Otwórz menu główne

Zmiany

lit., dr. red.
W latach 20. partia liczyła około 40 tysięcy działaczy<ref>[http://portalwiedzy.onet.pl/1033,,,,hiszpanska_socjalistyczna_partia_robotnicza,haslo.html ''Hiszpańska Socjalistyczna Partia Robotnicza'' – WIEM, darmowa encyklopedia]</ref>. Od 1923 roku aż do chwili jej rozwiązania w 1940 roku, partia należała do [[Socjalistyczna Międzynarodówka Robotnicza|Socjalistycznej Międzynarodówki Robotniczej]]<ref>Kowalski, Werner. Geschichte der sozialistischen arbeiter-internationale: 1923 - 19. Berlin: Dt. Verl. d. Wissenschaften, 1985. s. 325</ref>.
 
W efekcie niepokojów społecznych we wrześniu 1923 roku, generał [[Miguel Primo de Rivera]] dokonał zamachu stanu i przejął władzę, tworząc rząd wojskowy. PSOE i UGT podjęły się współpracy z nowym rządem, tym samym odrzuciłodrzuciły one postulat komunistów, aby utworzyć opozycyjny jednolity front. Pod koniec lat 20., PSOE przeszłąprzeszła na pozycje bardziej krytyczne wobec Primery, aż w końcu socjaliści wycofali poparcie dla rządu. Junta wojskowa upadła w kwietniu 1931 roku, a pod wpływem presji społeczeństwospołeczeństwa zastąpiono ustrój monarchistyczny systemem republikańsko-demokratycznym. PSOE wpłynęła na rozwój II Republiki, a w czasie jej istnienia zdobyła jeszcze większe poparcie społeczne.
 
W okresie do 1936 roku w PSOE działały trzy nurty; prawicoworeformistycznyprawicowo-reformistyczny z Julianem Bestiro na czele; centrowy z Indalecio Prieto oraz trzeci – lewicowy z Francisco Largo Ballero. Przewagę w okresie Drugiej Republiki uzyskał nurt prawicoworeformistycznyprawicowo-reformistyczny, który opowiadał się za współpracą z partiami prawicowymi. Pod koniec istnienia republiki, PSOE przeszła na pozycje bliższe lewicy, a wewnątrz partii pojawiły się głosy nawołujące do współdziałaniuwspółdziałania z innymi nurtami lewicowymi, głównie z Komunistyczną PartiiPartią Hiszpanii<ref>''Partie Socjaldemokratyczne Europy'', Książka i Wiedza, 1982, s. 174</ref>.
 
Proces jednoczenia lewicy poparła lewica socjalistyczna, która uważała, że dzięki sojuszowi z KPH uda się zapobiec odchodzeniu od PSOE tradycyjnego elektoratu robotniczego, który stopniowo przechodził do komunistów. W ramach bloku [[antyfaszyzm|antyfaszystowskiego]] w grudniu 1934 roku powołano Krajowy Komitet Łączności zasilającyzrzeszający działaczdziałaczy ruchów socjalistycznych, komunistycznych czy związkowych – UGT i Zjednoczonej Powszechnej Konfederacji Pracy (CGTU). Komitet nie spełnił jednak większej roli na skutek polityki socjalistów, którzy blokowali wszystkie propozycje komunistów w sprawie stworzenia jednego manifestu programowego<ref>''Partie Socjaldemokratyczne Europy'', Książka i Wiedza, 1982, s. 174-175</ref>.
 
Kolejnym krokukrokiem w łączeniu lewicy było przyłączenie do socjalistycznej UGT w grudniu 1935 roku, związków zrzeszonych w Zjednoczonej Powszechnej Konfederacji Pracy sympatyzującej z ruchem komunistycznym. Do wchłonięciaWchłonięcie przez UGT mniejszych związków nastąpiło głównie na skutek nacisków organizacji młodzieżowej reprezentującej wewnątrz partii nurt lewicowy. Nieudolne rządy prawicowych republikanów mające miejsce przed 1936 rokiem doprowadziły do przedterminowych wyborów w lutym 1936. 15 stycznia 1936 roku PSOE, republikanie i komuniści podpisali pakt koalicyjny, powołali oni antyfaszystowską koalicję [[Front Ludowy]]. Front obiecał amnestię dla więźniów politycznych, wprowadzenie swobód demokratycznych oraz norm konstytucyjnych i wdrożenie reformy rolnej.
 
Wybory okazały się sukcesem Frontu Ludowego. Partie skupione w bloku antyfaszystowskim zdobyły 268 miejsc w parlamencie, podczas gdy partie prawicowe zdobyły 205 mandatów. Spośród siłwszystkich Frontumandatów zdobytych przez Front, 158 należało do republikanów, 88 do socjalistów a zaledwie 17 do komunistów, którzy nie weszli w skład rządu<ref>''Partie Socjaldemokratyczne Europy'', Książka i Wiedza, 1982, s. 175</ref>.
 
=== Okres wojny domowej ===