Dardanele: Różnice pomiędzy wersjami

Usunięte 85 bajtów ,  4 lata temu
WP:SK, usunięcie nadmiarowych linków do dat
m (Wycofano edycje użytkownika 178.37.202.214 (dyskusja). Autor przywróconej wersji to 87.250.176.38.)
(WP:SK, usunięcie nadmiarowych linków do dat)
Cieśnina stanowiła część szlaku wodnego biegnącego między [[Europa|Europą]] i [[Anatolia|Anatolią]]. Nazwa wywodzi się od imienia mitycznej [[Helle]], która zginęła w wodach cieśniny. [[język grecki|Greckie]] ''Hellespontos'' oznacza "Morze Helle". Tłumaczono ją także jako "most Hellenów".
 
Wąska cieśnina była doskonałym miejscem do kontroli przepływających statków, co stanowiło źródło bogactwa okolicznych miast. Najwcześniejszym z nich była [[Troja]], której zniszczenie było spowodowane najprawdopodobniej chęcią zapewnienia sobie swobodnego importu metali przez [[Grecy|Greków]]. W pierwszej połowie [[I tysiąclecie p.n.e.|I tysiąclecia p.n.e.]] Grecy założyli nad Hellespontem liczne kolonie.
 
Wojska perskie pod koniec [[VI wiek p.n.e.|VI w. p.n.e.]] oraz w [[480 p.n.e.|480 r. p.n.e.]] przekroczyły cieśninę po moście z łodzi.
 
Hellespont był newralgicznym punktem dla [[Ateny|Aten]], które były uzależnione od importu zboża z portów Morza Czarnego. Od [[V wiek p.n.e.|V w. p.n.e.]] Ateny pobierały 10% cła od wszystkich nieateńskich statków dzięki utrzymywanej w [[Sestos]] flocie wojennej.
 
W roku [[405 p.n.e.]] flota spartańska pod dowództwem [[Lizander|Lizandra]] zwyciężyła flotę Aten pod [[Bitwa u ujścia Ajgospotamoj|Ajgospotamoj]]. Po tym Spartanie zablokowali import zboża, co przyczyniło się ostatecznie do przegranej Aten w [[Wojny peloponeskie|wojnie peloponeskiej]].
 
Podczas [[I wojna światowa|I wojny światowej]] o Dardanele toczyły się ciężkie walki (→ [[operacje morskie w Cieśninie Dardanelskiej]]).
 
Obecnie zasady transportu morskiego w obrębie Dardaneli i Bosforu reguluje [[konwencja z Montreux]] z roku [[1936]].
 
{{wikisłownik|Dardanele}}
 
[[Kategoria:Cieśniny Turcji]]
[[Kategoria:Geografia historyczna starożytności]]
7633

edycje