Bal w Operze (poemat): Różnice pomiędzy wersjami

Dodane 13 bajtów ,  4 lata temu
m
Popups: Ujednoznacznienie linku z Realizm na Realizm (literatura)
m (Popups: Ujednoznacznienie linku z Katastrofizm na Katastrofizm (kultura),)
m (Popups: Ujednoznacznienie linku z Realizm na Realizm (literatura))
'''Bal w Operze''' – [[Katastrofizm (kultura)|katastroficzny]] [[poemat]] [[Julian Tuwim|Juliana Tuwima]], przez wielu krytyków oceniany jako arcydzieło XX-wiecznej literatury polskiej oraz najwybitniejsze ówczesne dzieło [[satyra|satyryczne]]<ref name="miłosz">[http://wyborcza.pl/1,75475,327994.html Cz. Miłosz, ''"Bal w Operze". Apokalipsa według Juliana Tuwima'']</ref><ref name="kwiatkowski 176">{{cytuj książkę | autor= Jerzy Kwiatkowski | tytuł= Dwudziestolecie międzywojenne | rozdział= Poezja "pierwszego wyrazu" | rok=2001 | wydawca=PWN | miejsce=Warszawa | strony=176 | isbn=83-01-13007-5}}</ref>; napisany w 1936, w całości wydany dopiero w 1982 roku.
 
Przyczyną powstania poematu był ostry sprzeciw Tuwima wobec rodzącego się w [[lata 20. XX wieku|latach dwudziestych]] [[faszyzm]]u i [[sanacja|sanacji]], a według [[Czesław Miłosz|Czesława Miłosza]] także obrzydzenie zaobserwowanym przez Tuwima zezwierzęceniem współczesnego mu świata, pogoń władzy za „pieniądzem, seksem i obżarstwem”<ref name="miłosz"/>. Dzieło wywołało w swoim czasie kontrowersje w związku z postawieniem obok siebie treści religijnych, czerpanych z [[Apokalipsa świętego Jana|Apokalipsy świętego Jana]], oraz licznych wulgaryzmów, scen wyuzdania czy moralnego zepsucia. Miłosz sugeruje, że w ten sposób poeta pragnął stworzyć nowoczesną odmianę prowokacyjnych zawołań pierwszych [[chrześcijaństwo|chrześcijan]] do opuszczenia marności tego świata<ref name="miłosz"/>. Szczególnie podkreślanym walorem utworu jest warstwa językowa i kompozycyjna; obok fragmentów [[realizmRealizm (literatura)|realistycznych]] występują zupełnie [[fantastyka|fantastyczne]], często zaś od tonu [[burleska|błazenady]] i żartu słownego autor przechodzi do ekspozycji przemocy i destrukcji.
 
Do dziś interpretatorzy ''Balu w Operze'' dzielą się na tych, którzy widzą w nim Tuwimowską diagnozę kataklizmu jedynie pewnej formacji polityczno-społecznej, i tych, którzy dopatrują się w nim wizji religijnej ostatecznego upadku świata i człowieka, swoistą „modlitwę do Boga o nieistnienie”<ref name="miłosz"/>.