Kaliforn: Różnice pomiędzy wersjami

Dodane 148 bajtów ,  5 lat temu
widmo, drobne techniczne
(t.t. wg źródła, t.w. bez źródła - usuwam)
(widmo, drobne techniczne)
|następny w okresie = [[einstein (pierwiastek)|einstein]]
|poprzedni w grupie = [[dysproz|Dy]]
|następny w grupie = [[unquadoctium|Uqo]]
|wygląd =
|1. grafika = Californium.jpg
|2. grafika =
|opis 2. grafiki =
|3. grafika = Californium spectrum visible.png
|opis 3. grafiki = [[Widmo emisyjne]] kalifornu
|nazwa łacińska = californium
|grupa = –
|wikisłownik = kaliforn
}}
'''Kaliforn''' ('''Cf''', [[łacina|łac.]] ''californium'') – sztucznie wytworzony [[pierwiastek chemiczny]] z grupy [[Aktynowce|aktynowców]] w [[układ okresowy pierwiastków|układzie okresowym]]. Nazwa pochodzi od [[Kalifornia|Kalifornii]], nazwy jednego ze stanów [[Stany Zjednoczone|USA]]. Otrzymali go Stanley Thompson, Kenneth Street Jr., [[Albert Ghiorso]] i [[Glenn Seaborg|Glenn T. Seaborg]] w [[1950]] r. w [[University of California, Berkeley|Berkeley]] w tymże stanie bombardując [[kiur (pierwiastek)|<sup>242</sup>Cm]] cząstkami [[promieniowanie alfa|α]] o energii 35 [[elektronowolt|MeV]]<ref>{{Cytuj pismo r|nazwisko=Thompson |imię=S. G.|nazwisko2=Street jr.|imię2=K. |nazwisko3=Ghiorso|imię3=A. |nazwisko4=Seaborg|imię4=G. T.|tytuł=The New Element Californium (Atomic Number 98) |czasopismo=Physical Review|oznaczenie=80|wolumin=5|strony=790-796|url=http://prola.aps.org/abstract/PR/v80/i5/p790_1newelement}}</ref>.
 
[[Plik:Kaliforn.png|thumb|left|Widmo neutronów emitowanych przez Cf-252]]
Kaliforn jest silnym emiterem [[neutron]]ów. <sup>251</sup>Cf z [[masa krytyczna|masą krytyczną]] 3-krotnie mniejszą od [[pluton (pierwiastek)|plutonu]] (<2 kg) jest materiałem rozszczepialnym, który potencjalnie mógłby być użyty do budowy "kieszonkowej" [[broń jądrowa#Bomba atomowa|bomby atomowej]], jednak wyprodukowanie takiej jego ilości jest obecnie zbyt kosztowne i technicznie niemożliwe.
 
Kaliforn jest najdroższym znanym pierwiastkiem. W [[1998]] izotop Cf-249 sprzedawano w cenie 180 [[Dolar amerykański|USD]]<ref>{{cytuj stronęr| url = http://nuclearweaponarchive.org/Nwfaq/Nfaq6.html| tytuł = Nuclear Weapons Frequently Asked Questions | data dostępu = 19 grudnia 2008 | autor = Carey Sublette | język = enFAQ}}</ref> za [[mikro]][[gram]], tj. 180 milionów USD za jeden gram. Izotop Cf-252 wyceniano zaś na 56 USD/μg.
 
== Zastosowanie ==
Pierwiastek używany jest w medycynie do napromieniowania [[Nowotwór złośliwy|guzów złośliwych]]. Stosuje się go również do prześwietlania części samolotów i reaktorów w celu wykrycia ich usterek, także do szukania przemycanych narkotyków<ref>{{cytuj stronęr| url = http://www.przekroj.pl/cywilizacja_nauka_artykul,5010.html | tytuł = 14 rzeczy, których nie wiesz o... tablicy Mendelejewa | data dostępu = 2014-02-12| autor = Irena Cieślińska | opublikowany = [[Przekrój (tygodnik)]] | data = 2009-07-03| archiwum=http://web.archive.org/web/20100604021530/http://www.przekroj.pl/cywilizacja_nauka_artykul,5010.html|zarchiwizowano=2010-06-04przekrój}}</ref>.
 
{{== Przypisy}} ==
{{Przypisy-lista|
<ref name=FAQ>{{cytuj stronę| url = http://nuclearweaponarchive.org/Nwfaq/Nfaq6.html| tytuł = Nuclear Weapons Frequently Asked Questions | data dostępu = 2008-12-19 | autor = Carey Sublette | język = en}}</ref>
<ref name=newelement>{{Cytuj pismo |nazwisko=Thompson |imię=S. G.|nazwisko2=Street jr.|imię2=K. |nazwisko3=Ghiorso|imię3=A. |nazwisko4=Seaborg|imię4=G. T.|tytuł=The New Element Californium (Atomic Number 98) |czasopismo=Physical Review|oznaczenie=80|wolumin=5|strony=790-796|url=http://prola.aps.org/abstract/PR/v80/i5/p790_1}}</ref>
<ref name="przekrój">{{cytuj stronę| url = http://www.przekroj.pl/cywilizacja_nauka_artykul,5010.html | tytuł = 14 rzeczy, których nie wiesz o... tablicy Mendelejewa | data dostępu = 2014-02-12| autor = Irena Cieślińska | opublikowany = [[Przekrój (tygodnik)]] | data = 2009-07-03| archiwum=http://web.archive.org/web/20100604021530/http://www.przekroj.pl/cywilizacja_nauka_artykul,5010.html|zarchiwizowano=2010-06-04}}</ref>
}}
{{Pierwiastki chemiczne}}
 
29 694

edycje