Eleonora Krystyna Oldenburg: Różnice pomiędzy wersjami

m
poprawa literówek, replaced: krola → króla przy użyciu AWB
(drobne techniczne)
m (poprawa literówek, replaced: krola → króla przy użyciu AWB)
 
[[File:Corfitz Ulfeldt and Leonora Christina.jpg|thumb|left|180px|Corfitz Ulfeldt i Eleonora Krystyna]]
Uważa się, że Christian IV był ojcem czternaściorga dzieci jego drugiej żony Kirsten Munk, z których trójka urodziła się przed ślubem obojga w [[1615]] i ośmioro z czternastu potomków króla Danii dożyło wieku dorosłego. Ród Munków był rodem duńskich i szwedzkich dworzan o niemieckich korzeniach, za ślubem szlachcianki i krolakróla stała matka Kirsten Munk, wielka posiadaczka ziemska i dziedziczka kiku tytułów [[Ellen Marsvin]], która zgodziła się na ten związek tylko i wyłącznie pod warunkiem, że uświęci go publiczne małżeństwo. Morganatyczny związek rodziców sprawił, że Eleonora Krystyna nie była księżniczką, a nosiła tytuł hrabianki [[Szlezwik-Holsztyn|Szlezwiku-Holsztynu]] podarowanz pryey krla jej matce w [[1629]] roku (była to tytularna godność odróżniana od tytułu ''Księcia Szlezwiku-Holsztynu'' należącego do jednej z linii dynastii [[Oldenburgowie|oldenburskiej]]). Elżbieta Krystyna dorastała w [[Christiansborg|pałacu królewskim]] otoczona licznym rodzonym i przyrodnim rodzeństwem (w tym z księciem [[Fryderyk III Oldenburg|Fryderykiem]], synem Chrystiana z pierwszego małżeństwa z [[Anna Katarzyna Hohenzollern|Anną Katarzyną Hohenzollern]]), z służbą i rodzicami. W kilka lat po jej narodzinach król oskarżył jej matkę o cudzołóstwo z innymi mężczyznami i rozwiódł się z Kirsten Munk na początku [[1630]] roku. Miał już wówczas romans z damą dworu swojej żony, niejaką Vibeke Kruse. Mimo wygnania matki, Chrystian IV nigdy nie oddalił od siebie swoich dzieci - Eleonora Krystyna była wręcz jego ulubienicą.
 
Jej małżeństwo było częścią polityki Chrystiana IV polegającej na wzmacnianiu potęgi dynastii - od kiedy w [[1448]] Oldenburgowie poprzez na małżeństwo odziedziczyli tron [[Dania|Danii]], [[Norwegia|Norwegii]] i [[Szwecja|Szwecji]], korona była przekazywana z ojca na syna i dopiero w kilkanaście lat po śmierci Chrystiana IV w [[1660]] roku sukcesja tronu stała się dziedziczna. Do tej pory król zaprzysięgał przed [[Rigsdag]]iem wierność przywilejów szlacheckich i musiał ożenić się z członkiną jednej z zagranicznych rodzin królewskich bądź książęcych, ponieważ duńska szlachta była zbyt nisko urodzona dla monarchy. Legitymizowany status Eleonory Krystyny i jej sióstr był wielce pomocny dla wzmacniania władzy wewnętrznej ich ojca, a do tego wnosił królewską krew do szlacheckich rodzin. Sześć córek Chrystiana IV zawarło takie małżeństwa. W [[1636]] piętnastoletnia Eleonora Krystyna poślubiła trzydziestodziewięcioletniego hrabiego Corfitza Ulfeldta, syna zmarłego już Kanclerza Królestwa Duńskiego Jakoba Ulfeldta ([[1567]]-[[1630]]), z którym była zaręczona odkąd skończyła dziewięć. Krok ten zapewnił Chrystianowi IV wierność Ulfeldtów i spokrewnionych z nimi rodami. Sama Eleonora Krystyna była szaleńczo zakochana w swoim mężu do śmierci i towarzyszyła mu niemal wszędzie, odmówiła kiedyś nawet wydania szwagierce jego bezcennej kolekcji klejnotów mimo, że ta oferowała jej wolność.
 
[[File:Leonora Christina, 8.7.1621.jpg|thumb|right|200px|Eleonora Krystyna, portret autorstwa Karela van Mandera]]
Wkrótce po ślubie z córką królewską, Ulfeldt zaczął odnosić coraz większe sukcesy tak w kraju jak i za granicą - rozbudował i upiększył swoje zamki w [[Egeskov]], pałac Hirschholm, Urup, Gradlitz i Hermanitz. W [[1641]] został mianowany hrabią Rzeszy przez [[Władcy Niemiec|cesarza]] [[Święte Cesarstwo Rzymskie|Świętego Cesarstwa Rzymskiego Narodu Niemieckiego]], [[Ferdynand III Habsburg|Ferdynanda III]]. W latach czterdziestych [[XVII wiek|XVII wieku]]u potęga Ulfeldta była największa, a Eleonora Krystyna nie będąc królową była swego rodzaju ''"pierwszą damą"'' duńskiego dworu. Właśnie wtedy ściągnęła na siebie nienawiść swojej szwagierki, żony następcy tronu Zofii Amelii Brunszwickiej, która zazdrościła jej urody i bogactwa strojów dworskich. Szczególną zawiścią przyszła królowa prześladowała Eleonorę Krystynę za naszyjnik z idealnie okrągłych dużych pereł, wielkości gołębich jajek, który podarował córce sam król Chrystian IV. Jej małżeństwo w porównaniu do małżeństw jej sióstr było niezwykle szczęśliwe i wkrótce po ślubie na świat zaczęły przychodzić dzieci.
 
W chwili wstąpienia na tron jej starszego, przyrodniego brata Fryderyka III młode małżeństwo zostało zmuszone do opuszczenia królewskiego dworu i niemal wygnane do posiadanych przez Ulfeldta bajecznych zamków i pałaców. Właśnie wtedy Zofia Amalia okazała się być najbardziej bezwzględnym wrogiem Eleonory Krystyny. Nieprzyjaźń obu kobiet zaczęła się kilka lat wcześniej kiedy Eleonora Krystyna nie chciała oddać niedawno poślubionej Fryderykowi Zofii Amalii pierwszego miejsca na dworze.
Przez następne dwadzieścia dwa lata była przetrzymywana w niesławnej ''Białej Wieży'' kopenhaskiego zamku. Żyła w niegodnych i upokarzających warunkach niegodnych córki króla, pozbawiona wszystkich wygód. Przez cały czas swojego więzienia okazywała niezwykłą godność i stoicyzm, pisała swoje słynne ''Pamiętniki'' opisując w nich chłód ścian, ból i to jak z głodu zjadała zostawiane jej na noc świece. Używała dawanego jej cukru do suszenia pisanych sowim piórem kart. Mimo wszystko jej zapiski pełne są humoru, małych radości i modlitw za zawistną królową.
 
Jedynymi ludźmi jacy ją odwiedzali byli strażnicy więzienni, kucharki i królowa, która na te okazje zakładała najpiękniejsze ze swoich sukien i klejnotów by jeszcze bardziej pognębić - groziła jej śmiercią w męczarniach i wymordowaniem jej dziećmi. Eleonora Krystyna okazywała szwagierce pogardę i współczucie, co jeszcze bardziej rozwścieczało Zofię Amalię. Uwięzionej kobiecie usługiwały młode służące wobec których zawsze była czuła i uprzejma.
 
[[Plik:Leonora Christina by Kristian Zahrtmann.jpg|thumb|right|200px|''Eleonora Krystyna w więzieniu'', obraz autorstwa Kristiana Zahrtmanna, [[1875]]]]
400 515

edycji