Jizre’el: Różnice pomiędzy wersjami

Dodane 1903 bajty ,  4 lata temu
rozbudowa, ilustracja
(poprawa linków)
(rozbudowa, ilustracja)
|powierzchnia =
|wysokość = 91
|rok = 20102013
|liczba ludności = 536552
|gęstość zaludnienia =
|numer kierunkowy =
 
== Położenie ==
[[Kibuc]] Jizre’el jest położony na wysokości 91od 60 do 103 metrów [[n.p.m.]] na południowoszczycie zachodniejwzgórza krawędziGiwat intensywnieJizre’el użytkowanej(103 rolniczom [[Dolinan.p.m.), Jezreel|Dolinyktóre Jezreel]],wznosi usię wlotuna dopołudniowej krawędzi [[Dolina Charod|Doliny Charod]] w [[Dolna Galilea|Dolnej Galilei]], na północy [[Izrael]]a. WioskaWzgórze znajdujeGiwat sięJizre’el na wzniesieniu, któreprzechodzi w kierunku południowo wschodnim przechodziwe w masywwzgórze [[GilboaJizreel (wzgórzaterytorium Issachara)|WzgórzTel GilboaJizre’el]]. Najbliższymi wzniesieniami są Giwat Jezreel (103100 m n.p.m.) i Teldalej Jezreelwe [[Gilboa (100wzgórza)|Wzgórza Gilboa]] (góra Har Sza’ul osiąga tutaj wysokość 302 m n.p.m.). Po stronie północno wschodniej kibucu teren stromo opada sto metrów w dół do Doliny Charod. Na północ od kibucu płynie strumień Jezreel, a na wschodzie jest strumień Nawot,. któryOba wpada dalejspływają do strumieniaDoliny Charod, gdzie zasilają rzekę [[Charod (rzeka)|Charod]] spływającą na wschód do [[depresja (geografia)|depresji]] [[Rów Jordanu|Doliny Jordanu]]. Teren popołożony stroniena zachodniejzachód iod południowejkibucu jest płaski i jest częścią intensywnie użytkowanej rolniczo [[Dolina Jezreel|Doliny Jezreel]] w [[Dolna Galilea|Dolnej Galilei]]. PrzepływaW tędyjego strumieńotoczeniu znajduje się miasto [[KiszonAfula]], kibuc [[Merchawja]], moszawy [[Merchawja (moszaw)|Merchawja]], [[Kefar Jechezkel]], [[Perazon]] i [[Awital]], wioski komunalne [[Gidona]], [[Merkaz Ja’el]] i [[Gan Ner]], oraz arabskie wioski [[Sulam]] i [[Sandala]]. W odległości 4 km na południe przebiega [[mur bezpieczeństwa]] oddzielający terytorium Izraela od [[Autonomia Palestyńska|Autonomii Palestyńskiej]]<ref>{{cytuj stronę | url = http://www.btselem.org/download/separation_barrier_map_eng.pdf | tytuł = The Separation Barrier Map | data dostępu = 2012-05-24| autor = | opublikowany = 2008 | praca = B´Tselem | data = | język = en}}</ref>. W jego otoczeniu znajduje się miasto [[Afula]], kibuc [[Merchawja]], moszawy [[Merchawja (moszaw)|Merchawja]], [[Kefar Jechezkel]], [[Perazon]] i [[Awital]], wioski komunalne [[Gidona]], [[Merkaz Ja’el]] i [[Gan Ner]], oraz arabskie wioski [[Sulam]] i [[Sandala]].
 
Jizre’el jest położony w [[Samorząd Regionu Gilboa|Samorządzie Regionu Gilboa]], w [[Poddystrykt Jezreel|Poddystrykcie Jezreel]], w [[Dystrykt Północny (Izrael)|Dystrykcie Północnym Izraela]].
 
== Historia ==
{{Galeria
|Nazwa= Historia kibucu Jizre’el
|wielkość=240
|pozycja=right
|margines_lewy=1em
[[|Plik:Kibbutz Jezreel stable.jpg|thumb|250px|Kibuc Jizre’el w 1949 roku]]
|Plik:Zarin 1949.jpg|Mieszkańcy kibucu wśród domów wioski Zirin
|Plik:TelIzrael 001.jpg|Pomnik bohaterów [[Palmach]]
}}
[[Plik:TelIzrael002.jpg|thumb|240px|Widok z [[Jizreel (terytorium Issachara)|Tel Jizre’el]] na [[Dolina Charod|Dolinę Charod]]. Widoczny kibuc [[Kefar Jechezkel]]]]
Pierwotnie w okolicy tej znajdowało się [[Starożytność|starożytne]] miasto [[Jizreel (terytorium Issachara)|Jizreel]]. Po podboju muzułmańskim w VII wieku, nazwę miejscowości zmieniono na [[Zirin]]. [[Wyprawy krzyżowe|Krzyżowcy]] nazywali ją ''Le Petit Gerin'', a w 1517 roku weszło do [[Imperium osmańskie]]go<ref name=zirin>{{cytuj stronę | url = http://www.palestineremembered.com/Jinin/Zir%27in/index.html | tytuł = Welcome To Zir'in | data dostępu = 2012-05-24| autor = | opublikowany = | praca = Palestine Remembered | data = | język = en}}</ref>. Po [[I wojna światowa|I wojnie światowej]] w 1918 roku cała [[Palestyna]] przeszła pod [[Palestyna pod panowaniem Brytyjczyków|panowanie Brytyjczyków]], który w 1921 roku utworzyli [[Palestyna (mandat)|Brytyjski Mandat Palestyny]]. Umożliwiło to rozwój [[osadnictwo żydowskie w Palestynie|osadnictwa żydowskiego w Palestynie]]. W poszukiwaniu skutecznego rozwiązania narastającego [[konflikt izraelsko-arabski|konfliktu izraelsko-arabskiego]] w dniu 29 listopada 1947 roku została przyjęta [[Rezolucja Zgromadzenia Ogólnego ONZ nr 181]]. Zakładała ona między innymi, że wioska Zirin miała znaleźć się w granicach nowo utworzonego państwa [[Żydzi|żydowskiego]]<ref>{{cytuj stronę | url = http://domino.un.org/maps/m0103_1b.gif | tytuł = Oficjalna mapa podziału Palestyny opracowana przez UNSCOP | data dostępu = 2015-04-30 | autor = | opublikowany = 1948 | praca = United Nations | język = en}}</ref>. [[Arabowie]] odrzucili tę Rezolucję i dzień później doprowadzili do wybuchu [[wojna domowa w Mandacie Palestyny|wojny domowej w Mandacie Palestyny]]. Od samego początku wojny okoliczne wioski były wykorzystywane przez arabskie [[milicja|milicje]], które sparaliżowały żydowską komunikację w całym regionie. Wieś Zirin znalazła się pośrodku terytoriów żydowskich. Była to szczególnie ważna strategicznie pozycja, która umożliwiała atakowanie głównych szlaków komunikacyjnych przechodzących przez Dolinę Jezreel. Z tego powodu, od samego początku wojny w wiosce stacjonowały siły [[Arabska Armia Wyzwoleńcza|Arabskiej Armii Wyzwoleńczej]]. Zmusiło to żydowską organizację paramilitarną [[Hagana]] do wzmocnienia swojej obecności w tym rejonie i chronienia konwojów jadących z zaopatrzeniem do żydowskich osiedli. Siły [[Palmach]] przeprowadziły w dniu 20 kwietnia 1948 roku nieudaną próbę zajęcia wioski. Po tym ataku z Zirin uciekły wszystkie kobiety i dzieci. Podczas [[I wojna izraelsko-arabska 1948–1949|I wojny izraelsko-arabskiej]], w dniu 28 maja 1948 roku izraelska armia rozpoczęła [[operacja Erez|operację „''Erez''”]], w trakcie której zajęto wioskę Zirin. Mieszkańców wysiedlono, a większość domów wysadzono<ref name=zirin/>.
 
W dniu 20 sierpnia 1948 roku w ocalałych domach wioski Zirin zamieszkali żołnierze jednostki Palmach. Utworzyli oni w ten sposób nowy kibuc, nazwany od sąsiedniego [[stanowisko archeologiczne|stanowiska archeologicznego]] Jizre’el. W 1950 roku przenieśli się do dzisiejszej lokalizacji kibucu (kilkaset metrów na zachód od pierwotnego miejsca). W nowym miejscu były dużo trudniejsze warunki życia, gdyż pionierzy musieli mieszkać w namiotach i prymitywnych szałasach. Pracę rolniczą łączono z pełnieniem zadań obronnych, wykonując zadania patrolowe i budując umocnienia na wypadek ataku [[Irak|irackiego korpusu ekspedycyjnego]] stacjonującego w pobliżu. Trudne warunki życia zniechęcały mieszkańców i powodowały odpływ młodzieży. Aby wzmocnić kibuc, w 1956 roku osiedlono w nim grupę imigrantów z [[Republika Południowej Afryki|Republiki Południowej Afryki]], [[Australia|Australii]] i [[Nowa Zelandia|Nowej Zelandii]]<ref>{{cytuj stronę | url = http://www.bet-alon.co.il/info/city_details.php?city_id=145 | tytuł = Jezreel | data dostępu = 2012-05-24| autor = | opublikowany = | praca = Bet Alon | data = | język = he}}</ref>.
 
== Demografia ==
Większość mieszkańców kibucu jest [[Żydzi|Żydami]]<ref>{{cytuj stronę | url = http://www.cbs.gov.il/mifkad/tables/more_tabeles/pirsom3/nonum.xls | tytuł = Dane statystyczne z lat 1948-1995 | data dostępu = 2012-05-24 | autor = | opublikowany = | praca = Israel Central Bureau of Statistics | data = | język = he}}</ref><ref>{{cytuj stronę | url = http://www.cbs.gov.il/ishuvim/ishuv2005/bycode.xls | tytuł = Dane statystyczne z lat 2001-2009 | data dostępu = 2012-05-24 | autor = | opublikowany = | praca = Israel Central Bureau of Statistics | data = | język = he}}</ref>:
 
<center>
<timeline>
ImageSize = width:500600 height:270300
PlotArea = left:50 right:40 top:20 bottom:40
TimeAxis = orientation:vertical
bar:2010 color:gray1 width:1
from:0 till:536 width:15 text:536 textcolor:red fontsize:8px
bar:2013 color:gray1 width:1
from:0 till:552 width:15 text:552 textcolor:red fontsize:8px
</timeline>
</center>
 
== Gospodarka i infrastruktura ==
== Historia ==
Gospodarka kibucu opiera się na intensywnym rolnictwie i sadownictwie. Uprawy polne obejmują [[bawełna (roślina)|bawełnę]], [[pomidor zwyczajny|pomidory]], [[pszenica|pszenicę]], [[słonecznik]], [[koniczyna|koniczynę]], [[ciecierzyca|ciecierzycę]] i inne. Od 2006 roku rozpoczęto wprowadzanie upraw [[szklarnia (ogrodnictwo)|szklarniowych]]. Ważną część lokalnej gospodarki stanowi sad [[migdałowiec pospolity|migdałowców]], który pod koniec 2006 roku zajmował powierzchnię 950 akrów. W kibucu jest ferma drobiu i hodowla bydła - 300 krów mlecznych wytwarza około 3,5 mln litrów mleka rocznie<ref>{{cytuj stronę | url = http://www.yizrael.org.il/index.php/industry/50-2012-03-25-07-34-34 | tytuł = Obora | data dostępu = 2012-05-24| autor = | opublikowany = | praca = Kibbutz Yizrael | data = | język = he}}</ref>. W tutejszych stawach hodowlanych hoduje się ryby ozdobne i jadalne. Założona w 1983 roku firma ''Maytronics'' była pionierem w technologiach automatyki i robotyki czyszczenia prywatnych i komercyjnych basenów. Firma jest uznanym liderem na rynku, sprzedając swoje produkty na całym świecie<ref>{{cytuj stronę | url = http://www.maytronics.com/ | tytuł = Maytronics | data dostępu = 2012-05-24| autor = | opublikowany = | praca = Maytronics Ltd. | data = | język = en}}</ref>. Forma ''Jizrael Tamuz'' jest wiodącym producentem technologii przemysłu energii odnawialnych. Swoje produkty sprzedaje w kraju i na [[Daleki Wschód|Dalekim Wschodzie]]<ref>{{cytuj stronę | url = http://www.y-tamuz.com/html/index.asp | tytuł = Yizrael Tamuz | data dostępu = 2012-05-24| autor = | opublikowany = | praca = Yizrael Tamuz | data = | język = en}}</ref>. W kibucu jest przychodnia zdrowia, sklep wielobranżowy i warsztat mechaniczny<ref>{{cytuj stronę | url = http://www.galil-net.org.il/htmls/article.aspx?C2004=13322&BSP=13017 | tytuł = Jizreel | data dostępu = 2012-05-24| autor = | opublikowany = | praca = Galil Net | data = | język = he}}</ref>.
[[Plik:Kibbutz Jezreel stable.jpg|thumb|250px|Kibuc Jizre’el w 1949 roku]]
Pierwotnie w okolicy tej znajdowało się [[Starożytność|starożytne]] miasto [[Jizreel (terytorium Issachara)|Jizreel]]. Po podboju muzułmańskim w [[VII wiek]]u nazwę miejscowości zmieniono na [[Zir'in]]. [[Wyprawy krzyżowe|Krzyżowcy]] nazywali ją Le Petit Gerin. W 1517 roku Zir'in zostało włączone do [[Imperium osmańskie]]go. W okresie [[Palestyna pod panowaniem Brytyjczyków|panowania Brytyjczyków]] Zir'in była niewielką wioską. Przyjęta 29 listopada 1947 roku [[Rezolucja Zgromadzenia Ogólnego ONZ nr 181]] przyznała te tereny państwu żydowskiemu. Wieś Zir'in znalazła się pośrodku terytoriów żydowskich. Była to szczególnie ważna strategicznie pozycja, która umożliwiała atakowanie głównych szlaków komunikacyjnych przechodzących przez Dolinę Jezreel. Z tego powodu, od samego początku [[wojna domowa w Mandacie Palestyny|wojny domowej w Mandacie Palestyny]] w wiosce stacjonowały siły [[Arabska Armia Wyzwoleńcza|Arabskiej Armii Wyzwoleńczej]]. Zmusiło to żydowską organizację paramilitarną [[Hagana]] do wzmocnienia swojej obecności w tym rejonie i chronienia konwojów jadących z zaopatrzeniem do żydowskich osiedli. Siły [[Palmach]] przeprowadziły w dniu 20 kwietnia 1948 roku nieudaną próbę zajęcia wioski. Po tym ataku z Zir'in uciekły wszystkie kobiety i dzieci. Podczas [[I wojna izraelsko-arabska 1948-1949|I wojny izraelsko-arabskiej]], w dniu 28 maja 1948 roku izraelska armia rozpoczęła [[operacja Erez|operację "''Erez''"]], w trakcie której zajęto wioskę Zir'in. Większość jej domów wysadzono w powietrze<ref>{{cytuj stronę | url = http://www.palestineremembered.com/Jinin/Zir%27in/index.html | tytuł = Welcome To Zir'in | data dostępu = 2012-05-24| autor = | opublikowany = | praca = Palestine Remembered | data = | język = en}}</ref>. Dużo wcześniej tutejsze grunty wykupiły od arabskich mieszkańców żydowskie organizacje [[Syjonizm|syjonistyczne]]. Współczesny kibuc został założony w dniu 20 sierpnia 1948 roku na miejscu zniszczonej wioski arabskiej. Jej założycielami byli członkowie kompanii szturmowych Palmach. Pierwsi mieszkańcy żyli w prymitywnych warunkach w szałasach. Pracę rolniczą łączyli z pełnieniem zadań obronnych, wykonując zadania patrolowe i budując umocnienia na wypadek ataku [[Irak|irackiego korpusu ekspedycyjnego]] stacjonującego w pobliżu. W 1950 roku kibuc został przeniesiony kilkaset metrów na zachód, jednak warunki nadal pozostawały bardzo trudne. Powodowało to odpływ młodzieży. W 1956 roku osiedlili się tutaj imigranci z [[Republika Południowej Afryki|Republiki Południowej Afryki]], [[Australia|Australii]] i [[Nowa Zelandia|Nowej Zelandii]]<ref>{{cytuj stronę | url = http://www.bet-alon.co.il/info/city_details.php?city_id=145 | tytuł = Jezreel | data dostępu = 2012-05-24| autor = | opublikowany = | praca = Bet Alon | data = | język = he}}</ref><ref>{{cytuj stronę | url = http://www.galil-net.org.il/htmls/article.aspx?C2004=13322&BSP=13017 | tytuł = Jizreel | data dostępu = 2012-05-24| autor = | opublikowany = | praca = Galil Net | data = | język = he}}</ref>.
 
== Kultura i sportTransport ==
Z kibucu wyjeżdża się na południe na [[droga nr 675 (Izrael)|drogę nr 675]], którą jadąc na zachód dojeżdża się do skrzyżowania z [[droga ekspresowa 60 (Izrael)|drogą nr 60]] i dalej do moszawu Awital i wioski Merkaz Ja’el, lub jadąc na wschód dojeżdża się do skrzyżowania z [[droga nr 667 (Izrael)|drogą nr 667]] (prowadzi wwe góryWzgórza Gilboa do kibucu [[Ma’ale Gilboa]]) i dalej do skrzyżowania z [[droga ekspresowa 71 (Izrael)|drogą nr 71]] (prowadzi na wschód do [[Dolina Charod|Doliny Charod]] i moszawu Kefar Jechezkel). Wzdłuż zachodniej granicy kibucu przebiega droga nr 60, którą jadąc na północny zachód dojeżdża się do miasta Afula, lub jadąc na południe dojeżdża się do moszawu Perazon i dalej do wioski Gan Ner.
W kibucu znajduje się ośrodek kultury z biblioteką, basen kąpielowy, sala sportowa z siłownią, korty tenisowe oraz boisko. Od 1970 roku w kibucu trenuje się [[rugby (sport)|rugby]]. Stało się to za sprawą imigrantów z Republiki Południowej Afryki, którzy po osiedleniu się w Jizre’el założyli drużynę rugby<ref>{{cytuj książkę |nazwisko = Bath | imię = Richard | tytuł = The Complete Book of Rugby | wydawca = Seven Oaks Ltd. | miejsce = | rok = 1997 | strony = 68 | isbn = 1-86200-013-1}}</ref><ref>{{cytuj stronę | url = http://www.y-rugby.com/ | tytuł = Yizreel Rugby | data dostępu = 2012-05-24| autor = | opublikowany = | praca = Yizreel Rugby | data = | język = he}}</ref>.
 
== Edukacja i kultura ==
Kibuc utrzymuje przedszkole. Starsze dzieci są dowożone do szkoły podstawowej i średniej w kibucu EinEn HarodCharod MeuhadMe’uchad. W kibucu znajduje się ośrodek kultury z biblioteką, basen kąpielowy, sala sportowa z siłownią, korty tenisowe oraz boisko. Kibuc posiada własną [[synagoga|synagogę]]<ref>{{cytuj stronę | url = http://www.romgalil.org.il/cds/489/ | tytuł = Jizreel | data dostępu = 2012-05-24| autor = | opublikowany = | praca = Rom Galil | data = | język = he}}</ref>. KibucOd posiada1970 własnąroku w kibucu trenuje się [[synagogarugby (sport)|synagogęrugby]]. Stało się to za sprawą imigrantów z Republiki Południowej Afryki, którzy po osiedleniu się w Jizre’el założyli drużynę rugby<ref>{{cytuj książkę |nazwisko = Bath | imię = Richard | tytuł = The Complete Book of Rugby | wydawca = Seven Oaks Ltd. | miejsce = | rok = 1997 | strony = 68 | isbn = 1-86200-013-1}}</ref><ref>{{cytuj stronę | url = http://www.y-rugby.com/ | tytuł = Yizreel Rugby | data dostępu = 2012-05-24| autor = | opublikowany = | praca = Yizreel Rugby | data = | język = he}}</ref>.
 
== Turystyka ==
Największą tutejszą atrakcją turystyczną jest położonypołożone na południowy wschód od kibucu sztucznywzgórze stoki narciarskistanowisko archeologiczne Tel Jizre’el. Znajdował się tutaj zimowy pałac królów panujących w północnym [[Królestwo Izraela (państwo północne)|Królestwie Izraela]]. Ze wzgórza rozciąga się panorama na wzgórzucałą Telokolicę. JezreelDalej na wschodzie znajduje się sztuczny stok narciarski<ref>{{cytuj stronę | url = http://www.skigilboa.co.il/ | tytuł = Ski Gilboa | data dostępu = 2012-05-24| autor = | opublikowany = | praca = Ski Gilboa | data = | język = he}}</ref>.
 
== Gospodarka i infrastruktura ==
Gospodarka kibucu opiera się na intensywnym rolnictwie i sadownictwie. Uprawy polne obejmują [[bawełna (roślina)|bawełnę]], [[pomidor zwyczajny|pomidory]], [[pszenica|pszenicę]], [[słonecznik]], [[koniczyna|koniczynę]], [[ciecierzyca|ciecierzycę]] i inne. Od 2006 roku rozpoczęto wprowadzanie upraw [[szklarnia (ogrodnictwo)|szklarniowych]]. Ważną część lokalnej gospodarki stanowi sad [[migdałowiec pospolity|migdałowców]], który pod koniec 2006 roku zajmował powierzchnię 950 akrów. W kibucu jest ferma drobiu i hodowla bydła - 300 krów mlecznych wytwarza około 3,5 mln litrów mleka rocznie<ref>{{cytuj stronę | url = http://www.yizrael.org.il/index.php/industry/50-2012-03-25-07-34-34 | tytuł = Obora | data dostępu = 2012-05-24| autor = | opublikowany = | praca = Kibbutz Yizrael | data = | język = he}}</ref>. W tutejszych stawach hodowlanych hoduje się ryby ozdobne i jadalne. Założona w 1983 roku firma ''Maytronics'' była pionierem w technologiach automatyki i robotyki czyszczenia prywatnych i komercyjnych basenów. Firma jest uznanym liderem na rynku, sprzedając swoje produkty na całym świecie<ref>{{cytuj stronę | url = http://www.maytronics.com/ | tytuł = Maytronics | data dostępu = 2012-05-24| autor = | opublikowany = | praca = Maytronics Ltd. | data = | język = en}}</ref>. Forma ''Jizrael Tamuz'' jest wiodącym producentem technologii przemysłu energii odnawialnych. Swoje produkty sprzedaje w kraju i na [[Daleki Wschód|Dalekim Wschodzie]]<ref>{{cytuj stronę | url = http://www.y-tamuz.com/html/index.asp | tytuł = Yizrael Tamuz | data dostępu = 2012-05-24| autor = | opublikowany = | praca = Yizrael Tamuz | data = | język = en}}</ref>. W kibucu jest przychodnia zdrowia, sklep wielobranżowy i warsztat mechaniczny.
 
== Transport ==
Z kibucu wyjeżdża się na południe na drogę nr 675, którą jadąc na zachód dojeżdża się do skrzyżowania z [[droga ekspresowa 60 (Izrael)|drogą nr 60]] i dalej do moszawu Awital i wioski Merkaz Ja’el, lub jadąc na wschód dojeżdża się do skrzyżowania z drogą nr 667 (prowadzi w góry Gilboa do kibucu [[Ma’ale Gilboa]]) i dalej do skrzyżowania z [[droga ekspresowa 71 (Izrael)|drogą nr 71]] (prowadzi na wschód do [[Dolina Charod|Doliny Charod]] i moszawu Kefar Jechezkel). Wzdłuż zachodniej granicy kibucu przebiega droga nr 60, którą jadąc na północny zachód dojeżdża się do miasta Afula, lub jadąc na południe dojeżdża się do moszawu Perazon i dalej do wioski Gan Ner.
 
{{Przypisy|2}}
41 458

edycji