Wadsworth Atheneum: Różnice pomiędzy wersjami

Dodane 23 bajty ,  4 lata temu
m
Drobne redakcyjne - poprawki linków, apostrofów, cudzysłowów...
m (WP:REFDUPL: wstawiam informacje o powtórzonym przypisie "American_Art")
m (Drobne redakcyjne - poprawki linków, apostrofów, cudzysłowów...)
}}
'''Wadsworth Atheneum''' (pełna nazwa: '''Wadsworth Atheneum Museum of Art''') – [[galeria sztuki|muzeum sztuki]] w [[Hartford]] (stan [[Connecticut]]). Założone w 1842 w [[Hartford]] przez miejscowego podróżnika, artystę-amatora i architekta [[Daniel Wadsworth|Daniela Wadswortha]] jest najstarszym publicznym muzeum sztuki w [[Stany Zjednoczone|Stanach Zjednoczonych]]<ref name="Stowe">{{cytuj stronę|url= http://www.nytimes.com/2003/01/12/nyregion/resignations-and-turmoil-at-the-atheneum.html|tytuł= Resignations and Turmoil at the Atheneum|autor= Stacey Stowe |opublikowany = www.nytimes.com |język=en|data dostępu=2013-05-26}}</ref> i największym w stanie Connecticut<ref name="Maker">{{cytuj stronę|url= http://www.nytimes.com/2008/02/24/nyregion/nyregionspecial2/24musect.html?_r=0|tytuł= Smithsonian Arts Director Takes Top Job at Wadsworth Museum| autor= Elisabeth Maker |opublikowany = www.nytimes.com |język=en|data dostępu=2013-05-26}}</ref>.
W zbiorach muzeum<ref group=uwaga>Placówka nosi nazwę "ateneum"„ateneum”, którego to terminu używano w XIX wieku dla określenia instytucji kulturalnej poświęconej historii, literaturze, sztuce i nauce, połączonej z biblioteką i kolekcją dzieł sztuki oraz znalezisk</ref> znajduje się prawie 50&nbsp;000 dzieł obejmujących 5&nbsp;000 lat historii sztuki, w tym: sztukę [[starożytność|antyczną]] ([[sztuka starożytnej Grecji|grecką]] i [[sztuka starożytnego Rzymu|rzymską]]), europejskie [[rzemiosło artystyczne]], obrazy epoki [[barok]]u i [[surrealizm]]u, zbiór [[pejzaż]]y artystów [[Hudson River School]], obrazy europejskich i amerykańskich [[impresjonizm|impresjonistów]], dzieła epoki [[modernizm (sztuka)|modernizmu]], rysunki, grafikę i tekstylia, kolekcję rewolwerów Samuela Colta, sztukę Afryki i dzieła [[sztuka współczesna|sztuki współczesnej]]<ref name="History">{{cytuj stronę|url= http://www.thewadsworth.org/about/history/|tytuł= History | autor= Wadsworth Atheneum Museum of Art |opublikowany = www.thewadsworth.org |język=en|data dostępu=2013-05-26}}</ref>. Kolekcja obrazów malarzy Hudson River School w zbiorach Wadsworth Atheneum jest największa na świecie<ref name="Stowe" />.
Historyczny budynek muzeum został w 1970 roku wpisany na listę zabytków USA [[National Register of Historic Places]] jako poz. nr 70000709<ref>{{cytuj stronę|url= http://www.nationalregisterofhistoricplaces.com/ct/hartford/state9.html |tytuł= CONNECTICUT - Hartford County | autor= [[National Register of Historic Places]]|opublikowany = www.nationalregisterofhistoricplaces.com |język=en|data dostępu=2013-05-26}}</ref>.
 
 
=== XX w. ===
W roku 1905 Elizabeth Hart Jarvis Colt podarowała muzeum ponad 1&nbsp;000 eksponatów, w tym obrazy malarzy Hudson River School, wyroby rzemiosła artystycznego i kolekcję broni palnej jej zmarłego męża [[Samuel Colt|Samuela Colta]]; przekazała też fundusze na budowę poświęconego mu pomnika Colt Memorial. W roku 1907 [[John Pierpont Morgan]] podjął się zbudowania Morgan Memorial, a w roku 1917 jego syn, John Pierpont Morgan, Jr. przekazał na rzecz muzeum kolekcję ojca (antyczne rzeźby z brązu, renesansowa [[majolika]], wyroby z kości słoniowej i srebra oraz [[porcelana sewrska]] i [[porcelana miśnieńska|miśnieńska]]). W 1926 kupił on dla muzeum kolekcję Wallace'aWallace’a Nuttinga (meble z epoki kolonialnej, rzemiosło artystyczne). W roku 1927 Frank C. Sumner założył fundusz Ella Gallup Sumner and Mary Catlin Sumner Collection Fund, przeznaczony na zakup obrazów do kolekcji. Wadsworth Atheneum było pierwszym amerykańskim muzeum, które nabyło prace [[Caravaggio|Caravaggia]], [[Joan Miró|Joana Miró]], [[Piet Mondrian|Pieta Mondriana]], [[Balthus]]a, [[William Michael Harnett|Williama Harnetta]] i [[Salvador Dalí|Salvadora Dalí]]. W 1927 roku stanowisko dyrektora objął A. Everett "Chick"„Chick” Austin Jr. Podczas swojej trwającej 17 lat kadencji założył on w muzeum kolekcję malarstwa europejskiego, zwłaszcza barokowego, nabył dzieła czołowych modernistów i wprowadził do muzeum inne gatunki sztuki: [[muzyka|muzykę]], [[taniec]], [[teatr]], [[film]] i [[fotografia|fotografię]]. W latach 30. zorganizował pierwszą w Ameryce dużą wystawę dzieł włoskiego baroku, pierwszy pokaz prac surrealistów i pierwszą obszerną wystawę prac [[Pablo Picasso|Picassa]]. W roku 1933 sponsorował przyjazd do Ameryki choreografa [[George Balanchine|George'aGeorge’a Balanchine]], późniejszego założyciela [[New York City Ballet]]. Przybliżył publiczności Hartford dzieła takich twórców jak: [[Gertrude Stein]], [[Virgil Thomson]], [[Alexander Calder]], [[Le Corbusier]], [[Walter Gropius]], [[Martha Graham]] i [[Agnes de Mille]]<ref name="History" />.
 
Charles C. Cunningham, dyrektor muzeum w latach 1946–1966, wzbogacił zbiory malarstwa europejskiego o dzieła takich artystów jak: [[Giovanni Paolo Pannini|Pannini]], [[Francisco de Zurbarán|Zurbarán]], [[Jusepe de Ribera|Ribera]] i [[Frans Hals|Hals]], [[Claude Monet|Monet]], [[Auguste Renoir|Renoir]] i [[Camille Pissarro|Pissarro]], [[William Turner|Turner]], [[Joseph Wright of Derby|Wright of Derby]], [[William Holman Hunt|Hunt]] i [[Stanley Spencer|Spencer]], a kolekcję malarstwa amerykańskiego o prace [[Winslow Homer|Homera]], [[George Inness|Innessa]] i [[Thomas Eakins|Eakinsa]]. Utworzył nowe działy: Education and Membership oraz Department of Costumes and Textiles. W 1966 roku funkcję dyrektora objął James Elliot. Podczas swej dziesięcioletniej kadencji stworzył współczesną kolekcję, prezentując innowacyjne pokazy teatralne, muzyczne i taneczne<ref name="History" />.
Kolekcja sztuki amerykańskiej obejmuje około 1&nbsp;000 obrazów, 400 rzeźb i 4&nbsp;000 prac na papierze<ref name="American Art"><!-- UWAGA: istnieją dwa zdefiniowane przypisy o tej nazwie; Zobacz [[WP:REFDUPL]] -->{{cytuj stronę|url= http://www.thewadsworth.org/american/|tytuł= American Art | autor= Wadsworth Atheneum Museum of Art |opublikowany = www.thewadsworth.org |język=en|data dostępu=2013-05-26}}</ref>.
==== Malarstwo, akwarela, grafika ====
Na uwagę zasługuje kolekcja ponad 65 pejzaży artystów reprezentujących [[Hudson River School]], m.in. [[Thomas Cole|Thomasa Cole'a]], [[Frederic Edwin Church|Frederica Edwina Churcha]] i [[Albert Bierstadt|Alberta Bierstadta]]. Kolekcję założyli w XIX w. Daniel Wadsworth, Elizabeth Colt i in., którzy zamawiali obrazy bezpośrednio u artystów<ref>{{cytuj stronę|url= http://www.thewadsworth.org/hudson-river-school/|tytuł= Hudson River School | autor= Wadsworth Atheneum Museum of Art |opublikowany = www.thewadsworth.org |język=en|data dostępu=2013-05-26}}</ref>. Oprócz słynnej kolekcji [[Hudson River School]], uwagę zwracają XVIII-wieczne portrety pędzla [[Ralph Earl|Ralpha Earla]] i [[John Singleton Copley|Johna Singletona Copleya]], XIX-wieczne [[martwa natura|martwe natury]] malowane przez przedstawicieli rodu [[Charles Willson Peale|Peale]], [[malarstwo iluzjonistyczne]] końca XIX wieku i amerykański modernizm (obrazy [[Marsden Hartley|Marsdena Hartleya]], [[Edward Hopper|Edwarda Hoppera]], [[Georgia O'KeeffeO’Keeffe|Georgii O'KeeffeO’Keeffe]], [[John Marin|Johna Marina]], [[John French Sloan|Johna Frencha Sloana]] i [[Andrew Wyeth]]a<ref name="American Art" />. Wielu z nich preferowało prace na papierze (akwarele i rysunki) niż malowanie obrazów olejnych<ref>{{cytuj stronę|url= http://americanmoderns.org/|tytuł= American Moderns on paper | autor= Wadsworth Atheneum Museum of Art |opublikowany = americanmoderns.org |język=en|data dostępu=2013-05-26}}</ref>.
 
<center><gallery>
</gallery></center>
 
Na początku XX w. uwagę artystów amerykańskich przyciągnęła współczesność, zwłaszcza sceny z życia miejskiego i przemysłowego. Ośmiu amerykańskich malarzy, którzy przeszli do historii jako [[Ashcan School]] zyskało rozgłos, utrwalając przy pomocy rysunku zgiełk i kolor [[Lower East Side]], południowo-wschodniej części [[Manhattan]]u. Wielu z nich, w tym [[William Glackens]] i John French Sloan, pracowało jako ilustratorzy w gazetach, a wykonane w plenerze rysunki służyły im jako szkice do obrazów olejnych. Nowojorski fotografik i właściciel galerii, [[Alfred Stieglitz]] stał się czołową postacią amerykańskiego modernizmu i położył istotne zasługi na polu docenienia i uznania rysunków, akwarel i pasteli w pierwszych dekadach XX w. Jako pierwszy zaprezentował pionierów awangardy w tej dziedzinie: [[Charles Demuth|Charlesa Demutha]], [[Arthur Dove|Arthur Dove'a]], Johna Marina i Georgię O'KeeffeO’Keeffe<ref>{{cytuj stronę|url= http://americanmoderns.org/progressive.php|tytuł= Progressive and Avant-Garde Artists | autor= Wadsworth Atheneum Museum of Art |opublikowany = americanmoderns.org |język=en|data dostępu=2013-05-26}}</ref>.
 
[[Wielki kryzys]] z lat 30. XX w. ukształtował kolejne pokolenie artystów amerykańskich. Mimo iż rozwój miast i przemysłu w dalszym ciągu stanowił ważny temat ich twórczości, artyści ci skupili się na problemach małomiasteczkowej Ameryki i regionów wiejskich. Wielu artystów były wspieranych przez rząd federalny za pośrednictwem programów finansowanych przez Works Progress Administration. Programy te zachęcały do tworzenia sztuki, która miała za zadanie przekazywać rodzime amerykańskie wartości. Przedstawicielem nowego kierunku, tzw. ''[[american scene painting]]'' stał się [[Thomas Hart Benton (malarz)|Thomas Hart Benton]], piewca centralnej części Ameryki. Przedstawiciele nurtu [[social realism]], jak [[Ben Shahn]], koncentrowali się na walce [[proletariat|klasy robotniczej]] podejmowanej w celu przeprowadzenia reform społecznych, gospodarczych i politycznych. Preferowaną techniką malarską dla wielu artystów ([[Charles Ephraim Burchfield]], [[Edward Hopper]]) stała się [[akwarela]]. W 1928 roku ówczesny dyrektor Wadsworth Atheneum, A. Everett "Chick"„Chick” Austin Jr., zorganizował pierwszą indywidualną wystawę akwarel Hoppera i zakupił kilka z nich do kolekcji<ref>{{cytuj stronę|url= http://americanmoderns.org/regionalism.php|tytuł= Regionalism, Social Realism, and American Visions | autor= Wadsworth Atheneum Museum of Art |opublikowany = americanmoderns.org |język=en|data dostępu=2013-05-26}}</ref>. Zorganizował on również pierwszą wystawę prac surrealistów poza Europą (Newer Super-Realism, 1931), aktywnie wspierał surrealizm i neoromantyzm, uważając te kierunki za alternatywne formy modernizmu. Austin podziwiał surrealistów za ich sztukę, opartą na snach i podświadomości. Surrealiści zarówno w literaturze jak i w sztuce zmieniali uporządkowane obiekty i słowa, tworząc z nich zaskakujące i niepokojące kombinacje. Jednym z przywódców ruchu był Salvador Dalí. Austin wynajął scenografów [[Eugene Berman]]a i [[Pavel Tchelitchew|Pavla Tchelitchewa]] do stworzenia tła dla przedstawień organizowanych w muzeum. Jednym z najambitniejszych jego przedsięwzięć stał się w roku 1936 Hartford Festival, tygodniowe święto sztuki, w trakcie którego odbywały się koncerty, przedstawienia taneczne, seanse filmowe, recitale oraz wystawy malarstwa i rysunku<ref>{{cytuj stronę|url= http://americanmoderns.org/surrealism.php|tytuł= Surrealism and Neo-Romanticism | autor= Wadsworth Atheneum Museum of Art |opublikowany = americanmoderns.org |język=en|data dostępu=2013-05-26}}</ref>.
 
Sztuka amerykańska z lat 50. i 60. charakteryzuje się różnorodnością stylów i impulsów. Po zakończeniu [[II wojna światowa|II wojny światowej]] wielu artystów europejskich zostało zmuszonych do przeprowadzki, a [[Nowy Jork]] zastąpił [[Paryż]] jako centrum sztuki światowej. Konkurencyjne i często sprzeczne style tego okresu określano jako „powojenną abstrakcję” i „realizm”. W latach 60. zaczęły dominować [[pop-art]] i [[minimalizm (sztuki plastyczne)|minimalizm]]. Czołowi artyści tamtej epoki to: [[Morris Graves]], [[William Baziotes]], [[Andrew Wyeth]] i [[Pearlstein Philip]]<ref>{{cytuj stronę|url= http://americanmoderns.org/postwar.php|tytuł= Postwar Abstractions and the Resurgence of Realism | autor= Wadsworth Atheneum Museum of Art |opublikowany = americanmoderns.org |język=en|data dostępu=2013-05-26}}</ref>.
 
==== Rzemiosło artystyczne ====
Zaczątkiem kolekcji amerykańskiego rzemiosła artystycznego były orzechowe fotele przekazane na rzecz nowopowstałego muzeum przez Daniela Wadswortha w 1844 roku. Istotne poszerzenie zbiorów nastąpiło za sprawą Nutting Wallace Collection. Wallace Nutting (1861–1941), z wykształcenia teolog, z zamiłowania fotograf, pisarz, antykwariusz i koneser sztuki, zgromadził niezrównaną kolekcję mebli stając się autorytetem w sztuce meblarskiej przez większą część XX wieku. Dzięki pośrednictwu J. Pierponta Morgana, Jr. kolekcja Nuttinga znalazła się w 1926 roku w Wadsworth Atheneum. Ozdobą kolekcji Nuttinga są takie eksponaty jak XVII-wieczny dworski kredens, bogato zdobione krzesło (tzw. ''wainscot chair''), skladany stół, [[skrzynia (mebel)|skrzynia]] łączona oraz charakterystyczna dla regionu Connecticut skrzynia dekorowana motywem słonecznika, tzw. ''sunflower chest''. Dzięki tej kolekcji w Wadsworth Atheneum znajduje się największy i najbardziej kompleksowy zbiór mebli z wczesnej epoki kolonialnej (tzw. ''Pilgrim-century furniture'') w Stanach Zjednoczonych.
Kolekcja rzemiosła artystycznego w niepowtarzalny sposób ucieleśnia historię kultury materialnej w [[Nowa Anglia|Nowej Anglii]] i Ameryce. Jej zakres chronologiczny rozciąga się od XVII-wiecznych skrzyń, misternie rzeźbionych i malowanych po współczesne wyroby [[Marcel Breuer|Marcela Breuera]], [[Frank Lloyd Wright|Franka Lloyda Wrighta]] i [[George Nakashima|George'aGeorge’a Nakashimy]]. Przykładem nowoczesnego designu i transformacji prostych materiałów przemysłowych w eleganckie dzieła sztuki są prace takich twórców jak małżonkowie [[Charles i Ray Eames]] oraz [[Warren McArthur]].
 
Upamiętniono też rzemiosło regionalne, reprezentowane w zbiorach przez meble Samuela Loomisa (1748–1814), twórcy stylu meblowego Colchester/Norwich i Eliphaleta Chapina (1741–1807), najbardziej znanego stolarza kolonialnego w Connecticut.
 
=== Sztuka współczesna ===
Od momentu swojego powstania Wadsworth Atheneum prezentowało sztukę współczesnych artystów, od [[Thomas Cole|Thomasa Cole'a]] do [[Andy Warhol|Andy'egoAndy’ego Warhola]] i [[Sol LeWitt|Sola LeWitta]]. Kolekcja sztuki współczesnej obejmuje prace powstałe od roku 1945 do chwili obecnej z dziełami reprezentatywnymi dla takich kierunków jak [[ekspresjonizm abstrakcyjny]], [[color field painting]], [[pop-art]], [[sztuka konceptualna]] i bieżących tendencji w dziedzinie malarstwa, rzeźby, fotografii i wideo. W kolekcji znajdują się prace takich artystów jak m.in.: [[John Baldessari]], [[Duane Hanson]], [[Christian Jankowski]], [[Ellsworth Kelly]], [[Robert Mapplethorpe]], [[Cindy Sherman]] i [[William Wegman]]<ref>{{cytuj stronę|url= http://www.thewadsworth.org/contemporary-art/ |tytuł= Contemporary Art | autor= Wadsworth Atheneum Museum of Art |opublikowany = www.thewadsworth.org |język=en|data dostępu=2013-05-26}}</ref>.
 
=== Ubiory i tekstylia ===
== Działalność edukacyjno-kulturalna ==
=== Auerbach Art Library ===
Auerbach Art Library zajmuje obecnie trzy piętra w północnym skrzydle pierwotnego budynku. Na jej zbiory składa się 40 000 nabytych [[wolumin (bibliotekoznawstwo)|woluminów]]. Dodatkowo biblioteka zawiera tysiące mniejszych katalogów i broszur składowanych w gablotach pionowych. Katalog [[fiszka|fiszkowy]] został skomputeryzowany w 2001 roku. W bibliotece znajdują się znaczące woluminy ze zbiorów Daniela Wadswortha, J. P. Morgana, Samuela Colta i jego małżonki, rodziny Goodwin i innych, a także około 3 000 tytułów ze zbiorów Watkinson Library. Jej zbiory uzupełniają książki urodzonego w Hartford współczesnego artysty [[Sol LeWitt|Sola LeWitta]]<ref name="Auerbach Art Library">{{cytuj stronę|url= http://www.thewadsworth.org/collection-2/library/|tytuł= Auerbach Art Library | autor= Wadsworth Atheneum Museum of Art |opublikowany = www.thewadsworth.org |język=en|data dostępu=2014-12-27}}</ref>.
 
==== Historia ====
312 117

edycji