Węgrzy: Różnice pomiędzy wersjami

Dodane 14 bajtów ,  4 lata temu
+
(+)
(+)
W odróżnieniu od Protobułgarów po podboju Bułgarii Węgrzy nie roztopili się bez śladu w masie ludności słowiańskiej, lecz w ciągu następnych stuleci narzucili jej swój język i – częściowo – kulturę<ref>Wojna 1983, s.180-182</ref>. Ludność i kultura czysto słowiańska ostała się tylko na peryferyjnych, głównie górskich terenach Królestwa Węgier. Asymilacji uległy również ludy osiedlające się na Węgrzech w następnych wiekach: tureccy [[Połowcy|Kumanowie]] (węg. ''Kun'') i irańscy [[Jasowie]] (węg. ''Jász''). Madziaryzacji ulegli także liczni osadnicy sprowadzani na Węgry przez kolejnych władców z Włoch, Niemiec i Francji. Przez kolejne stulecia wraz z rozwojem gospodarczym Węgier do Kotliny Panońskiej napływali również osadnicy z krajów sąsiednich – Słowacy, Rusini, Chorwaci, Wołosi, Serbowie. Ta kolonizacja pozwoliła na ponowny rozwój kraju spustoszonego przez dwustuletnią (1526-1699) okupację turecką; niektóre tereny stały się wówczas bezludne i wymagały zasiedlenia na nowo. Naród węgierski przetrwał [[germanizacja|germanizacyjne]] zakusy [[Habsburgowie|habsburskich]] władców w XVIII wieku, a w XIX wieku urósł do potęgi politycznej, podejmując z kolei próby madziaryzacji [[Słowacy|Słowaków]].
 
[[Plik:Dist of hu lang europe.svg|thumb|RozmieszczenieWspółczesne rozmieszczenie Węgrów]]
Narodową tragedią stał się dla Węgrów [[Traktat wersalski|ład wersalski]], ustanowiony wobec Węgier [[Traktat w Trianon|traktatem w Trianon]] z [[1922]]. Z jego mocy terytorium zamieszkane przez Węgrów zostało okrojone – w sprzeczności z oficjalnie głoszoną zasadą etniczną i zasadą samostanowienia narodów. Jedna trzecia Węgrów została odcięta od etnicznych Węgier granicami nowo uformowanych państw, w większości wrogich Węgrom – [[Austria|Austrii]], [[Czechosłowacja|Czechosłowacji]], [[Rumunia|Rumunii]] i [[Jugosławia|Jugosławii]]. [[Autochton]]iczni przecież Węgrzy byli w nich traktowani w najlepszym przypadku obojętnie, z reguły nieżyczliwie (przymusowa [[slawizacja]] w Czechosłowacji i Słowacji), a w skrajnych przypadkach poddawani represjom (reżim [[Nicolae Ceaușescu]] w Rumunii, sowieckie wywózki z Rusi Zakarpackiej)<ref>[http://www.psz.pl/tekst-5252/Maciej-Jarecki-Wegrzy-na-Slowacji-i-w-krajach-sasiednich Jarecki]</ref>. Z tym stanem rzeczy Węgrzy nie pogodzili się do dzisiaj – hasła zjednoczenia Węgrów, poprzez połączenie obszarów przez nich zamieszkanych, są wciąż żywe i popierane przez władze<ref>Guz-Vetter 2003</ref>. Kolejną traumą narodową Węgrów był okres komunizmu – [[Stalinizm|stalinowski]] reżim [[Mátyás Rákosi|Rákosiego]] był o wiele brutalniejszy, niż w Polsce, a stłumienie [[Powstanie węgierskie 1956|powstania 1956 roku]] i następująca po nim przymusowa stabilizacja („[[gulaszowy komunizm]]”) zaowocowały ogólnospołeczną frustracją, której objawem był najwyższy w Europie wskaźnik samobójstw i ubytek ludności.