Dimitrie Cantemir: Różnice pomiędzy wersjami

Usunięte 225 bajtów ,  4 lata temu
m
szablon fix
m (drobne redakcyjne, styl, gramatyka)
m (szablon fix)
Nauki pobierał początkowo na dworze ojca, a po przybyciu do Stambułu w szkole greckiej znajdującej się pod opieką konstantynopolitańskiego patriarchatu. Mówił biegle po [[język mołdawski|mołdawsku]], [[język grecki|grecku]], [[język francuski|francusku]], [[język włoski|włosku]], [[język rosyjski|rosyjsku]], [[język turecki|turecku]], [[język arabski|arabsku]] i [[język perski|persku]] oraz po [[łacina|łacinie]] i w języku [[język cerkiewnosłowiański|cerkiewnosłowiańskim]] (pod koniec życia władał 11 językami)<ref>Valentová, Libuše: ''Dimitrie Cantemir'', w: ''Slovník rumunských spisovatelů'' (Praga: Nakladatelství Libri, 2001; strona 68); Našinec, Jiří: ''Dimitire Cantemir,'' w: ''Slovník spisovatelů. Rumunsko'' (Praga: Odeon, 1984; strona 125).</ref>. Interesował się [[filozofia|filozofią]], [[teologia|teologią]], [[historia|historią]] i [[geografia|geografią]]. Poświęcał się także studiom [[religia|religii]] i [[tradycja|tradycji]] [[Wschód|Wschodu]] oraz [[literatura piękna|literaturze pięknej]]. Po śmierci ojca w 1693 r. objął tron mołdawski, jednak [[sułtan]] nie zatwierdził wyboru bojarów, a sam Dymitr musiał udać się do Stambułu. Po 17 latach, przy poparciu sułtana, został w [[1710]] roku władcą Mołdawii.
 
Po objęciu mołdawskiego tronu Dymitr podjął próby reform wewnętrznych państwa (m.in. w zakresie podatków, administracji, czy wojska), a także – z początku tajnie, potem oficjalnie – rozpoczął pertraktacje z carem [[Rosja|Rosji]], [[Piotr I Wielki|Piotrem I Wielkim]], który prowadził [[III wojna rosyjsko-turecka|działania wojenne przeciw Turcji]]. W kwietniu [[1711]] roku Mołdawia zawarła sojusz wojskowy i polityczny z Rosją. Na jego mocy Mołdawia oddawała się pod zwierzchnictwo rosyjskie, z obowiązkiem zapłaty niewielkiego trybutu oraz absolutną i dziedziczną władzą hospodarów. Dymitr miał też udzielić wsparcia wojskom rosyjskim w kampanii przeciwko Turcji.
 
W maju 1711 r. do Mołdawii wkroczyły wojska rosyjskie. Dymitr, korzystając z ich obecności, podporządkował sobie wielkie rody [[bojarzy|bojarskie]]. Jednak już w lipcu do Mołdawii wkroczyły wojska tureckie, które pokonały Rosjan w bitwie pod Stănileşti. Kilka dni później Piotr Wielki został zmuszony do podpisania pokoju, w którym rezygnował ze swych roszczeń do opieki nad Mołdawią. W tej sytuacji Kantemir został zmuszony do ucieczki z kraju – do Rosji, gdzie żył z początku na [[Ukraina|Ukrainie]], potem zamieszkał w [[Petersburg]]u. Piotr Wielki przyznał Dymitrowi tytuł książęcy. Odtąd Kantemir skupił się na działalności politycznej oraz naukowej. Pracował jako radca Piotra Wielkiego przy przeprowadzaniu reform oraz w kampaniach wojennych. W [[1714]] r. został członkiem Akademii Nauk w [[Berlin]]ie.
 
Po przedwczesnej śmierci został pochowany w [[Moskwa|Moskwie]]. W [[1935]] roku jego ciało przewieziono do [[Jassy|Jassów]] w [[Rumunia|Rumunii]]. Jego syn [[Antioch Kantemir]] został słynnym pisarzem rosyjskim.
* [[Antioch Kantemir]]
* [[Mołdawia]]
* [[władcy Mołdawii]]
 
* [[władcy{{Władcy Mołdawii]]}}
 
{{Władca-Mołdawia|urząd=Hospodar Mołdawii|lata=[[1693]]-[[1693]]<br />[[1710]]-[[1711]]|poprzednik=[[Konstantyn Kantemir]]<br />[[Mikołaj Mavrocordat]]|następca= [[Konstantyn Duca]]<br />[[Mikołaj Mavrocordat]]}}
 
{{Kontrola autorytatywna}}
62 254

edycje