Otwórz menu główne

Zmiany

 
== Sądownictwo wojskowe po roku 1989 ==
W Polsce sądownictwo wojskowe zostało powołane do sprawowania [[wymiar sprawiedliwości|wymiaru sprawiedliwości]] w [[Siły Zbrojne Rzeczypospolitej Polskiej|Siłach Zbrojnych RP]]. Ustrój sądownictwa wojskowego reguluje ustawa z 21 sierpnia 1997 roku – Prawo o ustroju sądów wojskowych ({{Dziennik Ustaw|rok=20122016|numer=0|pozycja=952358}}) natomiast postępowanie przed sądami wojskowymi, w tym to, jakie sprawy (o które przestępstwa) rozpoznawane są przez sądy wojskowe, uregulowane jest w dziale XV [[Kodeks postępowania karnego (1997)|Kodeksu postępowania karnego]]. Dział ten zawiera przepisy proceduralne stosowane wyłącznie przed sądami wojskowymi, ale jednocześnie w szerokim zakresie nakazuje stosowanie przed tymi sądami przepisów pozostałych działów kodeksu postępowania karnego. Postępowania przed sądami wojskowymi toczą się więc w znacznej części na podstawie tych samych przepisów, które regulują postępowanie przed sądami powszechnymi (zob. art. 646 k.p.k.). W Części Wojskowej [[Kodeks karny (1997)|Kodeksu karnego]] (od art. 317 k.k.) opisano z kolei reguły prawa karnego materialnego odnoszące się do żołnierzy, w tym opisano zbiór czynów zabronionych jako przestępstwa, których sprawcą może być wyłącznie żołnierz (a inne osoby - np. pracownicy wojska - tylko wyjątkowo, gdy wynika to z przepisów szczególnych).
 
Podobnie, jak w innych krajach, polskie sądownictwo wojskowe jest [[sądownictwo szczególne|sądownictwem szczególnym]], właściwym tylko dla określonego rodzaju sprawców – przede wszystkim [[żołnierz]]y, a tylko marginalnie dla osób cywilnych.
 
Organami sądownictwa wojskowego są sądy wojskowe. Sędzią sądu wojskowego może być [[Oficer (wojsko)|oficer]] pełniący zawodową służbę stałą<ref>Art. 22 § 1 Ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. Prawo o ustroju sądów wojskowych – {{Dziennik Ustaw|rok=20122016|numer=0|pozycja=952358}}.</ref>. Są oni powoływani przez [[Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej|Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej]] na wniosek [[Krajowa Rada Sądownictwa|Krajowej Rady Sądownictwa]]<ref>Art. 23 § 1 Ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. Prawo o ustroju sądów wojskowych – {{Dziennik Ustaw|rok=2012|numer=02016|pozycja=952358}}.</ref>.
 
Obecnie – inaczej niż to było w poprzednim systemie – wojskowe jednostki organizacyjne [[prokuratura|prokuratury]] i [[Żandarmeria Wojskowa]] nie pełnią roli służebnej wobec sądownictwa wojskowego.