Zamek w Ełku: Różnice pomiędzy wersjami

Dodane 559 bajtów ,  4 lata temu
→‎Historia: bibliografia
(→‎Historia: bibliografia)
 
== Historia ==
KomturW źródłach XVI-wiecznych zamek jest datowany na 1273 r. W 1390 r. wzmiankowane są obwałowania w Ełku wzniesione dla Krzyżaków przez wielkiego księcia litewskiego Witolda. Dokumenty z XV w. wskazują, że murowany zamek powstał w latach 1398-1408. Wznieśli go komturowie Bałgi, (m.in. [[Ulrich von Jungingen]],). wybudowałPoczątkowo [[Drewnozamek (technika)|drewniany]]miał zamekformę pojedynczego budynku murowanego, prostokątnej wieży, wzniesionej na wyspie na jeziorze Ełckim{{r|cas}}. PołączonyWyspę byłłączyły z lądem drewnianymidrewniane mostami zwodzonymimosty. MiałZamek onmiał położenie strategiczne orazna dawał dobre zabezpieczenie okolicznej ludności. Został zniszczonyprzeprawie przez polskieciąg wojskajezior, wprzede [[1410]].wszystkim Wjednak [[1415]]organizował zakonniakcję zaciężnicykolonizacyjną zastawili zamekpuszczy na krótkiokrajach okrespaństwa [[Księstwo Mazowieckie|księciu mazowieckiemu]]{{r|rot}}zakonnego. W [[1422]] [[Korona Królestwa Polskiego|Polska]], [[Wielkie Księstwo Litewskie|Litwa]] i [[Państwo zakonu krzyżackiego|państwo krzyżackie]] podpisały [[pokój mełneński]], ustalający granice polsko-krzyżacką i litewsko-krzyżacką. Potwierdzono status Ełku jako przygranicznej miejscowości, efektem czego wzrosło strategiczne znaczenie zamku{{r|pol}}. W [[1454]] podczas [[wojna trzynastoletnia|wojny trzynastoletniej]] zostałwarownia została doszczętnie zniszczonyzniszczona przez polskie oddziały{{r|rot}}. ZostałPo odbudowanyzakończeniu wzmagań [[1497]]wojennych roku{{r|cas}}{{r|pol}}{{r|rot}}zamek od razu obudowano i poddano rozbudowie. WzniesionoPrawdopodobnie wówczas takżewzniesiono poufortyfikowane dwieprzedzamcze wieżez obszernym gmachem ceglanym i warownie{{r|blo}}murowane wieże strzegące mostów. PoW [[1520]] rokur. zamek zostałnieskutecznie rozbudowany,oblegał m.in.2000 wkorpus kondygnacjiwojsk przyziemia dodano [[sklepienie krzyżowe]]{{r|pol}}mazowieckich. Po sekularyzacji zakonu w [[1525]] roku, ełcki zamek był siedzibą starosty, potem stał się także siedzibą sądów grodzkich{{r|wm}}{{r|rot}}. WedługUtrata legendyzagrożenia militarnego zaowocowała przebudową zamku w kierunku wygody i reprezentacyjności, która nastąpiła najpierw około poł. XVI w., a następnie na przełomie XVI i XVII w. W [[1656]] zamek posłużył ludności Ełku za schronienie przed [[Tatarzy|Tatarami]], którzyi podpozostałumi wodząwojskami Gazyhetmana Subanapolnego najechalilitewskiego i[[Wincenty złupiliKorwin miasto{{rGosiewski|cas}}{{rWincentego Gosiewskiego]]. Wówczas pod pobliskimi [[Bitwa pod Prostkami|blo}}Prostkami]] klęski doznały wojska szwecko-brandenburskie, a miasto Ełk wraz z całą okolicą zostało całkowicie złupione. Jedynie zamek pozostał niezdobyty. Od [[1751]] w zamku mieścił się Urząd Sprawiedliwości, a od [[1782]] Powiatowa Komisja Sprawiedliwości{{r|blo}}. W [[1807]] po zajęciu Ełku przez wojska napoleońskie w zamku gościł [[Marszałkowie Francji|marszałek Francji]] [[Michel Ney]]{{r|cas}}. W [[1818]] w zamku zorganizowano Sąd Powiatowy i Grodzki{{r|blo}}. Po dużym pożarze [[25 czerwca]] [[1833]] roku pozostały tylko mury zamkowe{{r|blo}}. Przy odbudowie w ogrodzie przyzamkowym postawiono budynki więzienne{{r|blo}}. W [[1879]] utworzono w zamku Sąd Krajowy i Powiatowy{{r|blo}}. W [[1888]] kompleks zamkowy przebudowano i zamek zaczął funkcjonować jako zakład więzienny{{r|cas}}. W [[1889]] usypano groblę łączącą wyspę zamkową z zachodnim brzegiem jeziora. Wybudowano mur z wieżami strażniczymi w narożnikach. W [[1910]] wybudowano nowy [[Most żelbetowy w Ełku|most]] łączący półwysep zamkowy z główną częścią miasta. W [[1916]] w zamku odkryto [[relief]] z wizerunkami orłów{{r|pol}}. W [[1958]] podczas remontu natrafiono na zawalony tunel pod murem okalającym więzienie{{r|cas}}. W [[1970]] roku zamknięto więzienie w zamku{{r|blo}}{{r|wm}}{{r|rot}}.
 
[[8 czerwca]] [[2010]] roku lokalny przedsiębiorca zakupił kompleks zamkowy od miasta za cenę 1,75 mln [[złoty|zł]]. Zgodnie z warunkami umowy ma zmodernizować zamek w ciągu pięciu lat od daty zakupu, z przeznaczeniem na kompleks hotelowy{{r|wm}}<ref>[http://www.wspolczesna.pl/apps/pbcs.dll/article?AID=/20100608/REG30/158284522 Gazeta Współczesna 8 czerwca 2010]</ref>.
</gallery>
 
== Bibliografia ==
{{Przypisy|przypisy=
Radosław Herman, ''Zamek w Ełku. Tajemnice wydobyte z przeszłości'', Ełk-Łódź 2015. ISBN 978-83-942446-2-0{{Przypisy|przypisy=
<ref name="blo">{{Cytuj stronę|url=http://elk-lyck.blogspot.com/2010/07/zamek-w-centrum-miasta.html|tytuł=Zamek w centrum miasta - historia|opublikowany=Ełk-Lyck.Blogspot.com|data dostępu=2013-04-12}}</ref>
<ref name="cas">{{Cytuj stronę|url=http://www.castlesofpoland.com/prusy/elk_hist.htm|tytuł=Historia Ełku|opublikowany=CastlesofPoland.com|data dostępu=2013-04-12}}</ref>
32

edycje