Tepanekowie: Różnice pomiędzy wersjami

Usunięty 1 bajt ,  5 lat temu
m
Redakcyjne (usuwania drobnych błędów i pustosłowia), {{Dopracować|źródła}}, bardzo tego brakuje
(odlinkowanie)
m (Redakcyjne (usuwania drobnych błędów i pustosłowia), {{Dopracować|źródła}}, bardzo tego brakuje)
{{Dopracować|źródła = {{#time:Y-m}}}}
[[Plik:Tepanecapan II.JPG|thumb|Terytoria zajmowane przez Tepaneków]]
 
'''Tepanec''', '''Tepanekowie''' - lud meksykański, który przybył do Doliny [[Meksyk]]u pod koniec [[XII]] wieku lub na początku [[XIII]]<ref>Datowanie różni się w zależności od źródła, włączając rok 1152 pojawiający się w Rocznikach Tlatelolco, 1210 z Chimalpahina i 1226 z Ixtlilxochitla.</ref>. Należeli do tej samej rodziny, co [[Aztekowie|Mexikowie]], mieli podobny panteon bóstw i mówili językiem [[nahuatl]]. Stworzyli imperium, które upadło w wyniku wojny z [[Aztekowie|Aztekami]] w [[1428]] roku. Głównymi miastami imperium były między innymi: [[Azcapotzalco]], pełniące rolę stolicy imperium, [[Coyoacan]], [[Tlacopán]], [[Tiliuhcan]], [[Atlacuihuayan]].
 
==Historia==
{{poprawić|próżne}}
Osiedlili się na zachodnim brzegu [[Texcoco (jezioro)|jeziora Texcoco]]. Za panowania tlatoaniego [[Acolnahuacatl]]a, Tepanekowie przejęli [[Azcapotzalco]] z rąk miejscowej ludności.
 
Lata świetności Tepaneków przypadają na początek [[XV]] wieku, kiedy panował [[Tezozomoc]]. Indiańskie kroniki podają, że żył około 100 lat{{Fakt|data = 2016-01}}. Nie był zadowolony z działań, jakie prowadził jego najstarszy syn [[Maxtla]], któremu należał się tron. W testamencie zapisał więc, aby jego młodszy syn - [[Teyauh]] objął tronwładzę po jego śmierci.
 
Tezozomoc umarł w [[1426]] roku, a po odczytaniu testamentu Maxtla wzniecił protest i wraz z bratem doszli do kompromisu, który zakładał, że razem mieli rządzić imperium Tepaneków. Obaj bracia chcieli wyeliminować siebie nawzajem. Teyauh nie dorósł jednak do swego partnera Maxtli. Był chwiejny w decyzjach i bojaźliwego charakteru, za panowania Tezozomoca mało mieszał się w sprawy polityczne i pozostawał w cieniu brata, który jako pan [[Coyohuacan]]u od [[1410]] roku był drugą osobą po ojcu{{Fakt|data = 2016-01}}.
 
Maxtla nie zamierzał oczywiście dzielić się władzą i postępował samowolnie, jakby był jedynym władcą. Teyauh zgłosił się o pomoc do Azteków z [[Tenochtitlan]]u. Młody władca Mexików - [[Chimalpopoca]] polecił mu zabić brata podczas inauguracyjnego bankietu. Rozmowę tę podsłuchał jednak szpieg Maxtla i doniósł swemu panu. Maxtla zamordował brata, podając mu truciznę i stał się jedynym, niepodzielnym władcą. W tym samym roku polecił uwięzić i zabić Chimalpopoca, którego osadzono w więzieniu-klatce, żywiąc głodową strawą. Chimalpopoca zmarł w [[1427]] roku.
 
Następca Chimalpopoca, [[Itzcoatl]], postanowił uniezależnić się spod władzy Tepaneków i wraz ze sprzymierzeńcami wypowiedział wojnę Azcapotzalco. Po roku ciężkich walk, w [[1428]] roku wojna skończyłazakończyła się zwycięstwem wojsk sprzymierzonych. Tenochtitlan stał się państwem suwerennym, a imperium Tepaneków zostało zniszczone przez rodzące się [[Trójprzymierze (Meksyk)|Trójprzymierze]], do którego należeli Aztekowie z Tenochtitlánu i [[Chichimekowie|Acolhuakanie]] z [[Texcoco]]. Wkrótce do Trójprzymierza dołączył także [[Tlacopán]] (dziś: Tacuba), miasto założone przez Tepaneków, które straciło znaczenie, a jego wpływy ograniczone zostały do minimum na rzecz Tenochtitlanu i Texcoco.
 
Rok [[1428]] uznaje się więc za zniszczenie imperium Tepaneków.
[[Grafika:Tezozomoc.jpg|thumb|200px|right|[[Tezozomoc]] - władca imperium Tepaneków rezydujący w Azcapotzalco. Kodeks Xolotl.]]