Otwórz menu główne

Zmiany

Dodane 1548 bajtów, 3 lata temu
m
brak opisu edycji
W 1134, po przeprowadzeniu skutecznej akcji przeciwko Słowianom, [[Marchia Północna|Marchię Północną]] otrzymuje od cesarza [[Lotar III|Lotara III]] [[Albrecht Niedźwiedź]].
 
Kontrola Albrechta nad tym terytorium przez dziesięciolecia była tylko nominalna, ale zaangażował się on w wiele wypraw przeciwko Słowianom połabskim. Dzięki temu, a także dzięki wysiłkom dyplomatycznym jego władza stała się w połowie stulecia bardziej rzeczywista. W 1150 formalnie odziedziczył on Brandenburgię po ostatnim władcy połabskim, Przybysławie, a w 1157 została ostateczne utworzona [[Marchia Brandenburska]]. Albert i jego następcy z dynastii [[Dynastia askańska|Askańczyków]] uczynili dużo dla [[chrystianizacja|chrystianizacji]] i rozwoju gospodarczego tych ziem, jednak wiązało się to z systematyczną polityką ucisku słowiańskiej ludności i wynaradawianiem jej. W tym czasie doszło w [[Polska|Polsce]] do [[Polska w okresie rozbicia dzielnicowego|rozbicia dzielnicowego]] i granica Wielkichwładztwa Niemiecniemieckiego przesunęła się tak bardzo na wschód, że Brandenburgia stała się terenem granicznym między państwami Niemców i Słowian.
 
W latach [[1249]]-[[1252]] we władanie Marchii Brandenburskiej przeszła [[ziemia lubuska]], będąca wcześniej cześcią rozbitej dzielnicowo Polski.
W 1320 wygasła brandenburska linia Askańczyków, stąd od 1323 do 1373 Brandenburgią władali przedstawiciele dynastii [[Wittelsbachowie|Wittelsbachów]], znani bardziej jako władcy [[Bawaria|Bawarii]]. Po okresie rządów [[Luksemburgowie|Luksemburgów]], kiedy to w 1376 r. dzięki staraniom cesarza rzymskiego i króla czeskiego Karola IV Luksemburga Margrabiostwo Brandenburgii stało się częścią Korony Królestwa Czech (władcy czescy uzyskali dzięki temu drugi głos elektorski), w 1415, marchia zostaje podarowana (ściślej – oddana w zastaw z prawem wykupu, który nigdy nie nastąpił) przez króla rzymskiego i węgierskiego oraz namiestnika Królestwa Czeskiego Zygmunta luksemburskiego dynastii [[Hohenzollernowie|Hohenzollernów]], którzy rządzą nią aż do końca [[I wojna światowa|I wojny światowej]]. Dodatkowo, od 1356 do końca istnienia Cesarstwa w 1806, margrabiowie Brandenburgii są również elektorami [[Święte Cesarstwo Rzymskie|Świętego Cesarstwa Rzymskiego]].
 
W 1320 wygasła brandenburska linia Askańczyków, stąd od 1323 do 1373 Brandenburgią władali przedstawiciele dynastii [[Wittelsbachowie|Wittelsbachów]], znani bardziej jako władcy [[Bawaria|Bawarii]]. Po okresie rządów [[Luksemburgowie|Luksemburgów]], kiedy to w 1376 r. dzięki staraniom cesarza rzymskiego i króla czeskiego [[Karol IV Luksemburski|Karola IV Luksemburga]] Margrabiostwo Brandenburgii stało się częścią Korony Królestwa Czech (władcy czescy uzyskali dzięki temu drugi głos elektorski), w 1415, marchia zostaje podarowana (ściślej – oddana w zastaw z prawem wykupu, który nigdy nie nastąpił) przez króla rzymskiego i węgierskiego oraz namiestnika Królestwa Czeskiego Zygmunta luksemburskiego dynastii [[Hohenzollernowie|Hohenzollernów]], którzy rządzą nią aż do końca [[I wojna światowa|I wojny światowej]]. Dodatkowo, od 1356 do końca istnienia Cesarstwa w 1806, margrabiowie Brandenburgii są również elektorami [[Święte Cesarstwo Rzymskie|Świętego Cesarstwa Rzymskiego]].
 
Brandenburgia była jednym ze stanów niemieckich, który w XVI wieku (1539) przyjął [[protestantyzm|wyznanie reformowane]]. W następnym stuleciu nastąpił rozwój terytorialny kraju – w 1618 nastąpiło połączenie jej terenów z [[Prusy Książęce|Księstwem Prus]] w [[Prusy Wschodnie|Prusach Wschodnich]], a w 1614 przyłączenie terenów położonych wzdłuż [[Ren]]u. Powstałe w rezultacie państwo było niespójne i trudne do obrony, co dało się we znaki podczas [[wojna trzydziestoletnia|wojny trzydziestoletniej]].
Pomimo zniszczeń wojennych, dzięki utalentowanym władcom Brandenburgia zdołała wyrosnąć na znaczącą potęgę militarną [[Europa|Europy]]. Pierwszym z tych władców był [[Fryderyk Wilhelm I (Wielki Elektor)|Fryderyk Wilhelm]], zwany „Wielkim Elektorem”, który doprowadził do odbudowy i zjednoczenia kraju. Przeniósł on stolicę z [[Brandenburg an der Havel|Brandenburga]] do [[Poczdam]]u.
 
Po śmierci Fryderyka Wilhelma w 1688, władzę po nim przejął syn, również Fryderyk. W 1701 r. przyjął on tytuł króla Prus jako [[Fryderyk I Pruski|Fryderyk I]]. Odtąd Brandenburgia staje się formalnie częścią [[Królestwo Prus|królestwa Prus]], jako [[Brandenburgia (prowincja)|prowincja Brandenburgia]] (dotychczasowy teren Prus stał się prowincją [[Prusy Wschodnie]]. Brandenburgia składała się z dwóch rejencji: poczdamskiej i frankfurckiej (Berlin stanowił wydzielony obszar Prus i nie był częścią Brandenburgii).
 
Po 1945 roku tereny Brandenburgii zmniejszyły się o obszary położone na wschód od Odry, tzw. [[Nowa Marchia|Nową Marchię]] ''(Neumark)'' (m.in. [[Gorzów Wielkopolski]], [[Słubice]] i [[Kostrzyn nad Odrą]]), które jako [[Ziemia Lubuska|ziemię lubuską]] przyłączono do Polski (jednakże [[Lubusz]] pozostał w rękach niemieckich). W latach 1947-1952 istniał niezależny kraj związkowy Brandenburgia jako część okupacyjnej strefy sowieckiej, a później [[Niemiecka Republika Demokratyczna|NRD]]. Został on zlikwidowany w wyniku reformy administracyjnej centralizującej władzę w NRD na wzór sowiecki. W 1990 kraj związkowy Brandenburgia wskrzeszono – jego stolicą stał się jednak nie [[Berlin]], a [[Poczdam]].
 
Obecny kraj związkowy Brandenburgia powstał po ponownym połączeniu się Niemiec w 1990. W jego granicach znalazła się także część północnych ziem dawnego [[Elektorat Saksonii|Elektoratu Saksonii]], utraconych przez [[Królestwo Saksonii|Saksonię]] w [[1815]] na rzecz Prus na mocy postanowień [[kongres wiedeński|kongresu wiedeńskiego]]. W efekcie w południowej części Brandenburgii w dziewiętnastu miastach można znaleźć osiemnastowieczne pocztowe słupy dystansowe z herbami [[Rzeczpospolita Obojga Narodów|Polski]] i Saksonii, postawione w czasach istnienia unii polsko-saskiej.
Po 1945 roku tereny Brandenburgii zmniejszyły się o obszary położone na wschód od Odry, tzw. [[Nowa Marchia]] ''(Neumark)'' (m.in. [[Gorzów Wielkopolski]], [[Słubice]] i [[Kostrzyn nad Odrą]]), które jako [[Ziemia Lubuska|ziemię lubuską]] przyłączono do Polski. W latach 1947-1952 istniał niezależny kraj związkowy Brandenburgia jako część okupacyjnej strefy sowieckiej, a później [[Niemiecka Republika Demokratyczna|NRD]]. Został on zlikwidowany w wyniku reformy administracyjnej centralizującej władzę w NRD na wzór sowiecki. W 1990 kraj związkowy Brandenburgia wskrzeszono – jego stolicą stał się jednak nie [[Berlin]], a [[Poczdam]].
 
Obecny kraj związkowy Brandenburgia powstał po ponownym połączeniu się Niemiec w 1990. W 1995 władze Berlina i Brandenburgii postanowiły połączyć oba kraje związkowe (powstałby kraj związkowy Berlin-Brandenburgia), ale ten pomysł został odrzucony w referendum w 1996 r. (głosami mieszkańców Brandenburgii). Obecnie prowadzone są ponowne negocjacje nad połączeniem obu krajów związkowych (zwolennikiem tego byl m.in. [[Klaus Wowereit]]). Jako uzasadnienie podkreśla się głównie argumenty finansowe oraz tradycje historyczne. Pojawiły się nawet pomysły by zjednoczony kraj związkowy nazwać Prusami.
 
{{Grafika rozwinięta
| położenie=center
| tytuł =Herb Polski na zabytkach w Brandenburgii
| tło =#eeeeee
| grafika1=Senftenberg Postmeilensäule 3.jpg
| szerokość1={{#expr: (100 * 3900 / 2800) round 0}}
| opis1=Słup pocztowy w [[Senftenberg (Brandenburgia)|Senftenbergu]]
| grafika2=Postmeilensäule Bad Liebenwerda2.jpg
| szerokość2={{#expr: (113 * 3900 / 2800) round 0}}
| opis2=Słup pocztowy w [[Bad Liebenwerda]]
| grafika3=Wappenteil Postmeilensäule Elsterwerda 2b.jpg
| szerokość3={{#expr: (146 * 3900 / 2800) round 0}}
| opis3=Słup pocztowy w [[Elsterwerda|Elsterwerdzie]]
| grafika4=Postmeilensaule Lieberose 5.jpg
| szerokość4={{#expr: (100 * 3900 / 2800) round 0}}
| opis4=Słup pocztowy w [[Lieberose]]
}}
{{clear|left}}
== Podział administracyjny ==
[[Plik:Brandenburg Kreise (nummeriert).svg|thumb|300px|align=right|Powiaty Brandenburgii]]