Otwórz menu główne

Zmiany

m
Nowa Francja głodowała. Odcięta od europejskiego zaplecza przez flotę brytyjską blokującą ujście Rzeki Świętego Wawrzyńca nie mogła – ze swym nader skromnym rolnictwem i zupełnym brakiem przemysłu – długo przetrwać. Brytyjczycy mieli już w Kanadzie dwa silne przyczółki: Nową Fundlandię i [[Nowa Szkocja|Nową Szkocję]] (dawna Akadię), skąd można było przeprowadzić atak na Louisbourg, zwany trochę na wyrost „Gibraltarem Ameryki”{{odn|Borneman|2007|s=100}}. Tak długo jednak, jak pod fortecą stały gotowe do akcji okręty francuskie, jakakolwiek akcja była niemożliwa. Jednak większość tej floty, z obawy o własne bezpieczeństwo i wobec braków w zaopatrzeniu, opuściła Kanadę i pożeglowała do Francji w październiku 1757 roku. Droga do Louisbourga stała otworem{{odn|Gipson|1949|s=184}}. Miasto, liczące w połowie XVIII wieku 3000 stałych mieszkańców, posiadało wprawdzie umocnienia, ale były to głównie palisady i wały ziemne, niezbyt odporne na ogień niedawno udoskonalonej artylerii. Otaczało je siedem bastionów, z których najpotężniejszym był ''Bastion Królewski'', główna brama znajdowała się pod ''Bastionem Delfina'', a zatoki strzegły cztery baterie: dwie na bastionach miejskich, jedna na małej wysepce w zatoce i jedna – mogąca trzymać w szachu cały obszar – koło [[Latarnia morska|latarni morskiej]] na północnym wybrzeżu{{odn|Borneman|2007|s=102}}. Wiosną 1758 roku fortyfikacje te obsadzało około 3500 żołnierzy i milicjantów pod dowództwem gubernatora [[Augustin de Drucour|Augustina de Drucour]]{{odn|Borneman|2007|s=102–103}}.
{{osobny artykuł|II oblężenie Louisbourga}}
W początkach czerwca flota admirała Boscawena zbliżyła się do portu i z miejsca rozpoczęła bombardowanie. Atakującą od strony lądu armię Amherst podzielił na trzy dywizje. Prawym skrzydłem dowodził [[Edward Whitmore]], lewym [[Charles Lawrence]], a środkowym James Wolfe{{odn|Rodger|2006|s=276}}. Armia wylądowała w tym samym miejscu co przed trzynastu laty w czasie [[I oblężenie Louisbourga|pierwszego oblężenia]]. Oddział Wolfe’a liczący ok. 1200 żołnierzy zajął latarnię morską opuszczoną w pośpiechu przez Francuzów i rozpoczął stamtąd ostrzeliwanie baterii na wyspie{{odn|Borneman|2007|s=112–113}}. 25 czerwca, w wyniku ponad dwutygodniowego ostrzału, bateria została zniszczona. Od tego momentu rozpoczął się intensywny ostrzał ''Bastionu Delfina'' oraz miasta. Krótką przerwą w sukcesach brytyjskich była udana wycieczka francuska 9 lipca, podczas której udało się zniszczyć część umocnień brytyjskich oraz wziąć pewną liczbę jeńców{{odn|Gipson|1949|s=191}}. Szkody zostały jednak szybko naprawione i wznowiono bombardowanie. Z chwilą, gdy bateria na wyspie zostałzostała zniszczona, a ''Bastion Delfina'' zaangażowany w wymianę ognia z bateriami brytyjskimi, dziesięć okrętów francuskich strzegących wejścia do portu stało się łatwym łupem floty brytyjskiej. Wszystkie jednostki zostały poważnie uszkodzone lub zatopione. Port stanął otworem dla Brytyjczyków, a 26 lipca, po ponad sześciu tygodniach [[II oblężenie Louisbourga|oblężenia]], twierdza poddała się{{odn|Borneman|2007|s=116}}. Wraz z zajęciem tego ważnego punktu oporu – i epidemią [[Dur brzuszny|tyfusu]], która dziesiątkowała armię francuską – Brytyjczycy przejęli kontrolę nad szlakami komunikacyjnymi, odcinając zaopatrzenie dla poszczególnych fortów Nowej Francji{{odn|Rodger|2006|s=276–277}}. Amherst mianował Whitmore’a gubernatorem zrujnowanej twierdzy, obciążając go przy tym niewdzięcznym zadaniem [[Deportacje Akadian|deportacji z całego regionu Akadian]] na tereny brytyjskie{{odn|Borneman|2007|s=117}}. William Pitt żądał od swych generałów szybkich działań, a te nie następowały, więc zażądał od gubernatorów zamorskich prowincji zaciągu dwudziestu tysięcy mężczyzn{{odn|Borneman|2007|s=120}}.
[[Plik:Amherst.jpg|thumb|upright|Jeffery Amherst]]
Kolejny zastępca Amhersta, generał major [[James Abercrombie]], który zjawił się w Nowym Jorku na początku 1758 roku, okazał się zupełnie nieprzygotowany do wojny; prawie pół roku strawił na „życiu towarzyskim”, a gdy wreszcie wyruszył w pole, jego działania okazały się bezowocne. W lipcu, nie mogąc zdecydować się na użycie artylerii, bezskutecznie próbował zdobyć z marszu Fort Carillon, lecz poniósł klęskę z rąk znacznie słabszego Montcalma. Największe – bo sięgające 65% – straty odnotował King’s Highlander Regiment. Szkoci pierwsi ruszyli do ataku i ostatni się wycofywali{{odn|Gipson|1949|s=230}}.
6195

edycji