Historia Kamerunu: Różnice pomiędzy wersjami

Usunięte 9 bajtów ,  5 lat temu
m
poprawa linków do przek., WP:SK, drobne techniczne
m (→‎Era kolonialna: poprawa linków)
m (poprawa linków do przek., WP:SK, drobne techniczne)
 
== Era kolonialna ==
[[5 lipca]] [[1884]] Kamerun (w tym tereny, które w wyniku plebiscytu w 1961 r. włączono do [[Nigeria|Nigerii]]), stał się kolonią [[Kamerun Niemiecki|niemiecką]] ze stolicą w [[Buéa]], przeniesioną później do [[Jaunde]]. Po [[I wojna światowa|pierwszej wojnie światowej]] Kamerun był [[terytorium mandatowe|terytorium mandatowym]] [[Liga Narodów|Ligi Narodów]], podzielonym pomiędzy [[Wielka Brytania|Wielką Brytanię]] i [[Francja|Francję]]. Część brytyjska była administrowana z [[Lagos (Nigeria)|Lagos]], zaś francuska – z [[Jaunde]].
 
W [[1955]] r. zdelegalizowana partia [[Związek Ludów Kamerunu]] (''Union of the Peoples of Cameroon'' – UPC), do której należeli członkowie ludów [[Bamileke]] i [[Bassa]], a która działała we francuskiej części kraju, rozpoczęła zbrojne działania, mające na celu uzyskanie niepodległości dla Kamerunu. Walki trwały, tracąc na intensywności, nawet po przyznaniu niepodległości. Liczbę ofiar ocenia się na kilkadziesiąt do kilkuset tysięcy.
Francuska część kraju uzyskała niepodległość w [[1960]] r. jako Republika Kamerunu. W lutym [[1961]] r. przeprowadzono plebiscyt, mający zdecydować o przyszłości brytyjskiej części Kamerunu. W jego wyniku 2/3 terytorium na północy (zamieszkane głównie przez ludność muzułmańską) przyłączyło się w maju do Nigerii, zaś południowa 1/3 (przeważnie chrześcijańska) przyłączyła się w październiku do Republiki Kamerunu, tworząc Federalną Republikę Kamerunu. Francuska i brytyjska część nowej republiki uzyskała autonomię. [[Ahmadou Ahidjo]] – francuskojęzyczny [[Fulbe]] – został pierwszym prezydentem kraju. Ahidjo, opierając się na siłach bezpieczeństwa, zdelegalizował w [[1966]] r. wszystkie partie polityczne poza swoją. W [[1970]] r. stłumił rebelię UPC. W [[1972]] r. wprowadzono nową konstytucję, znoszącą federację, a ustanawiającą [[państwo unitarne]].
 
W [[1982]] r. Ahidjo zrezygnował z urzędu i został na mocy konstytucji zastąpiony przez premiera [[Paul Biya|Paula Biya'ę]], pochodzącego z ludu [[Fangowie|Beti-Pahuin]]. Ahidjo żałował później, że to Biya został jego następcą, lecz zorganizowany przez jego współpracowników w [[1984]] [[zamach stanu]] nie powiódł się. Biya wygrał przeprowadzone w [[1983]] i [[1984]] r. wybory prezydenckie, w których był jedynym kandydatem. Wielopartyjne wybory w [[1992]] i [[1997]] r. wygrała jego partia – CPDM, jednak istnieją podejrzenia, iż nie były one uczciwe.
 
=== Zobacz też ===
* [[wojny z Bafut]]
* [[Kamerun Niemiecki]]
 
== Bibliografia ==
 
{{Historia państw Afryki}}
 
=== Zobacz też ===
* [[wojny z Bafut]]
* [[Kamerun Niemiecki]]
 
[[Kategoria:Historia Kamerunu| ]]
30 410

edycji