Thiền: Różnice pomiędzy wersjami

Usunięte 16 bajtów ,  4 lata temu
m
lit.
m (poprawa literówek, replaced: głownie → głównie przy użyciu AWB)
m (lit.)
Bardziej wiarygodna wydaje się lista Phúc Điềna, gdyż w poszukiwaniu informacji sięgnął nie tylko do starszych źródeł, ale również zebrał informacje w klasztorach.
 
Mniej więcej w połowie okresu Lý wykształceni wietnamscy mnisi zaczęli się stykać z chińską literaturą i chińskimi mnichami. W tym czasie w Chinach chan stał się formą buddyzmu o największym prestiżu. Do Wietnamu zaczelizaczęli przybywać mnisi twierdzący, że są członkami linii linji. Elita, w tym także elita dworska była zainteresowana ich naukami. Jednak efekt był taki, że zaadaptowano pewne style myślenia i pewne praktyki nauczane przez różnych nauczycieli w różnych miejscach. Nie ma żadnej ewidencji, iż powstały jakieś spójne linie przekazu i zostały przekazane jakieś jednolite zestawy doktryn.
 
Dzisiejszy buddyzm wietnamski wciąż zapewnia o jego związkach ze szkołą linji, ale w rzeczywistości przedstawia rodzaj łatwego, emocjonalnie bezpiecznego, mieszanego buddyzmu, który prawie wcale nie przypomina bezkompromisowej abstrakcyjności i [[ikonoklazm]]u kojarzonego z duchem mistrza [[Linji Yixuan]]a<ref>Tamże 51</ref>.
 
=== Mnich buddyjski w średniowiecznym Wietnamie ===
Problem mnichów można rozpatrywać na kilku poziomach, zależnie od punktu widzenia i ich roli w społeczeństwie.
* Nowa [[inteligencja]]
Byli to ludzie wykształceni, gotowi pełnić przeróżne funkcje wspomagające państwo. Porzucili [[konfucjanizm]] na rzecz buddyzmu. Pojawili się jeszcze czasie, gdy państwo wietnamskie zaczęło swój byt. Asystowali w sprawach zarówno politycznych jak i kulturalnych, nie tylko budując system władzy, ale również chroniąc państwo przed większym i silniejszym wrogiem z północy - Chinami, oraz ochraniali Dharmę. Pierwszym takim wybitnym mnichem był [[Khuông Việt]] ([[933]]-[[1011]]), bezpośrednio działający na dworze cesarskim. W jego ślady poszedł spadkobierca mistrza [[Đa Bảo]] (zm. po [[1028]]). Innym z mnichów działających na dworze cesarskim był [[Đỗ Pháp Thuận]], który asystował cesarzowi [[Lê Đại Hành]]owi w sprawach politycznych i dyplomatycznych.
 
Byli również tacy mnisi, którzy oferowali swoje talenty i wiedzę cesarzom bez pełnienia jakichkolwiek funkcji na dworze, jak np. [[Vạn Hạnh]] (zm. [[1025]])<ref>Tamże, ss. 76-81</ref>.
* Nauczyciele Dharmy
Niektórzy mnisi nie włączali się bezpośrednio w sprawy państwowe i dworskie, ale służyli narodowi przede wszystkim jako nauczyciele religii. Jednym z pierwszych znanych takich mnichów był [[Sùng Phạm]] ([[1004]]-[[1087]]), który spędził dziewięć lat w Indiach. Jednak prawdopodobnie najbardziej znany i celebrowany był Narodowy Nauczyciel [[Thông Biện]] (zm. [[1134]]). Innym z takich mnichów nauczycieli był [[Mãn Giác]] ([[1052]]-[[1096]]), jeden z liderów ówczesnego buddyzmu. Równie wybitnym mnichem był [[Viên Thông]] ([[1080]]-[[1151]]).
W wietnamskim buddyzmie często przeprowadzano praktyki oczyszczające sześć zmysłów. Były one uważane za niezbędne na drodze do oświecenia. Pewne mniej lub bardziej ascetyczne praktyki zawierały całą buddyjską trojaką dyscyplinę podstawową dla osiągnięcia oświecenia. Składała się ona z:
* moralnego oczyszczenia, rozumianego jako oderwanie zmysłów od światowych obiektów i zachowywania wewnętrznej energii
* medytacji, rozumianej jako przekierowanie tej energii w kierunku duchowych celów
* medytacyjnej koncentracji, czyli połączenia umysłu z prawdziwą rzeczywistością
 
*** '''35/8'''. '''[[Mazu Daoyi]]''' ([[707]]-[[788]])
** '''36/9'''. '''[[Baizhang Huaihai]]''' ([[720]]-[[814]])
*** '''37/10/1'''. '''[[Vô Ngôn Thông]]''' ([[759]]-[[826]]) '''Wietnam - szkoła [[vô ngôn thông]]'''
**** '''38/11/2'''. '''[[Cảm Thành]]''' (zm. [[860]])
***** '''39/12/3'''. '''[[Thiện Hội]]''' (zm. [[900]])
********** '''44/17/8'''. '''[[Bảo Tính]]''' (zm. [[1034]])
********** '''44/17/8'''. '''[[Minh Tâm]]''' (zm. [[1034]])
********* '''43/16/7'''. '''[[Thiền Lão]]'''
********** '''44/17/8'''. '''[[Quảng Trí]]'''
*********** '''45/18/9'''. '''[[Mãn Giác]]''' ([[1052]]-[[1096]])
************ '''46/19/10'''. '''[[Bổn Tịnh]]''' ([[1100]]-[[1176]])
************* '''(47/20/11)'''. '''[[Tịnh Giới]]''' (zm. [[1207]])
 
Generacja nieznana - być może 10 lub 11
************ '''(46/19/10)'''. '''[[Tri Thông]]''' (bd)
************* '''(47/20/11)'''. '''[[Hiện Quang]]''' (zm. [[1221]])
*** '''31/4/1'''. '''[[Vinītaruci]]''' (zm. [[594]])
**** '''32/5/2'''. '''[[Pháp Hiền]]''' (zm. [[626]])
Nie wiadomo czy Pháp Hiền był nauczycielem Huệ Nghiêma
***** '''33/6/3'''. '''[[Huệ Nghiêm]]'''
****** '''34/7/4'''. '''[[Thanh Biện]]''' (zm. [[686]])
 
************** '''41/14/11'''. '''[[Pháp Thông]]''' (bd)
 
Generacja 9 i następne
*********** '''39/12/9'''. '''[[Phù Trì]]'''
************ '''40/13/10'''. '''[[Pháp Thuân]]''' (zm. [[990]])
***************** '''(16)'''. '''([[Y Sơn]]''' (zm. [[1213]])
 
Generacja 14 i następne
**************** '''44/17/14'''. '''[[Quảng Phúc]]'''
***************** '''45/18/15'''. '''[[Giới Không]]'''
********* '''50/23/6.''' '''[[Hải Tịnh]]'''
********* '''50/23/6.''' '''[[Lý Cao Tông]]''' (ur. [[1173]], pan. [[1175]]-[[1210]]) cesarz wietnamski
********* '''50/23/6.''' '''[[Quản Giáp]]'''
***** '''46/19/2.''' '''[[Ngộ Xá]]'''
****** '''47/20/3.''' '''[[Không Lộ]]'''
*** 41/31. '''[[Muchen Daomin]]''' ([[1596]]–[[1674]])
**** 42/32. '''[[Shouzun Yuanzhao]]''' ([[1647]]–[[1729]])
***** 43/33/1. '''[[Nguyên Thiều]]''' (zm. [[1712]]) '''[[Wietnam]] - szkoła lâm tế (czyli linji) założona w 1696 roku'''
****** 44/34/2. '''Minh Hoang, Tu Dung'''
******* 45/35/3. '''Thiet Dieu Thich Lieu Quan''' ([[1670]]-[[1742]])
******** 46/36/4. '''Te An, Luu Quang'''
********** 48/38/6. '''Dao Minh, Pho Tinh''' (zm. [[1816]])
*********** 49/39/7. '''Tanh Thien, Nhat Dinh''' ([[1784]]-[[1847]])
************ 50/40/8. '''Hai Thieu, Cuong Ky''' ([[1810]]-[[1899]])
************* 51/41/9. '''Thanh Thai, Chinh Sac, Thich Tue Minh''' ([[1861]]-[[1939]])
************** 52/42/10. '''Thanh Qui, Cuu Canh, Thich Chan That''' ([[1884]]-[[1968]])
*************** 53/423/11. '''Trung Quang, Phung Xuan, [[Thích Nhất Hạnh]]''' (ur. [[1926]])
 
35 488

edycji