Czerwony Klasztor (Słowacja): Różnice pomiędzy wersjami

m
drobne redakcyjne
(poprawa linków)
m (drobne redakcyjne)
|zabytek =
|grafika = Czerwony Klasztor 02.jpg
|opis grafiki = "Czerwony„Czerwony Klasztor"Klasztor”
|państwo = SVK
|miejscowość = [[Czerwony Klasztor]]
|data reaktywacji =
|kod mapy = kraj preszowski
|współrzędne = 49°23′58″N 20°25′0″E25′00″E
|opis miejsca = [[Czerwony Klasztor]]
|commons = Category:Červený Kláštor Monastery
[[Plik:Czerwony Klasztor a2.jpg|thumb|Dziedziniec]]
[[Plik:Czerwony Klasztor 01.jpg|thumb|Czerwony Klasztor]]
[[Plik:Czerwony Klasztor.jpg|thumb|Czerwony Klasztor - widok ze szczytu Trzech Koron]]
{{Wikiźródła|Illustrowany przewodnik do Tatr, Pienin i Szczawnic/39|''Czerwony Klasztór'' w Illustrowanym przewodniku do Tatr, Pienin i Szczawnic|tekst=nie}}
 
 
== Historia ==
Został on ufundowany w [[1319]] przez węgierskiego magnata Kokosza Berzewiczego. Fundacja ta była częścią kary, jaką miał on ponieść za zabicie Chyderka z rodu Györgów (za karę miał ufundować 6 klasztorów oraz zamówić w nich 4 tys. mszy). Budowę klasztoru rozpoczęto w [[1330]], była ona również wspierana przez polskich królów: [[Kazimierz III Wielki|Kazimierza Wielkiego]] i [[Jadwiga Andegaweńska|Królową Jadwigę]], nazywano go nawet Klasztorem Lechnickim. Krakowscy mieszczanie na utrzymanie klasztoru przeznaczyli połowę wsi [[Rychwałd (województwo małopolskie)|Rychwałd]]. Zamieszkany był początkowo przez mnichów z zakonu [[kartuzi|kartuzów]] (posiadali również klasztor w [[Kláštorisko|Kláštorisku]]), a później [[kameduli|kamedułów]]. Zakonnicy byli utrzymywani przez podatki pochodzące z 10 wsi. Rozbudowywali oni obiekt i wznosili dalsze budowle: domki–pustelnie, szpital, aptekę, zajazd dla podróżnych i wieżę kościoła. W latach 1431–1433 klasztor był łupiony przez [[husyciHusytyzm|husytów]]. Zakon działał do lat 80. XVIII, kiedy został skasowany przez cesarza [[Józef II Habsburg|Józefa II]]. Dobra zakonu zostały rozdysponowane wśród kilkuset rodzin niemieckich kolonistów, którzy w tym czasie przybyli do pobliskich Dolnych Lechnic (''Unterlechnitz''), wówczas też upowszechniła się niemiecka nazwa ''Rotes Kloster'' (węg. ''Vöröskolostor''). [[Jadwiga Łuszczewska]] (Deotyma) zwiedzająca w [[1860]] klasztor zastała go zrujnowanym, ale kościół był zadbany. Po pożarze w [[1907]], w wyniku którego zniszczone zostały dachy i zawaliła się wieża kościoła, klasztor przeszedł na własność węgierskiego ministerstwa rolnictwa. W [[1934]] preszowski oddział KCST wydzierżawił go na 50 lat i przeprowadził prowizoryczny remont, w latach 1952–1968 przeprowadzono remont generalny, a cały obiekt został uznany za narodowy pomnik kultury.
 
== Brat Cyprian ==
 
Pisarz [[Jan Wiktor (1890-1967)|Jan Wiktor]] uczynił go bohaterem swego opowiadania ''Zapomniany lotnik'' oraz powieści ''Skrzydlaty Mnich''.
Na terenie klasztoru zrealizowano słowacko - polski film [[Latający mnich i tajemnica Da Vinci]] opowiadający o życiu brata Cypriana.
 
== Bibliografia ==
#* {{Cytuj książkę|nazwisko=Nyka|imię=Józef |nazwisko=Nyka|autor link= Józef Nyka|tytuł=Pieniny. Przewodnik. Wyd. IX |miejsce=Latchorzew |data=2006 |wydawca=Wyd. Trawers |isbn= 83-915859-4-8}}
#* Ondrej Pöss, ''Dejiny a kultura karpatskych Nemcov'', Bratislava – Pressburg 2005, ISBN 80-89079-16-4.
 
== Linki zewnętrzne ==