Angiografia: Różnice pomiędzy wersjami

Dodane 19 451 bajtów ,  5 lat temu
Uzupełnienie artykułu
(drobne redakcyjne)
(Uzupełnienie artykułu)
[[Plik:Ha1Angiography coronary stenosis 01.jpg|thumb|240px|Angiogram zwężenia naczyń wieńcowych (koronarografia).]]
{{Dopracować|źródła=2010-03}}
 
'''Angiografia''' lub '''arteriografia''' ([[Język grecki|gr.]] ''angeion'' - naczynie i ''graphein'' - zapisać) jest techniką [[diagnostyka obrazowa|obrazowania medycznego]] wykorzystywaną do wizualizacji wnętrza naczyń krwionośnych oraz organów ciała, zwracającą szczególną uwagę na arterie, żyły oraz komory serca. Standardową metodą przeprowadzania badania angiograficznego jest wstrzyknięcie nieprzepuszczalnego dla promieni rentgenowskich środka kontrastowego, a następnie przeprowadzenia obrazowania przy użyciu technik opartych o [[promieniowanie rentgenowskie]] takich jak fluoroskopia.
[[Plik:Ha1.jpg|thumb|240px|Angiogram naczyń wieńcowych (koronarografia).]]
 
Z definicji ''angiografia'' jest metodą tomografii projekcyjnej, jednakże, termin ten stosuje się również w nowszych technikach obrazowania naczyń takich jak tomografia komputerowa (angio-TK) oraz [[angiografia rezonansu magnetycznego]].
'''Angiografia''' – badanie diagnostyczne służące zobrazowaniu naczyń [[układ krwionośny człowieka|krwionośnych]]. Polega na podaniu do naczynia [[Środek kontrastujący|radiologicznego środka kontrastującego]], a następnie obserwacji tego naczynia w czasie [[Fluoroskopia|fluoroskopii]] (prześwietlenia) i uwidocznieniu na [[Zdjęcie rentgenowskie|zdjęciu rentgenowskim]]. Stopień zaczernienia naczynia na zdjęciu pozwala ocenić jego przebieg, a także światło (przekrój wnętrza naczynia).
==Historia==
[[Plik:KH St Elisabeth RV 2013 Radiologie Angiographie.jpg|thumb|Laboratorium angiograficzne]]
Technika badania została stworzona przez portugalskiego psychiatrę i neurochirurga [[Egas Moniz|Egasa Moniza]], który w roku 1927 jako pierwszy przeprowadził badanie kontrastowe naczyń krwionośnych mózgu u osoby cierpiącej na padaczkę oraz postępujący niedowład połowiczny.<ref>T Majewski, S Nowak, R Żukiel - ''Neuroskop 2010, nr 12'': s. 102-103</ref> Uznawany jest tym samym za jednego z pionierów w tej dziedzinie. Za powyższe osiągnięcia został dwukrotnie nominowany do Nagrody Nobla.<ref>[http://www.bookrags.com/biography/antonio-egas-moniz-wsd/ "World of Scientific Discovery on Antonio Egas Moniz"] bookrags.com. Retrieved 11 July 2010.</ref> Wraz z wprowadzeniem techniki Seldingera w 1953 roku, procedura przeprowadzania badania stała się znacznie bezpieczniejsza ze względu na brak użycia ostrych narzędzi wprowadzających które musiałyby pozostać we wnętrzu światła naczyń. Prawdziwym przełomem diagnostycznym stało się wprowadzenie badania TK głowy ułatwiające rozpoznanie krwiaków śródmózgowych, za co [[Godfrey Hounsfield]] i [[Allan McLeod Cormack]] otrzymali nagrodę Nobla w 1979 r. Badaniem o wyższej dokładności jest obecnie rezonans magnetyczny mózgu, którego twórcy [[Paul Lauterbur]] i [[Peter Mansfield]] zostali uhonorowani nagrodą Nobla w 2003 r.
 
==Metody badania==
Angiografia jest metodą używaną do:
[[Plik:CT-Angiografie-Haende.jpg|thumb|Obraz rąk uzyskany za pomocą angiografii TK.]]
* potwierdzania obecności patologii tętnic ([[arteriografia]]) - [[tętniak]]ów, zwężeń i niedrożności (np. zmiany miażdżycowe, pourazowe), szczególną postacią arteriografii jest [[koronarografia]];
[[Plik:Mra1.jpg|thumb|Obraz uzyskany za pomocą angiografii MR.]]
* badania żył ([[flebografia]]) - (np. zakrzepicy, [[zespół górnego otworu klatki piersiowej]]);
[[Plik:Usg ALCAPA.jpg|thumb|Obraz USG serca z kolorowym dopplerem.]]
* anomalii w budowie anatomicznej (przetoki tętniczo-żylne).
=== [[Tomografia komputerowa|Tomografia komputerowa]] (angio-TK) ===
Technika tomografii komputerowej, która daje możliwość obrazowania naczyń tętniczych i żylnych mózgu po dożylnym podaniu środka kontrastowego. Wstrzyknięcie powoduje wzrost współczynnika osłabienia [[promieniowanie charakterystyczne|promieniowania charakteryzującego krew]]. Istnieje możliwość oddzielenia struktur o współczynniku osłabienia promieniowania niższym i wyższym niż zakontrastowane naczynia krwionośne przy użyciu specjalistycznego oprogramowania TK. Dane struktury można następnie wybiórczo uwidocznić w obrazach TK. Przy odpowiednim doborze ilości środka kontrastowego i czasu opóźnienia skanowania, możemy uzyskać obraz samych naczyń tętniczych. Ta metoda obrazowania stosowana jest w celu potwierdzenia niedrożności, zwężenia tętnic, udarach krwotocznych, badaniach pośmiertnych (diagnostyka sądowo-lekarska ran kłutych i ciętych)
*'''Perfuzja TK''' - udoskonalona metoda (względem klasycznej TK) wykorzystywana w diagnostyce udarów niedokrwiennych mózgu. Metoda ta umożliwia ocenę dystrybucji podanego dożylnie środka kontrastowego w obrębie mózgowia - uwidocznienie obszarów o zmniejszonym lub całkowicie zniesionym przepływie krwi oraz uwidocznienie ostrych ognisk niedokrwienia w bardzo wczesnej fazie. W obrazach perfuzji TK, zmiany widoczne są już w kilka minut po wystąpieniu incydentu upośledzenia drożności lub zamknięcia naczynia tętniczego. Kolejną zaletą tego badania jest uwidocznienie ono obszar [[penumbra|penumbry]]. W perfuzji TK ocenia się kilka parametrów krążenia mózgowego - wyznacza się tym samym obszary zagrożenia zawałem i dokonanego zawału:
**objętość krwi w mózgu (CBV, ''cerebral blood colume'')
**przepływ krwi w mózgu (CBF, ''verebral blood flow'')
**średni czas przejścia (MTT, ''mean transit time'')
**czas osiągnięcia amplitudy (TTP, ''time to peak'')
Z powyżej wymienionych parametrów, MTT najlepiej odzwierciedla upośledzenie krążenia mózgowego. Znając jego wartość dla różnych obszarów mózgu, można wyznaczyć miejsca potencjalnego zagrożenia zawałem. <ref>Roland Rosenberger, Piotr Wojtek, Marek Konopka, Piotr Pieniążek, Ireneusz Bogusz,
Marek Sąsiadek - ''Udar Mózgu tom 6, 2004'': s. 72-73</ref>
 
===[[Angiografia rezonansu magnetycznego|Angiografia rezonansu magnetycznego]] (angio-MR)===
Angiografię wykorzystuje się też w diagnostyce guzów nowotworowych w celu uwidocznienia [[Unaczynienie patologiczne|unaczynienia patologicznego]]. Dawniej, w niektórych przypadkach stosowano ją do potwierdzenia [[Śmierć mózgu|śmierci mózgu]].
Badanie angiograficzne metodą rezonansu magnetycznego pozwala uwidocznić naczynia tętnicze podstawy mózgu bez użycia środków kontrastowych. Podobnie jak w przypadku angiografii TK, w ostrych udarach niedokrwienia, technika ta jest ograniczona i umożliwia jedynie potwierdzenie niedrożności lub znacznego zwężenia tętnicy. Najczęściej stosowanymi technikami w badaniu angio-MR są:
*TOF ([[język angielski|ang. ]]''time-of-flight'' - czas lotu) - polega na rejestrowaniu sygnału magnetyzowanej krwi wpływającej do obszaru badanego (''slab'') w której sygnał z tkanki stacjonarnej ulega wytłumieniu. Odpowiednia konstrukcja sekwencji impulsów wzbudzających magnetyzację tkanek umożliwia przeprowadzenie tego badania. Rodzaj obrazowania struktur tętniczych lub żylnych zależy od strony z której umieszczony jest impuls startujący (wytłumiający) względem badanego obszaru.
*PC ([[język angielski|ang. ]]''phase contrast'' - kontrast fazowy) - polega na rejestracji sygnału [[Równania Blocha|magnetyzacji poprzecznej]] (sumaryczny wektor magnetyczny zwrócony w bok zgodnie ze zwrotem ruchu precesji protonów). Silny sygnał płynącej krwi uzyskuje się dzięki odpowiedniej konstrukcji sekwencji impulsów wzbudzających.
Obie te metody mają swoje zalety jak i wady. W przypadku TOF, na wynik badania ma wpływ prędkość płynącej krwi - słaby sygnał w przypadku wolnego przepływu. Zaletą PC jest jego niezależność od prędkości płynącej krwi, samo badanie jednak wymaga większej ilości czasu niż TOF i jest bardzo wrażliwe na zakłócenia z indukowanych prądów błądzących oraz artefakty ruchowe.
 
===Ultrasonografia z podwójnym obrazowaniem ([[język angielski|ang.]] duplex ultrasonography - DUS)===
Obecnie coraz rzadziej stosowana jako badanie diagnostyczne - wypierana jest przez [[Ultrasonografia|ultrasonografię]] dopplerowską, [[Angiografia rezonansu magnetycznego|angiografię rezonansu magnetycznego (angio-MR)]] oraz [[tomografia komputerowa|tomografię komputerową (angio-CT)]].
Metoda ta uwidacznia morfologie ściany tętnicy i blaszki miażdżycowej z jednoczesnym pomiarem prędkości przepływu krwi w danym miejscu - dzięki temu można w łatwy sposób określić stopień zwężenia badanej tętnicy Wyniki badania dostępne są w czasie rzeczywistym, samo zaś badanie dostarcza wielu istotnych danych na temat badanej tętnicy: krytyczne zwężenia, niedrożności, średnice, szerokość zwężeń. Główną zaletą jest fakt, iż badanie to jest tanie, powtarzalne i nieobciążające dla chorego, ponadto może ono być przeprowadzane w czasie trwania operacji. Największą zaś wadą tej metody jest to zależność od kąta przyłożenia głowicy, jej rodzaju i częstotliwości ultradźwiękowej używanej do badania. DUS nie powinno wiązać się z występowaniem powikłań ze względu na brak konieczności użycia kontrastu ani wzmacniacza obrazu. <ref>Mirosław Dziekiewicz, Marta Koźmińska, Radosław Kozaryn, Piotr Łącki, Jerzy Narloch, Piotr Stabryła, Marek Maruszyński - ''Chirurgia Polska 2011'': s. 146</ref>
 
===Trójwymiarowa angiografia dopplerowska ([[USG dopplerowskie|ultrasonografia trójwymiarowa]])===
Analizuje całkowite unaczynienie zmian, pozwala na wprowadzenie ilościowej oceny zarówno unaczynienia, jak i przepływu krwi (możliwe jest to dzięki wprowadzeniu metody kolorowego [[Efekt Dopplera|dopplera]]). Umożliwia analizę zarejestrowanego obszaru we wszystkich trzech płaszczyznach, umożliwiając tym samym rekonstrukcję przekrojów, których nie można ocenić techniką konwencjonalną. Wykorzystywana zwłaszcza w ocenie guzów jajników, poprawia również wyniki przewidywania wystąpienia zmiany złośliwej. Obecnie metoda ta stanowi cenne uzupełnienie konwencjonalnej diagnostyki [[Ultrasonografia|USG]].<ref>Anna Dańska-Bidzińska, Mariusz Bidziński - ''Przegląd Menopauzalny 2004'' s. 36-38</ref>
 
==Zastosowanie==
[[Plik:Ct-angiography.png|thumb|Koronarografia-TK serca.]]
[[Plik:Méningiome.JPG|thumb|Angiografia naczyniowa - [[Oponiak|oponiak]]]]
[[Plik:Angiografia_-_smierc_mozgu.jpg|thumb|Angiografia tętnicy szyjnej wewnętrznej - stwierdzony brak krążenia mózgowego - kontrast zatrzymał się na wysokości syfonu - śmierć mózgu.]]
#[[Koronarografia|'''Koronarografia''']] - badanie mające na celu uzyskanie angiografu [[Krążenie wieńcowe|tętnic wieńcowych]]. Rodzaje [[Koronarografia|koronarografii]]:
#*Przezskórna koronarografia - w badaniu tym, środek kontrastowy dostarczany był do badanego miejsca z wykorzystaniem dostępu poprzez [[Tętnica udowa|tętnicę udową]]. Obecnie jednak stosuje się dostęp poprzez [[Tętnica promieniowa|tętnicę promieniową]] ze względu na spadek powikłań miejscowych czy skrócony czas hospitalizacji. Metoda ta ma jednak swoje wady - jest ona trudniejsza do opanowania oraz wymaga więcej cierpliwości, jednakże w ostatecznym rozrachunku korzyści ekonomiczne jak i również poprawienie samopoczucia pacjentów którzy mogą wcześniej opuścić szpital powoduje, iż jest to obecnie najczęściej stosowana metoda w badaniach koronarografii.<ref>M Kośmider - ''Postępy w Kardiologii Interwencyjnej 2006'': s. 139-140</ref>
#*Tomografia komputerowa (TK) - w odróżnieniu od koronarografii przezskórnej, jest metodą nieinwazyjną, którą ponadto można wykonać w trybie ambulatoryjnym, tym samym redukując szansę wystąpienia powikłań. Umożliwia wykonanie rekonstrukcji w dowolnych płaszczyznach oraz rekonstrukcji przestrzennych. Zapewnia lepszą ocenę zwapnień w obrębie blaszki miażdżycowej oraz ocenę przebiegu i obwodów niedrożnych [[Krążenie wieńcowe|tętnic wieńcowych]]. Wadą tej metody jest niższa rozdzielczość przestrzenna i czasowa w porównaniu z tą uzyskiwaną w tradycyjnej angiografii. Metoda ta cechuje się najwyższą wartością diagnostyczną spośród metod nieinwazyjnych stosowanych w diagnostyce choroby wieńcowej serca. Tomografia komputerowa stosowana jest do oceny anomalii tętnic wieńcowych, mostków mięśniowych przebiegających nad tętnicami wieńcowymi, przetok, badania pomostów aortalno-wieńcowych<ref>Jadwiga Fijałkowska, Dorota Gałąska, Joanna Pieńkowska, Marcin Fijałkowski, Edyta Szurowska - ''Forum Medycyny Rodzinnej 2013, tom 7, nr 3'': s. 143-144</ref>
#*Rezonans magnetyczny (MR) - stosowany w obrazowaniu serca. Postęp technologiczny powoduje wzrost roli koronarografii w diagnostyce choroby niedokrwiennej serca. Zaletami rezonansu magnetycznego są możliwość oceny morfologii, globalnej i regionalnej funkcji serca, perfuzji [[miokardium]] i charakterystyki tkanek w trakcie jednego badania. Badanie to w przeciwieństwie do tomografii komputerowej (TK) czy badań z zakresu medycyny nuklearnej, nie naraża pacjenta na [[promieniowanie jonizujące]]. Główną wadą badania jest wysoki koszt sprzętu i oprogramowania, występowanie specyficznych dla tego badania przeciwwskazań, długi czas trwania samego badania oraz brak wyspecjalizowanych operatorów - techników i lekarzy.<ref>Katarzyna Gruszczyńska, Jan Baron - ''Postępy w Kardiologii Interwencyjnej 2011'': s. 67</ref>
#'''Mikroangiografia optyczna''' - badanie wykonywane z zastosowaniem środków kontrastowych do badań mikrokrążenia tkanek i narządów. Technika umożliwiająca tworzenie dynamicznych obrazów 3D perfuzji krwi. Jest to nieinwazyjna metoda obrazowania ilościowego przepływu krwi, umożliwiające tworzenie obrazów o rozdzielczości do poziomu kapilarnego. Badanie to daje możliwość wykrycia chorób nerwowo-naczyniowych takich jak udar niedokrwienny i krwotoczny, otępnienie naczyniowe, zapalenie; ponadto umożliwia wytwarzanie środków zapobiegających lub ograniczających wzrost naczyniowy wykorzystywanych np. przy leczeniu raka. Mikroangiografia optyczna jest wolna od wad innych metod takich jak: radioaktywność, brak możliwości obrazowania 3D, niemożność dostarczenia odpowiedniej rozdzielczości obrazowania.<ref>RK Wang - ''Selected Topics in Quantum Electronics, IEEE Journal of, tom 16, artykuł 3''</ref>
#'''Angiografia naczyniowa''' - badanie służąca w diagnostyce patologii w obrębie wewnątrzczaszkowych naczyń krwionośnych, w tym zatok opony twarzowej. W badaniach angiografii naczyniowej stosuje się cyfrową angiografię subtrakcyjną naczyń mózgowych (DSA) - badanie to wykonuje się poprzez nakłucie naczynia tętniczego (najczęściej tętnicy udowej). Gdy cewnik zostanie wprowadzony do tętnic szyjnych, podany zostaje środek kontrastujący, a następnie dokonuje się oceny wypełnienia zatok żylnych opony twardej. Objawem sugerującym obecność zakrzepicy w obrębie badanego naczynia jest częściowy lub całkowity brak wypełnienia światła zatoki żylnej podanym środkiem kontrastującym. Głównymi wadami tej metody są: trudność w prawidłowej interpretacji otrzymanego obrazu oraz fakt stosowania nieinwazyjnych metod diagnostycznych takich jak TK i MR. Obecnie DSA stosowane jest wyłącznie do celów terapeutycznych - tak zwanej celowanej trombolizy.<ref>Edyta Szurowska, Arkadiusz Szarmach, Mirosława Dubaniewicz-Wybieralska, Małgorzata Świerkocka-Miastkowska, Michał Studniarek - ''Udar Mózgu 2009, tom 11, nr 1'': s. 20</ref>
#'''Flebografia''' - badanie żył, służące wykryciu chorób takich jak zakrzepica, zespół górnego otworu klatki piersiowej. Flebografia jest metodą inwazyjną - pomimo stosowania metod badań takich jak tomografia komputerowa czy rezonans magnetyczny, w przypadku wyżej wymienionych chorób złotym standardem pozostaje nadal inwazyjna flebografia. W badaniu tym podaje się środek kontrastowy do dwóch żył odłokciowych, a jego zaletą jest fakt możliwości równoczesnego pomiaru ciśnień. Wadami badania są oczywiście powikłania jakie mogą wystąpić w związku ze stosowaniem metody inwazyjnej, dlatego też pomimo ciągłego stosowania tejże metody, odchodzi się od niej na rzecz tomografii komputerowej z opcją angio.<ref>Jan Głowacki, Karol Miszalski-Jamka, Marian Zembala - ''Kardiochirurgia i Torakochirurgia Polska 2009, tom 4:''s. 402</ref>
#'''Angiografia fluoresceinowa''' - badanie wykorzystywane w m.in. w diagnostyce zmian cukrzycowych na dnie oka
#*Angiografia fluoresceinowa i indocyjaninowa - techniki angiograficzne dna oka oparte na zjawisku fluorescencji. Pozwalają na badanie krążenia siatkówkowo-naczyniówkowego. W badaniach tych wykorzystywane są farmakokinetyki zieleni indocyjaninowej i fluoresceiny - są to środki kontrastowe o różnych właściwościach, które wzajemnie się uzupełniają.
#*Optyczna, koherentna tomografia-OCT - bezkontaktowa i nieinwazyjna metoda obrazowania, działająca w oparciu o interferencję niskiej koherencji. Umożliwia uzyskiwanie obrazów mikroanatomii siatkówki o wysokiej rozdzielczości w czasie rzeczywistym. Pozwala na monitorowanie przebiegu choroby i skuteczności leczenia.<ref>Irmina Jankowska-Lech, Iwona Grabska-Liberek, Barbara Terelak-Borys, Agnieszka Jamrozy-Witkowska - ''Postępy Nauk Medycznych 6/2009:''s. 429-430</ref>
#'''Angiografia tętnic szyjnych''' - wykorzystywane w celu wykrycia zwężeń tętnic szyjnych i wynikających z niego następstw. W badaniu wykorzystywane są przezczaszkowe badania dopplerowskie, ocena ultrasonograficzna oraz analiza komputerowa lub rezonans magnetyczny.<ref>Grzegorz Madycki, Walerian Staszkiewicz, Agnieszka Wycech, Teresa Wagner - ''Acta Angiol., 2004, Vol. 10, No. 4'' s. 161-163</ref> Arteriografia jest metodą tracąca obecnie na popularności ze względu na rozwój innych, czułych i nieinwazyjnych metod, takich jak angio-MR, angio-TK czy duplex-scan. W przypadku badań chorych ze zwężeniem ICA, metoda ta została zupełnie wyparta przez duplex-scan, który to jest bardziej opłacalną metodą diagnostyczną.<ref>Mieczysław Szostek, Jerzy Leszczyński - ''Acta Angiol., 2002, Vol. 8, No. 3'': s. 84</ref>
#'''Pośmiertne badania angiograficzne''' (PMCTA) - badanie wykorzystywane w sądowo-lekarskiej diagnostyce przypadków ran kłutych i ciętych. W celu przeprowadzenia badania, wykorzystywana jest tomografia komputerowa. Ostatecznym celem przeprowadzania badania jest odpowiedź na pytania: jaki był przebieg kanałów ran, czy (i jakie) naczynia krwionośne zostały uszkodzone) i wreszcie które obrażenie spowodowało śmiertelny skutek. Odpowiedzi na te pytania są bardzo istotne zwłaszcza w kwestii rekonstrukcji przebiegu zdarzenia. Ważną zaletą przeprowadzenia tegoż badanie jest fakt, iż jest ono wykonywane przed rozpoczęciem sekcji zwłok, tym samym daje ono możliwość dokładnego jej rozplanowania. Dostarcza ono również informacji - w postaci ilustracji - które są łatwiejsze do zrozumienia dla osób niezwiązanych z medycyną. Badanie to ułatwia ponadto ocenę obrażeń zadanych w obszarach dla których sekcja zwłok nie dostarcza wystarczających informacji takich jak rejon brzucha. <ref>Artur Moskała, Krzysztof Woźniak, Piotr Kluza, Filip Bolechała, Ewa Rzepecka-Woźniak,
Jan Kołodziej, Katarzyna Latacz - ''ARCH. MED. SĄD. KRYMINOL., 2012, LXII'': s. 315-316; 325</ref>
 
==Rodzaje środków kontrastujących==
[[Plik:Cerebral_Angiogram_Lateral.jpg|thumb|Przykład zastosowania kontrastu opartego na jodzie w angiografii mózgu|180x180px]]
#Środek kontrastowy oparty na [[jod|jodzie]] - stosowane są w radiografii oraz tomografii komputerowej. Podawane celu uzyskania obrazu naczyń krwionośnych i np. obrazu serca.
#*Związki jonowe - charakteryzują się wysoką [[osmolalność|osmolalnością]] i wysoką toksycznością
#*Związki organiczne (niejonowe) - charakteryzują się niską [[osmolalność|osmolalnością]] i niską toksycznością, w porównaniu do związków jonowych są jednak znacznie droższe
#Środek kontrastowy oparty na [[bar|barze]] - stosowane głównie w obrazowaniu układu trawiennego<ref> Thomson, K; Varma, D (2010). "Safe use of radiographic contrast media". Australian Prescriber, 33:19-22. Dostępne na http://www.australianprescriber.com/magazine/33/1/19/22/</ref>
#Środek kontrastowy oparty na [[Gadolin|gadolinie]] - wykorzystywany w badaniach z wykorzystaniem [[Obrazowanie metodą rezonansu magnetycznego|rezonansu magnetycznego]]<ref>[http://www.magnetic-resonance.org/ch/13-01.html "MR Contrast Agents"]. 2014.</ref>
#Mikropęcherzykowe środki kontrastowe - wykorzystane do ułatwienia badania sonograficznego, a zwłaszcza w [[Echokardiografia|echokardiografii]], w celu wykrycia zastawek serca
==Komplikacje==
 
Przeprowadzenie angiografii jest powiązane z możliwością wystąpienia komplikacji, jednakże poważne komplikacje są rzadkością.
 
Pomniejsze komplikacje:
*Krwawienie i siniaki w miejscu nacięcia
*Zakażenie w miejscu nacięcia - może prowadzić do konieczności leczenia przy użyciu antybiotyków
*Łagodne do umiarkowanych reakcje alergiczne na barwnik kontrastowy - zwykle zapobiega się to za pomocą leków przeciw alergii
 
Poważniejsze komplikacje:
*Uszkodzenie nerek (zazwyczaj tymczasowe)
*[[Zawał mięśnia sercowego|Atak serca]]
*[[Udar mózgu|Udar]]
*Uszkodzenia naczyń krwionośnych wymagające dalszych operacji
*Poważna reakcja alergiczna zagrażająca życiu wywołana barwnikiem kontrastu
*[[Śmierć]]
 
Wymienione wyżej poważne komplikacje są jednak rzadkością np. udar występuje u 1 na 1000 osób, a poważna reakcja alergiczna występuje u 1 na 50000 do 150000 osób.
Angiografia jest zalecanym badaniem tak długo jak korzyści są większe niż jakiekolwiek potencjalne ryzyko. <ref>[http://www.nhs.uk/Conditions/Angiography/Pages/Complications.aspx "Angiography - Complications"] Health A-Z. NHS Choices. 2009-06-01. Retrieved 2010-03-24.</ref>
 
Obecnie coraz rzadziej stosowana jako badanie diagnostyczne - wypierana jest przez [[Ultrasonografia|ultrasonografię]] dopplerowską, [[Angiografia rezonansu magnetycznego|angiografię rezonansu magnetycznego (angio-MR)]] oraz [[tomografia komputerowa|tomografię komputerową (angio-CTTK)]].
 
Angiografia jest podstawą obrazowania w [[Angioplastyka|angioplastyce]] i radiologii zabiegowej.
== Zobacz też ==
* [[limfografia]]
* [[Angiografia rezonansu magnetycznego]]
* [[:en:Computed tomography angiography|Angiografia TK (ang.)]]
* [[Tomografia komputerowa]]
* [[angioplastyka]]
* [[ultrasonografia]]
 
{{Przypisy}}
 
{{Zastrzeżenia|Medycyna}}
22

edycje