Mamry: Różnice pomiędzy wersjami

Usunięte 43 bajty ,  4 lata temu
m
m (Wycofano edycje użytkownika 31.178.24.203 (dyskusja). Autor przywróconej wersji to Selso.)
m (WP:SK+Bn)
|wikinews =
|wikiquote =
}}
'''Mamry''' (niem. ''Mauersee'') – [[jezioro]] w północno-wschodniej Polsce, [[Województwo warmińsko-mazurskie|woj. warmińsko-mazurskim]], w [[Kraina Wielkich Jezior Mazurskich|Krainie Wielkich Jezior Mazurskich]].
 
Mamry to [[jezioro polodowcowe]] morenowe<ref name="encyklopedia" />. Jedno z największych jezior w Polsce.
 
Dno jeziora jest zróżnicowane z licznymi zagłębieniami i wypłyceniami, przy czym część północna jest wyraźnie głębsza, dno porasta roślinność wynurzona i łąki podwodne złożone z ramienic. Brzegi jeziora przeważnie niskie i podmokłe, w części porośnięte lasem.
 
== Położenie ==
Według urzędowego spisu opracowanego przez [[Komisja Nazw Miejscowości i Obiektów Fizjograficznych|Komisję Nazw Miejscowości i Obiektów Fizjograficznych (KNMiOF)]] nazwa ''Mamry''{{r|hydronimy2}}, odpowiada jedynie jezioru nazywanemu '''Mamry Północne'''{{r|raport2005}}{{r|raport1999}}
 
Mamry ma trzy wydzielone części{{r|hydronimy2}}:
* [[jezioro Przystań|Przystań]]
 
Część publikacji pod nazwą ''Mamry'' opisuje cały kompleks złożony z 6 połączonych ze sobą jezior{{r|Choinski2006}}: [[Mamry (właściwe)|Mamry]] Północne (lub właściwe), [[Kirsajty]], [[Kisajno]], [[Dargin]], [[Święcajty]], [[Jezioro Dobskie|Dobskie]]<ref name="encyklopedia" />.
 
W kompleksie jezior znajdują się 33 wyspy o łącznej powierzchni 213 [[Hektar|ha]], część z nich na jeziorach Mamry i Kisajno tworzy rezerwat ornitologiczny. Największa wyspa na Mamrach i [[Mazury|Mazurach]] to [[Upałty (wyspa)|Upałty]]. Z Mamr wypływa rzeka [[Węgorapa]].
 
== Historia ==
 
== Zagospodarowanie ==
Przez jezioro prowadzi trasa żeglugowa z [[Węgorzewo|Węgorzewa]] przez [[Giżycko]], [[Mikołajki]] do [[Pisz]]a i [[Ruciane-Nida|Rucianego-Nidy]].
 
== Dane morfometryczne ==
Powierzchnia zwierciadła wody całego kompleksu Mamr według różnych źródeł wynosi od 9851,0 [[hektar|ha]]{{r|Choinski2006}} do 10282,4 ha{{r|IRS}}.
 
Zwierciadło wody położone jest na wysokości 115,8 [[metr|m]] [[n.p.m.]]{{r|Choinski2006}} lub 116,2{{r|raport2005}}{{r|raport1999}} lub też 116,2-116,3 m n.p.m.{{r|IRS}} Średnia głębokość jeziora wynosi 9,8 m{{r|IRS}} {{fakt|lub 11 m|data=2011-05}}, natomiast głębokość maksymalna 43,8 m{{r|IRS}}{{r|raport2005}}{{r|encyklopedia|raport1999}}{{r|encyklopediaIRS}}.
 
[[Zlewnia]] jeziora Mamry wynosi 620,6 km², a zlewnia bezpośrednia 700 ha<ref>[http://www.wios.olsztyn.pl/pliki/Raport_2010.pdf Raport o stanie środowiska województwa warmińsko-mazurskiego w 2010 roku]. WIOŚ Olsztyn, s. 32, za: IMGW.</ref>.
 
== Jakość wód ==
Na podstawie badań przeprowadzonych w 2005 roku wody jeziora Mamry Północne (Właściwe) zaliczono do [[Klasy czystości wód w Polsce|II klasy czystości]]{{r|raport2005}} i II kategorii podatności na degradację{{r|raport2005}}. W roku 1999 wody jeziora również zaliczono do wód II klasy czystości.{{r|raport1999}}{{r|Choinski2006}}.
 
Badania przeprowadzone w latach 1990 i 1993 wskazywały na pierwszą klasę czystości wód jeziora Mamry{{r|raport2005}}.
 
== Hydronimia ==
Nazwę ''Mamry'' ustalono urzędowo w 1949 roku, zastępując poprzednią niemiecką nazwę jeziora – ''Mauer See''<ref>Rozporządzenie Ministra Administracji Publicznej z dnia 11 lutego 1949 r. ({{Monitor Polski |rok=1949 |numer=17 |pozycja=225}}, s. 2).</ref>.
 
{{duża grafika|060727 Mamry panorama2.jpg|900px|Panorama jeziora Mamry}}
 
{{Przypisy|przypisy=
* <ref name="Choinski2006">{{Cytuj książkę | nazwisko = Choiński | imię = Adam | autor link = Adam Choiński | tytuł = Katalog jezior Polski | data = 2006 | wydawca = Wydawnictwo Naukowe UAM | miejsce = Poznań | isbn = 83-232-1732-7 | strony = 347}}</ref>
* <ref name="IRS">wedługWedług [[Instytut Rybactwa Śródlądowego|IRŚ]] za {{Cytuj książkę | nazwisko = Choiński | imię = Adam | autor link = Adam Choiński | tytuł = Katalog jezior Polski | data = 2006 | wydawca = Wydawnictwo Naukowe UAM | miejsce = Poznań | isbn = 83-232-1732-7 | strony = 347}}</ref>
* <ref name="hydronimy2">{{Cytuj książkę | autor = Komisja Nazw Miejscowości i Obiektów Fizjograficznych | autor link = Komisja Nazw Miejscowości i Obiektów Fizjograficznych | tytuł = Hydronimy | url = http://ksng.gugik.gov.pl/pliki/hydronimy2.pdf | inni = Izabella Krauze-Tomczyk, Jerzy Ostrowski (oprac. red.) | tytuł = Hydronimy |strony = 203 | tom = 1 | część = 2 | tytuł części = Wody stojące | url = http://ksng.gugik.gov.pl/pliki/hydronimy2.pdf | rok = 2006 | wydawca = Główny Urząd Geodezji i Kartografii | miejsce = Warszawa | isbn = 83-239-9607-5 | data dostępu =2010-08-24}}</ref>
* <ref name="raport2005">{{Cytuj stronę | url = http://www.wios.olsztyn.pl/publikacje/raporty/raport_2005.pdf | tytuł = Raport o stanie środowiska województwa warmińsko-mazurskiego w 2005 | strony = 41 (44) | data dostępu = 2011-05-29}}</ref>
* <ref name="raport1999">{{Cytuj stronę | url = http://www.wios.olsztyn.pl/publikacje/raporty/raport_1999.pdf | tytuł = Raport o stanie środowiska województwa warmińsko-mazurskiego w 1999 | strony = 60-61 | data dostępu = 2011-05-29}}</ref>