Otwórz menu główne

Zmiany

m
drobne redakcyjne, ilustracja
i [[Guido Menasci]]
|język oryginału = włoski
|źródło literackie = opowiadanie [[Giovanni Verga|Giovanniego Vergi]] pod [[Rycerskość wieśniacza (opowiadanie)|tym samym tytułem]]
|czas = ok. 70 min.
|data powstania =
|premiera = 17 maja 1890<br>Teatro Costanzi, Rzym
|premiera polska =
|poprzednia =
|następna = [[L'amico Fritz]]
|commons = category:Cavalleria Rusticana
|quote =
|source =
[[Plik:Pietro Mascagni - Cavalleria Rusticana - Intermezzo Sinfonico.ogg|mały|''Intermezzo Sinfonico'']]
 
'''''Rycerskość wieśniacza''''' (oryg.tytuł oryginalny [[język włoski|wł.]] ''Cavalleria rusticana'') – jednoaktowa opera włoskiego konmpozytora [[Pietro Mascagni]]ego z 1890 r. Libretto napisali Giovanni Targioni – Tozzetti i Guido Menasci na podstawie [[Rycerskość wieśniacza (opowiadanie)|opowiadania]] [[Giovanni Verga|Giovanniego Vergi]] pod tym samym tytułem i jego adaptacji scenicznej. Pierwszy raz wystawiona 17 maja 1890 w [[Rzym]]ie, uważana jest za pierwszą klasyczną operę [[weryzm|werystyczną]].
 
== Historia powstania ==
W [[1889]] r. Mascagni otrzymał drugą nagrodę w konkursie na jednoaktową operę (zdobywca pierwszego miejsca nie odegrał znaczącej roli w dziejach muzyki). Dziełem tym była „Cavalleria rusticana”. Wystawienie jej miało miejsce [[17 maja]] [[1890]] roku w Teatro Constanzi w [[Rzym]]ie. Po prapremierze, na której publiczność urządziła kompozytorowi żywiołową owację, opera odnosi sukcesy na wszystkich wielkich scenach [[Europa|Europy]]. W pierwszym wystawieniu udział wzięły ówczesne sławy włoskiej opery: Leopoldo Mugnone (dyrygent), Roberto Stagno wraz żoną Gemmą Bellincioni (Turiddu i Santuzza), którzy stali się specjalistami w tych rolach, Mario Ancona (Alfio), Ida Nobili (Lola) i Federica Casali (Mamma Lucia).
Opera ta uważana jest za pierwszą operę werystyczną. Do jej powodzenia przyczynił się nie tylko temat libretta napisanego przez Giovanniego Targioni-Tozzettiego i Guida Menasciego, lecz również ogólne uproszczenie środków teatralnych, ogromne bogactwo melodii oddających charakter i atmosferę południa [[Włochy|Włoch]]. Również nowość, jaką była jej jednoaktowość przypadła publiczności do gustu. Nie ma tu zmian scen, a zamiast baletu, Mascagni wprowadził [[chór]]. Akcja dzieje się w okresie [[Wielkanoc]]nym w [[Sycylia|sycylijskiej]] wsi, niedaleko miasteczka [[Francofonte]]. W bardzo sugestywny sposób odrysował kompozytor sceny z życia wsi, takie jak powrót z pola, msza w wiejskim kościele, czy obraz wiejskiej tawerny, a idylliczny chór „Gli aranci olezzano”, czy też majestatyczne „Regina coeli”, należą do najbardziej poruszających fragmentów muzycznych w historii opery.
 
 
== Obsada ==
* '''Santuzza, wieśniaczka''' – [[sopran]]
* '''Turiddu, wieśniak''' – [[tenor]]
* '''Lucia, matka Turiddu''' – [[kontralt]]
* '''Alfio, woźnica''' – [[baryton]]
* '''Lola, jego żona''' – [[mezzosopran]]
 
== Treść ==
 
Na placu przed wiejskim kościółkiem Santuzza, będąca w ciąży z Turiddu, zaczepia Lucię i prosi ją o wieści o jej synu. Santuzza mówi, iż według plotek Turiddu był tego dnia we wsi. Pojawia się Alfio, prosząc Lucię o wino i opowiadając o tym, że widział niedawno Turiddu.
[[Plik:Mascagni and Librettists.jpg|thumb|right|Mascagni z librecistami Giovannim Targioni-Tozzettim (L) i Guido Menascim (P)]]
 
Z kościoła dochodzi świąteczny śpiew, wychodzi procesja, do której dołącza Santuzza. Po odejściu grupy Santuzza opowiada Lucii swoją historię. Prosi ją, by modliła się za nią. Lucia wchodzi do kościoła, na placu pojawia się Turiddu. Santuzza błaga go, by do niej wrócił, lecz ten odpycha ją i idzie w stronę kościoła, gdyż chwilę wcześniej weszła tam Lola. Z kolei pojawia się Alfio, któremu zazdrosna Santuzza opowiada o zdradzie żony z Turiddu. Orkiestra gra Intermezzo.
 
Wieśniacy wychodzą z kościoła. Turiddu, z Lolą u boku, zaprasza przyjaciół na wino. Dołącza do nich Alfio, który nie chce pić z Turiddu i wyzywa go na pojedynek. Według sycylijskiego zwyczaju obaj wymieniają uściski, Turiddu gryzie Alfia w ucho, co oznacza chęć walki do ostatniej krwi. Alfio odchodzi, Turiddu prosi Lucię, by zaopiekowała się Santuzzą, jeśli nie wróci, po czym oddala się. Po chwili słyszany jest krzyk "Zabili Turiddu!". Santuzza mdleje, Lucia pada na ręce kobiet z wioski.
 
== Bibliografia ==
* J.{{Cytuj książkę |nazwisko= Kański, ''|imię=Józef |tytuł=Przewodnik operowy'', |data=2001 |wydawca=Polskie Wydawnictwo Muzyczne, |miejsce=Warszawa 2001,|strony= |isbn=83-224-0721-1}}
 
== Linki zewnętrzne ==
* [http://www.gutenberg.org/files/14370/14370-h/14370-h.htm Libretto ''Rycerskości wieśniaczej''] w [[Projekt Gutenberg]]
* [https://www.youtube.com/watch?v=ZJTi-i2miOw Cała opera ''Rycerskość wieśniacza''] w serwisie [[YouTube]]
 
[[Kategoria:Opery w języku włoskim]]
172

edycje