Znak wodny: Różnice pomiędzy wersjami

Usunięte 6 bajtów ,  4 lata temu
m
drobne redakcyjne
(redakcyjne, źródła/przypisy)
m (drobne redakcyjne)
[[Plik:Zank wodny pl1.jpg|thumb|250px|Znak wodny z: Jacek Liberiusz, "Gospodyni Nieba y Ziemie Naswietsza Panna Marya Matka Boża", Kraków, Drukarnia Łukasza Kupisza, 1650]]
 
'''Znak wodny''' ('''filigran''') – charakterystyczny obraz widzialny w świetle przechodzącym, uzyskiwany w trakcie formowaniaprodukcji [[papier]]u. Jest on widoczny jedynie dzięki zróżnicowanej grubości warstwy papieru lub zagęszczeniu włókien. Obecnie zazwyczaj stosowany głównie jako [[zabezpieczenie druku]] n.p. w [[banknot]]ach.
stosowany jest jako [[zabezpieczenie druku]].
 
== Historia i geneza ==
Pierwotnie znaki wodne powstawały w trakcie ręcznego [[papier czerpany|czerpania papieru]], dzięki przymocowanym do [[sito papiernicze|sita]] prostym, linearnym wizerunkom wykonanym z cienkiego drutu. Warstwa papieru w tym miejscu była cieńsza, co pozwalało zobaczyć filigrani przy spoglądaniu pod światło rysunek byl widoczny. Pierwszy znak wodny został użyty w Cremonie (Włochy) w 1271 roku, nieznacznie późniejsze znaki wodne pochodzą z [[Włochy|włoskiej]] czerpalni w [[Fabriano]] z 1282 r. W [[Polska|Polsce]] najdawniejszym znakiem jest podwójny krzyż z papierni w [[Prądnik Czerwony|Prądniku Czerwonym]] (którą uruchomiono w 1493 roku) pod Krakowem z końca [[XV wiek|XV]] wieku.
 
Początkowo znaki wodne stanowiły prosty znak firmowy wytwórcy lub majstra, przedstawiały zwykle uproszczone, niewielkie wizerunki [[heraldyka|heraldyczne]], inicjały, symbole religijne, umieszczane pośrodku jednego półarkusza papieru.
Od [[XVI wiek|XVI]] w. zaczęły oznaczać także gatunek i format papieru, znaki stawały się bogatsze, większe i umieszczane bywały w kilku miejscach sita. Zaczęto także doceniać rolę znaku wodnego jako jednego z dowodów autentyczności dokumentu. W miarę rozwoju technologii [[papier]]nictwa, zaczęto stosować znaki tonowe, tworzące niekiedy skomplikowane i piękne przedstawienia plastyczne.
 
== Typy znaków wodnych ==