowany na stopień kapitana.
 
== Pokojowa służba w Wojsku Polskim ==
Pozostając do 9 sierpnia dowódcą 4 kompanii przebywał w okresie od 30.4 do 14.6.1921 r. na 6 tyg. kursie w Szkole Strzelania w Biedrusku. Od 10.7.1922 do 16.8.1922 pełni w/z funkcje d-cy Baonu. 25.7.1923 otrzymał 4 tyg. urlop wypoczynkowy, z którego już wcześniej (8.8.23) powrócił aby (od 17.8.1923) pełnić funkcje d-cy 7 kompanii w II Baonie. 30 sierpnia otrzymuje 16 dni urlopu i po powrocie ponownie pełni tę samą funkcje aż do 28.9.1923 r. Następnie zostaje w/z d-cą Baonu na okres od 29.9.23 do 29.2.24r. W międzyczasie tj. od 5.2.24 do 29.2.24 przebywał ponownie na urlopie. Od 1 marca 1924r.pełni funkcje d-cy Kompanii a od 5 maja przebywa na Kursie Doszkolenia Młodych Oficerów w Chełmnie, który kończy 28.9.1924 r. W nagrodę otrzymał 10 dniowy urlop (30.9-9.10.24). W okresie od 10.10.1924 r. do 13.9.1925 r. jest d-cą 4 Kompanii i w/z d-cą Baonu. W czasie od 7.4.25 do 17.4.25 w następstwie pochwały (Rozkaz 80/25) otrzymuje urlop. Powtórna pochwała jest powodem kolejnego urlopu od 28.8.25 do 3.09.25 r. Od 14.9.25 do 15.12.25 przebywał w Doświadczalnym Centrum Wyszkolenia w Rembertowie by od 16.12.25 r. podjąć funkcje dowódcy kompanii w Szkole Podoficerów Zawodowych Piechoty Nr 8 w Grudziądzu. W 1926 roku zawarł związek małżeński z Jadwigą Sentkowską.
 
12 kwietnia 1927 roku awansował na majora ze starszeństwem z 1 stycznia 1927 roku i 42. lokatą w korpusie oficerów piechoty. 16.6.1927 zostaje wykładowcą w Szkole P.Z.P. Od 24.7.1928 pełni funkcje z-cy Komendanta Szkoły. 6 września 1929 r. zostaje ojcem pierwszego syna Zdzisława-Edwarda. Od 1.1.1930r.zostaje przesunięty do szczebla "B". Od 26 marca 1931 r. do 30 sierpnia 1935 r. był kwatermistrzem [[Korpus Kadetów nrNr 3|Korpusu Kadetów Nr 3]] w Rawiczu. W okresie od 2 do 26 sierpnia 1933 r. pełni obowiązki komendanta Korpusu Kadetów Nr 3. Z dniem 31 sierpnia 1935 r. został przeniesiony w stan spoczynku <ref>Dziennik Personalny M.S.Wojsk. Nr 10 z 04.07.1935 r.</ref>.
 
Pod koniec 1935 roku przeniósł się z rodziną z Rawicza do Poznania. W 1936 roku podjął pracę u Waleriana
Sentkowskiego, brata żony Jadwigi, w fabryce przetwórstwa ryb w Poznaniu przy ul. Głównej. Został współudziałowcem w zarządzie fabryki. Korzystał wówczas ze służbowego samochodu marki" [[Horch]]". 5 stycznia 1938 roku urodzi się drugi syn Janusz.
 
'''II wojna światowa'''<br />
W wyniku mobilizacji w 1939 roku wywozi 28 sierpnia żonę Jadwigę z dwójką synów na wieś do Łojewa. Pomimo nieotrzymania karty mobilizacyjnej ze wzg. na wiek zgłosił się do Komendy Wojskowej, która to skierowała go do wojska wysyłając pod Warszawę na poszukiwanie pułku do którego został skierowany. Poszukiwania się nie udały ponieważ w międzyczasie pułk wyruszył w kierunku Lwowa. Trudności związane z przemieszczaniem ratują mu życie bowiem Pułk został wzięty przez Rosjan do niewoli i żołnierzy wywieziono do Kozielska i Katynia. Nie wiedząc o zaistniałej sytuacji dociera do Lwowa gdzie dowiaduje się o aresztowaniach. Aby nie zostać również aresztowanym udaje pracownika rolnego i w przebraniu wydostaje się z Lwowa, Następnie przedostaje się przez granicę rosyjsko-niemiecką i w listopadzie 1939 roku (po miesięcznej podróży) udaje mu się dostać do Poznania. W międzyczasie mieszkanie na ul. Słowackiego w Poznaniu , w którym dotychczas mieszkał zostało zarekwirowane przez Niemców, więc z całą rodziną zamieszkał w fabryce ryb, w której przed wybuchem wojny poprzednio pracował. Gdy Niemcy zajęli fabrykę urządzili w niej zakład malowania na szkle i tam pracował jako pracownik. Niemcom coraz bardziej brakowało siły roboczej i w 1943 roku syn jego Zdzisław ,pomimo młodego wieku (13 lat) został przymusowo zatrudniony w zakładach "Telefunken" pracujących na potrzeby wojska. Praca Edwarda Pawłowskiego w zakładzie malowania na szkle trwała do końca wojny. Aresztowania za wcześniejsze przynależenie do wojska polskiego uniknął tylko dzięki temu, ze podczas zaborów 1914-18 był przymusowo wcielony do armii niemieckiej.
 
== Ostatnie lata życia, okres powojenny ==
Po zakończeniu wojny w 1945 roku sam zgłosił się do Wojska Polskiego ale nie został przyjęty z uwagi na przedwojenna służbę wojskową. W późniejszym okresie komunistyczna władza zaproponowało mu podjęcie pracy w wojsku ale odmówił motywując to tym ,że nie o taką Polskę walczył. W ten sposób zamknął sobie drogę do podjęcia jakiejkolwiek pracy w Poznaniu. Wówczas to podjął pracę w przetwórni ryb w Gnieźnie dokąd musiał dojeżdżać z Poznania. Okres stalinowski uniemożliwił mu dalszą pracę w Gnieźnie w związku z czym podjął pracę w Kościanie musząc jeszcze dalej dojeżdżać ale i tę pracę niebawem utracił gdy jego nowy pracodawca dowiedział się o przedwojennej służbie wojskowej. Z biegiem czasu mając bardzo niską emeryturę i 4 osoby na utrzymaniu udało mu się podjął pracę w kiosku Ruchu "RSW" na terenie Szpitala Wojskowego przy ul. Grunwaldzkiej 11 gdzie pracował do ostatnich chwil swojego życia. Zmarł 1 kwietnia 1966 r. w wieku 77 lat i został pochowany na cmentarzu Junikowskim w Poznaniu. Obaj synowie : Zdzisław ;były dyrektor ZEOZ oraz Janusz były dyrektor BKT są na emeryturze.
 
==[[Order]]y Ordery i [[Odznaczenie|odznaczenia]] ==
* [[Order Virtuti Militari|Krzyż Srebrny Orderu WojennegoWojskowego Virtuti Militari]] (1922)<ref>Wniosek na odznaczenie Orderem "Virtuti Militari" z Adiutantury Generalnej Naczelnego Wodza z 5 IX 1921 r. Legitymacja Krzyża Virtuti Militari Nr 4664 z 1 V 1933 r.</ref><ref>[http://www.wbc.poznan.pl/dlibra/docmetadata?id=64519 Dziennik Personalny z 1922 r. Nr 2, s. 103]</ref>
* [[Krzyż Walecznych]] – dwukrotnie (1920 i 1921 )<ref>Wnioski o odznaczenie "Krzyżem Walecznych" z 13 XII 1920 i 17 VII 1921 r. Legitymacja Krzyża Walecznych Nr 19075 z 15 X 1921 r.</ref>)
* [[Krzyż Zasługi|Złoty Krzyż Zasługi]] <ref>Wniosek o odznaczenie Złotym Krzyżem Zasługi</ref>
* [[Medal za Długoletnią Służbę|Brązowy Medal za Długoletnią Służbę]] (1938)
* [[Medal Pamiątkowy za Wojnę 1918-1921|Medal Pamiątkowy za Wojnę 1918-1921 "Polska Swemu Obrońcy"]] (1928)
* [[Medal Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości]]
* [[Krzyż Żelazny|Krzyż Żelazny I klasy]]
{{Trenerzy reprezentacji Polski w hokeju na lodzie}}
 
{{DEFAULTSORTSORTUJ:Pawłowski, Edward}}
[[Kategoria:OficerowieMajorzy piechoty II RP]]
[[Kategoria:Odznaczeni Brązowym Medalem za Długoletnią Służbę (II Rzeczpospolita)]]
[[Kategoria:Polacy - oficerowie armii Cesarstwa Niemieckiego]]
[[Kategoria:Polacy w I wojnie światowej]]
[[Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari (II Rzeczpospolita)]]
[[Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Walecznych]]
[[Kategoria:Odznaczeni Medalem Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości]]
[[Kategoria:Odznaczeni Medalem Pamiątkowym za Wojnę 1918-1921]]
[[Kategoria:Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi]]
[[Kategoria:Pochowani na Cmentarzu na Junikowie]]
[[Kategoria:Polacy odznaczeni niemieckim Krzyżem Żelaznym]]
[[Kategoria:Polacy - oficerowie armii Cesarstwa Niemieckiego]]
[[Kategoria:Polacy w I wojnie światowej]]
[[Kategoria:Uczestnicy wojny polsko-bolszewickiej]]
[[Kategoria:Urodzeni w 1889]]
37 140

edycji