Otwórz menu główne

Zmiany

m
źródła/przypisy
[[Plik:Belostok Oblast 1807-1842.png|thumb|150px|left|Miasta i miasteczka [[obwód białostocki (Rosja)|obwodu białostockiego]]]]
 
Nieco odrębną strukturę miejską miał obszar [[Gubernia grodzieńska|guberni grodzieńskiej]], który w 1807 roku – jako [[obwód białostocki (Rosja)|obwód białostocki]] – został bezpośrednio wcielony do państwa rosyjskiego w 1842 roku. Do 1875 roku struktura obszaru była podobna do tej w Królestwie Kongresowym. Po wejściu w życie Statutu Miejskiego z 1870 roku (wydanego w 1875) zaistniały dwa rodzaje miejscowości o charakterze miejskim – ''miasta'' i ''miasteczka'', zasadniczo różniące się od siebie pod względem ustroju prawnego. Samorządność miejską ograniczył jeszcze bardziej nowy Statut Miejski z 1892 roku, który do miast zakwalifikował na omawianym obszarze tylko cztery miejscowości ([[Białystok]], [[Bielsk Podlaski|Bielsk]], [[Goniądz]] i [[Sokółka|Sokółkę]])<ref name=najgrakowski />. W wyniku obu statutów miejskich z roli miast do rzędu miasteczek wchodzących w skład gmin (na terenie należącym obecnie do Polski) spadły<ref name=charakter>Szturm de Sztrem, Edward (1925). Charakter prawny miast w województwach wschodnich b. dzielnicy rosyjskiej. „Kwartalnik Statystyczny”, T.II, 1925, z. 1, s. 217 – 221.</ref><ref>Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich. Redakcja: B. Chlebowski, J. Krzywicki, F. Sulimierski, W. Walewski; T. I – XV, Warszawa 1880 – 1902.</ref> <small>(symbolem '''ʘ''' oznaczono miasteczka, którym status miasta reaktywowano w 1919 roku<ref>M.P. 1919 nr 220 poz. 0.</ref><ref>M.P. 1919 nr 229 poz. 0.</ref><ref>M.P. 1919 nr 234 poz. 0.</ref><ref>Dz.U.Z.C.Z.W. 1920 nr 2 poz. 20.</ref>)</small>:
 
* '''Statut z 1870 (1875)''' – [[Boćki]] ('''ʘ'''), [[Choroszcz]] ('''ʘ'''), [[Gródek (powiat białostocki)|Gródek]], [[Jałówka (gmina Michałowo)|Jałówka]], [[Jasionówka (powiat moniecki)|Jasionówka]], [[Krynki]] ('''ʘ''', w 1920), [[Michałowo]], [[Milejczyce]], [[Narewka]], [[Niemirów (województwo podlaskie)|Niemirów]], [[Orla (województwo podlaskie)|Orla]] ('''ʘ''', chwilowo), [[Supraśl]] ('''ʘ''') i [[Zabłudów]] ('''ʘ'''); <small>([[Trzcianne]] już przed 1800 a [[Sidra]] przed 1857<ref name=najgrakowski />)</small>
 
==== Galicja ====
Określenie ''miasto'' na terenie [[Galicja (Europa Środkowa)|Galicji]] (województwa [[województwo krakowskie (II Rzeczpospolita)|krakowskie]], [[województwo lwowskie|lwowskie]], [[województwo stanisławowskie|stanisławowskie]] i [[województwo tarnopolskie|tarnopolskie]]) nie było jednoznaczne. Mogło odnosić się wyłącznie do charakteru prawnego miejscowości (a więc typu jednostki administracyjnej), co nie znaczyło automatycznie, że „miasto administracyjne” faktycznie posiadało [[prawa miejskie]]. Mimo że większość miast prawnych prawa miejskie posiadała, wiele z nich miało zaledwie ''prawa miasteczka'' a niektóre miasta były wręcz [[wieś|wsiami]]<ref name=skorowidz>Według publikacji: ''Skorowidz miejscowości Rzeczypospolitej Polskiej – Tom XV – Województwo Tarnopolskie'', Główny Urząd Statystyczny Rzeczypospolitej Polskiej, Warszawa 1923.</ref>. Wreszcie, niektóre miejscowości posiadały w nazwie wyraz ''Miasto'' – pisany wielką literą – mimo braku praw miejskich (np. [[Pruchnik|Pruchnik Miasto]], [[Waręż|Waręż Miasto]], [[Tartaków|Tartaków Miasto]]). Wyraz ten stanowił integralną część nazwy miejscowości (choć nie przesądzał bynajmniej jej charakteru topograficznego) w celu odróżnienia jej od innej, topograficznie wiejskiej, miejscowości o identycznej nazwie w tej samej okolicy (np. Pruchnik-Wieś, Waręż-Wieś, Tartaków-Wieś)<ref name=skorowidzlwowski>Według publikacji: ''Skorowidz miejscowości Rzeczypospolitej Polskiej – Tom XIII – Województwo Lwowskie'', Główny Urząd Statystyczny Rzeczypospolitej Polskiej, Warszawa 1924.</ref><ref name=grossman>Grossman, Henryk (1925). Struktura społeczna i gospodarcza Ks. Warszawskiego na podstawie spisów 1809-1810 roku. „Kwartalnik Statystyczny”, T.II, 1925, z. 1, s. 1-108.</ref>.
 
[[Plik:Ua butschatsch rathaus.jpg|thumb|242px|Ratusz w [[Buczacz]]u]]
83 724

edycje