Grafika: Różnice pomiędzy wersjami

Usunięte 4061 bajtów ,  5 lat temu
(→‎Historia grafiki: drobne techniczne)
*
[[Plik:Disparates 05.jpg|thumb|250px|Przykład grafiki artystycznej ([[Francisco Goya]])]]
[[Plik:Timbres francais.jpg|thumb|250px|Przykład grafiki użytkowej – [[Znaczek pocztowy|znaczki pocztowe]]]]
 
'''Grafika''' – jeden z podstawowych obok [[malarstwo|malarstwa]] i [[Rzeźba|rzeźby]] działów [[Sztuki plastyczne|sztuk plastycznych]]. Obejmuje techniki pozwalające na powielanie [[rysunek|rysunku]] na [[papier]]ze lub [[tkanina|tkaninie]] z uprzednio przygotowanej formy.
 
Zależnie od funkcji rozróżniamy grafikę [[grafika warsztatowa|'''artystyczną''']] zwaną też warsztatową oraz grafikę '''użytkową''' zwaną też stosowaną.
 
Grafika artystyczna (warsztatowa) wyróżnia się skupieniem w rękach artysty całego procesu twórczego od projektu przez wykonanie matrycy do wykonania odbitek — [[rycina|rycin]], które mają wartość oryginalnych dzieł sztuki. Liczba odbitek uzyskanych z jednej płyty zależy od techniki.
 
Grafika użytkowa to dziedzina grafiki i drukarstwa artystycznego służąca celom użytkowym. Związana jest z rynkiem wydawniczym i reklamą. Grafika użytkowa obejmuje [[plakat]], [[ilustracja|ilustracje]], [[Akcydens (poligrafia)|druki okolicznościowe]], [[magazyn (czasopismo)|magazyny]], [[gazeta|gazety]], [[znaczek pocztowy|znaczki pocztowe]], [[banknot]]y, [[Ekslibris (znak)|ekslibrisy]] i [[liternictwo]].
 
== Podział technik graficznych ==
Techniki graficzne dzielone są na grupy ze względu na sposób opracowania [[Grafika warsztatowa|matrycy]] (np. cięcie, trawienie) i materiał, z którego jest zrobiona (np. drewno, gips, miedziana płyta). Istnieją trzy podstawowe grupy<ref>Według: Krystyna Czarnocka, ''Półtora wieku grafiki polskiej'', Wiedza Powszechna, Warszawa 1962.</ref>:
 
: 1. techniki '''[[druk wypukły|druku wypukłego]]''' polegają na żłobieniu w matrycy linii i płaszczyzn, które mają pozostać niewydrukowane – na odbitce ślad pozostawią wypukłe części formy drukowej; są to m.in. [[drzeworyt]], [[kamienioryt]], [[linoryt]], [[gipsoryt]], [[pirografia]], [[cynkoryt]], [[korkoryt]], [[fleksografia]];
 
: 2. techniki '''[[druk wklęsły|druku wklęsłego]]''' polegają na żłobieniu lub trawieniu w matrycy linii i płaszczyzn, które odbiją się na papierze:
::* techniki suche (ryte): [[miedzioryt]], [[staloryt]], [[sucha igła]] (suchoryt), [[ceratoryt]], [[kamienioryt]], [[mezzotinta]] (sztuka czarna);
::* techniki trawione: [[akwaforta]], [[akwatinta]], [[miękki werniks]], [[odprysk]], [[heliograwiura]], [[fluoroforta]];
::* techniki metalowe – te z technik suchych i trawionych, które do wykonania matrycy wykorzystują metalową płytkę;
 
: 3. techniki '''[[druk płaski|druku płaskiego]]''' polegają na takim spreparowaniu matrycy, aby część nie pokryta rysunkiem była odporna na przyjmowanie farby drukarskiej; zaliczamy do nich: [[litografia|litografię]], [[algrafia|algrafię]], [[cynkografia|cynkografię (cynkotypię)]], [[monotypia|monotypię]].
 
Poza tymi trzema grupami istnieje jeszcze '''[[druk sitowy]]''' oraz '''[[druk cyfrowy]]'''. Pierwszy różni się od technik z ww. grup tym, że farba jest przetłaczana przez matrycę, a wykorzystywany jest w technice [[Sitodruk|serigrafii]]. Druk cyfrowy natomiast, w odróżnieniu od reszty, nie wymaga użycia formy drukowej.
 
== Historia grafiki w Polsce ==
Grafika pojawiła się w Polsce w II połowie XV wieku. Na przełomie XV i XVI stulecia na terenie dzisiejszego Wrocławia [[drzeworyt]]y po raz pierwszy posłużyły jako ilustracja książkowa. Dla drzeworytników z Małopolski i Śląska inspiracją stały się [[miedzioryt]]y niemieckiego artysty [[Wit Stwosz|Wita Stwosza]], które wykonał podczas pobytu w Krakowie, stylem podobne do jego [[Ołtarz Wita Stwosza w Krakowie|Ołtarza Mariackiego]]<ref>Janusz Kłębowski, ''Polska sztuka gotycka'', Wydawnictwa Artystyczne i Filmowe, Warszawa 1983, ISBN 83221-0206-2.</ref>.
 
== Zobacz też ==
{{wikisłownik|grafika}}
{{zobacz kategorię|Techniki graficzne}}
* [[grafika komputerowa]]
 
{{Przypisy}}
 
[[Kategoria:Grafika|!]]
Anonimowy użytkownik