Karl Friedrich Schinkel: Różnice pomiędzy wersjami

Usunięte 10 bajtów ,  4 lata temu
m
Schinkel miał także wkład do teorii architektury. Znany jest jako autor dwóch prac (''Sammlung architektonischer Entwürfe'' i ''Werke der höheren Baukunst'') o charakterze teoretycznym, zawierających, między innymi, niezrealizowane, monumentalne projekty architektoniczne – projekt budowy pałacu na [[Akropol ateński|ateńskim Akropolu]] dla króla [[Grecja|Grecji]] [[Otton I Wittelsbach|Ottona]], a także rezydencji [[władcy Rosji|carów Rosji]] w [[Orianda|Oriandzie]] na [[Półwysep Krymski|Krymie]].
 
Schinkel, wspierany przez Beutha, pracował również nad podręcznikiem architektury ''Das architektonische Lehrbuch'', którego nigdy nie ukończył. Czterotomowe dzieło zostało wydane po jego śmierci pod redakcją zięcia Schinkla Alfreda von Wolzogena (1862–1864), który pozwolił sobie na liczne skróty oraz dowolność w aranżacji rysynków, oddzielając je od tekstów i zaburzając ich chronologię<ref name="Mallgrave" /><ref name="Kruft">{{cytuj książkę |nazwisko = Kruft| imię =Hanno-Walter|nazwisko2 = Taylor| imię2 = Ronald| tytuł = A history of architectural theory: from Vitruvius to the present| url = http://books.google.be/books?id=OPTfVyHyVW4C&pg=PA552&dq=Karl+Friedrich+Schinkel&lr=&as_drrb_is=q&as_minm_is=0&as_miny_is=&as_maxm_is=0&as_maxy_is=&as_brr=3&as_pt=ALLTYPES&client=firefox-a&hl=en#PPA297,M1| wydawca = Princeton Architectural Press | miejsce = | rok = 1994 |strony = 297| isbn = 1568980108 | data dostępu = 13 kwietnia 2009|język = en}}</ref><ref name="Mallgrave" />. Teksty i szkice Schinkla doczekały się uporządkowania przez Goerda Petschkena, który sklasyfikował je według pięciu okresów (1803–1840): romantycznego (1803–1805), narodowo-romantycznego (1810–1815), klasycystycznego (ok. 1825), „technicznego” (ok. 1830) oraz „legitymistycznego” (ok. 1835)<ref name="Kruft" />.
 
Ponadto Schinkel współpracował z Beuthem nad podręcznikiem dla przyszłych inżynierów i rzemieślników ''Vorbilder für Fabrikanten und Handwerker'', który ukazał się drukiem w 1821, stając się standardowym podręcznikiem studentów Akademii Budownictwa<ref name="Kruft" />.
W najbardziej monumentalnym obrazie ''Spojrzenie na złoty wiek Grecji'' (1825), Schinkel przedstawił naturę i działalność człowieka w pełnej harmonii. Na pierwszym planie widać półnagich herosów pracujących przy budowie [[porządek joński|jońskiej]] świątyni, w tle znajduje się greckie miasto. Obraz był prezentem ślubnym od miasta Berlina dla księżniczki Luizy. Od czasów [[II wojna światowa|II wojny światowej]] uważany za zaginiony<ref>{{cytuj książkę |nazwisko = Keisch| imię = Claude | tytuł = The Alte Nationalgalerie, Berlin| url = http://books.google.be/books?id=ApOj7UXAPkYC&pg=PA42&vq=Karl+Friedrich+Schinkel&client=firefox-a&hl=en&source=gbs_search_r&cad=1_1| wydawca =C.H.Beck | miejsce =| data dostępu = 13 kwietnia 2009 | rok = 2005| strony = 34| isbn = 3406526756|język = en}}</ref>. Obecnie, obrazy Schinkla znajdują się w [[Stara Galeria Narodowa w Berlinie|Starej Galerii Narodowej]] w Berlinie (sala 3.05)<ref>{{cytuj stronę| url = http://www.smb.museum/smb/media/collection/29/Raumplan_ANG.pdf| tytuł = Plan muzeum| data dostępu = 4 kwietnia 2009| autor = Stara Galeria Narodowa w Berlinie| opublikowany = | język = de}}</ref>.
 
Schinkel wykonał również dekoracje teatralne do ponad 40 sztuk, m.in. do [[Opera|oper]] [[Christoph Willibald Gluck|Christopha Willibalda Glucka]] (1714–1787) [[Ifigenia w Aulidzie]] ([[język francuski|fr.]] ''Iphigénie en Aulide'') w 1802 i [[Wolfgang AmadeuszAmadeus Mozart|Mozarta]] (1756–1791) [[Czarodziejski flet (KV 620)|Czarodziejski flet]] (niem. ''Die Zauberflöte'') w 1816<ref name="Biografia" />.
 
Od 1823 do śmierci zajmował się monumentalnym cyklem [[fresk]]ów we wnętrzach ''Altes Museum''. W 1825 ukończył swój ostatni obraz wielkoformatowy ''Blick in Griechenlands Blüte'', idealizujący architekturę antyczną.
| 1817–1824 || 1824–1830 || [[Friedrichswerdersche Kirche]] w Berlinie<ref>{{cytuj książkę |nazwisko = Cramer| imię = Johannes|nazwisko2 = Laible| imię2 = Ulrike|nazwisko3 = Nägelke (wyd.)| imię3 = Hans-Dieter| tytuł = Karl Friedrich Schinkel. Führer zu seinen Bauten. Band I: Berlin und Potsdam| wydawca = Deutscher Kunstverlag| miejsce = München-Berlin| rok = 2008| strony = 40| isbn = 978-3-422-06811-7}}</ref><ref>{{cytuj książkę |nazwisko =Zadow | imię = Mario Alexander|nazwisko2 = Schinkel| imię2 =Karl Friedrich | tytuł = Karl Friedrich Schinkel: Leben und Werk| url = http://books.google.be/books?id=x3nzQU6W3c4C&printsec=frontcover&dq=Karl+Friedrich+Schinkel&lr=&as_drrb_is=q&as_minm_is=1&as_miny_is=2009&as_maxm_is=12&as_maxy_is=2009&as_brr=3&as_pt=ALLTYPES&client=firefox-a&hl=en#PPA8,M1| wydawca = Edition Axel Menges| miejsce = | rok = 2003| strony = 218| isbn =3932565290 | język = de| data dostępu = 13 kwietnia 2009}}</ref> || [[Plik:Berlin, Mitte, Werderscher Markt, Friedrichswerdersche Kirche 05.jpg|75px|centre]]
|-
|1817 || 1817–1821 || Pomnik narodowy ku czci poległych w wojnach VI koalicji antyfrancuskiej w berlińskiej dzielnicy [[Kreuzberg (dzielnica Berlina)|Kreuzberg]]<ref name=autonazwa2 /><ref>{{cytuj książkę |nazwisko = Cramer| imię = Johannes|nazwisko2 = Laible| imię2 = Ulrike|nazwisko3 = Nägelke (wyd.)| imię3 = Hans-Dieter| tytuł = Karl Friedrich Schinkel. Führer zu seinen Bauten. Band I: Berlin und Potsdam| wydawca = Deutscher Kunstverlag| miejsce = München-Berlin| rok = 2008| strony = 66| isbn = 978-3-422-06811-7}}</ref><ref name=autonazwa2 /> || [[Plik:Viktoriapark monument.jpg|75px|centre]]
|-
| 1819 || 1820–1824 || Przebudowa [[pałac Tegel|pałacu Tegel]] w Berlinie, na zlecenie Wilhelma von Humboldta<ref name=autonazwa2 /><ref>{{cytuj książkę |nazwisko = Cramer| imię = Johannes|nazwisko2 = Laible| imię2 = Ulrike|nazwisko3 = Nägelke (wyd.)| imię3 = Hans-Dieter| tytuł = Karl Friedrich Schinkel. Führer zu seinen Bauten. Band I: Berlin und Potsdam| wydawca = Deutscher Kunstverlag| miejsce = München-Berlin| rok = 2008| strony = 91| isbn = 978-3-422-06811-7}}</ref><ref name=autonazwa2 /> || [[Plik:Schloss Tegel1.JPG|75px|centre]]
|-
| 1819 || 1821–1824 || [[Schlossbrücke]] w Berlinie<ref name=autonazwa2 /><ref>{{cytuj książkę |nazwisko = Cramer| imię = Johannes|nazwisko2 = Laible| imię2 = Ulrike|nazwisko3 = Nägelke (wyd.)| imię3 = Hans-Dieter| tytuł = Karl Friedrich Schinkel. Führer zu seinen Bauten. Band I: Berlin und Potsdam| wydawca = Deutscher Kunstverlag| miejsce = München-Berlin| rok = 2008| strony = 36| isbn = 978-3-422-06811-7}}</ref><ref name=autonazwa2 /> || [[Plik:Berlin Schlossbruecke.jpg|75px|centre]]
|-
| 1822–1823 || 1824–1830 || [[Stare Muzeum|Altes Museum]] w Berlinie<ref>{{cytuj książkę |nazwisko = Cramer| imię = Johannes|nazwisko2 = Laible| imię2 = Ulrike|nazwisko3 = Nägelke (wyd.)| imię3 = Hans-Dieter| tytuł = Karl Friedrich Schinkel. Führer zu seinen Bauten. Band I: Berlin und Potsdam| wydawca = Deutscher Kunstverlag| miejsce = München-Berlin| rok = 2008| strony = 46| isbn = 978-3-422-06811-7}}</ref> || [[Plik:2009-04-07 Berlin 520.jpg|75px|centre]]
|1819, 1824, 1826–1827 || 1828–1829 || Wieża kościoła mariackiego w Münchebergu<ref>{{cytuj książkę |nazwisko = Bernhard| imię = Andreas| tytuł = Karl Friedrich Schinkel. Führer zu seinen Bauten. Band II: Von Aachen über die Mark Brandenburg bis Sankt Petersburg| wydawca = Deutscher Kunstverlag| miejsce = München-Berlin| rok = 2006| strony = 28| isbn = 978-3-422-06684-7}}</ref> || [[Plik:St Marien Kirche (Müncheberg).jpg|75px|centre]]
|-
|1820 || 1821–1822 || Przebudowa [[pałac Neuhardenberg|pałacu Neuhardenberg]] na zlecenie [[Karl August von Hardenberg|Karla Augusta von Hardenberga]]<ref name=autonazwa2 /><ref>{{cytuj książkę |nazwisko = Bernhard| imię = Andreas| tytuł = Karl Friedrich Schinkel. Führer zu seinen Bauten. Band II: Von Aachen über die Mark Brandenburg bis Sankt Petersburg| wydawca = Deutscher Kunstverlag| miejsce = München-Berlin| rok = 2006| strony = 23| isbn = 978-3-422-06684-7}}</ref><ref name=autonazwa2 /> || [[Plik:Neuhardenberg Castle 04-12.jpg|75px|centre]]
|-
|1826 || 1828–1832 || Kościół ewangelicki w [[Petzow]]<ref>{{cytuj książkę |nazwisko = Bernhard| imię = Andreas| tytuł = Karl Friedrich Schinkel. Führer zu seinen Bauten. Band II: Von Aachen über die Mark Brandenburg bis Sankt Petersburg| wydawca = Deutscher Kunstverlag| miejsce = München-Berlin| rok = 2006| strony = 43| isbn = 978-3-422-06684-7}}</ref> || [[Plik:Petzow Kirche.jpg|75px|centre]]
! width="15%" class="unsortable" bgcolor="#778899"| <span style="color:#FFFFFF;">Zdjęcie</span>
|-
|1811–1815 || 1821–1841 || Przebudowa [[pałac Ehrenburg|pałacu Ehrenburg]] w [[Coburg]]u<ref name="BBKL" /><ref>{{cytuj książkę |nazwisko = Bernhard| imię = Andreas| tytuł = Karl Friedrich Schinkel. Führer zu seinen Bauten. Band II: Von Aachen über die Mark Brandenburg bis Sankt Petersburg| wydawca = Deutscher Kunstverlag| miejsce = München-Berlin| rok = 2006| strony = 188| isbn = 978-3-422-06684-7| język = de}}</ref><ref name="BBKL" /> || [[Plik:Coburg-Ehrenburg1.jpg|75px|centre]]
|}
 
|ok. 1815–1820 || 1819–1821 || Kościół św. Piotra w Wesel-Büderich<ref name=autonazwa4 /> ||
|-
|1823–1824 || 1825–1827 || Pijalnia wód ''[[Elisenbrunnen]]'' w [[Akwizgran]]ie<ref name="BBKL" /><ref>{{cytuj książkę |nazwisko = Bernhard| imię = Andreas| tytuł = Karl Friedrich Schinkel. Führer zu seinen Bauten. Band II: Von Aachen über die Mark Brandenburg bis Sankt Petersburg| wydawca = Deutscher Kunstverlag| miejsce = München-Berlin| rok = 2006| strony = 213| isbn = 978-3-422-06684-7| język = de}}</ref><ref name="BBKL" /> || [[Plik:Elisenbrunnen, Aachen, April 2008.jpg|75px|centre]]
|-
|1834–1836 || 1838–1841 || Nagrobek Bartholda Georga Niebuhra w [[Bonn]]<ref>{{cytuj książkę |nazwisko = Bernhard| imię = Andreas| tytuł = Karl Friedrich Schinkel. Führer zu seinen Bauten. Band II: Von Aachen über die Mark Brandenburg bis Sankt Petersburg| wydawca = Deutscher Kunstverlag| miejsce = München-Berlin| rok = 2006| strony = 210| isbn = 978-3-422-06684-7| język = de}}</ref> ||
! width="15%" class="unsortable" bgcolor="#778899"| <span style="color:#FFFFFF;">Zdjęcie</span>
|-
|1819 || 1819 || Pomnik feldmarszałka [[Michaił Kutuzow|Michaiła Kutuzowa]] w [[Bolesławiec|Bolesławcu]]<ref name=autonazwa2 /><ref>{{cytuj książkę |nazwisko = Bernhard| imię = Andreas| tytuł = Karl Friedrich Schinkel. Führer zu seinen Bauten. Band II: Von Aachen über die Mark Brandenburg bis Sankt Petersburg| wydawca = Deutscher Kunstverlag| miejsce = München-Berlin| rok = 2006| strony = 149| isbn = 978-3-422-06684-7| język = de}}</ref><ref name=autonazwa2 /> || [[Plik:Bolesławiec - pomnik Kutuzowa.JPG|75px|centre]]
|-
|1822 || 1823 1825 || Dawny kościół ewangelicki – obecnie [[Muzeum Filumenistyczne w Bystrzycy Kłodzkiej|Muzeum Filumenistyczne]] w [[Bystrzyca Kłodzka|Bystrzycy Kłodzkiej]]<ref>{{cytuj książkę |nazwisko = Bernhard| imię = Andreas| tytuł = Karl Friedrich Schinkel. Führer zu seinen Bauten. Band II: Von Aachen über die Mark Brandenburg bis Sankt Petersburg| wydawca = Deutscher Kunstverlag| miejsce = München-Berlin| rok = 2006| strony = 154| isbn = 978-3-422-06684-7| język = de}}</ref> ||
 
2 marca 2006 [[Ministerstwo Finansów Niemiec]] wydało monetę okazjonalną o nominale 10 euro ku czci Karola Fryderyka Schinkla<ref>{{cytuj stronę| url = http://www.bbr.bund.de/cln_007/nn_21264/DE/WettbewerbeAusschreibungen/Muenzwettbewerbe/Ablage__AbgeschlWettbewerbe/KarlFriedrichSchinkel/10-Euro-Muenze.html | tytuł = Einstufiger Münzwettbewerb. Karl Friedrich Schinkel| data dostępu = 29 marca 2009| autor = Bundesamt für Bauwesen und Raumordnung | opublikowany = | język = de}}</ref>.
<br {{clear="all" />}}
 
{{Przypisy|2}}
311 510

edycji