Oblężenie Damietty (1218–1219): Różnice pomiędzy wersjami

dr
(dr)
(dr)
== Oblężenie ==
=== 1218 ===
27 maja 1218 pierwsze okręty krzyżowców dopłynęły do ujścia [[Nil]]u. Dwa dni później wojska zachodnie założyły przyczółek na lądzie i po raz pierwszy starły się z muzułmanami. Niebawem przybyła reszta floty pod dowództwem [[Jan z Brienne|Jana z Brienne]]<ref>StevenS. Runciman, ''Dzieje wypraw krzyżowych. Tom III'', Państwowy Instytut Wydawniczy, Warszawa 1997, s. 152–153.</ref>.
 
Sułtan [[Al-Adil]] wysłał armię pod dowództwem [[Al-Kamil]]a, która założyła obóz w odległości ok. 10 kilometrów od Damietty. Pod koniec czerwca krzyżowcy przeprowadzili szturm na strategiczny fort znajdujący się na jednej z wysp obok Damietty. 24 sierpnia 1218 krzyżowcy zaatakowali po raz kolejny i po całodobowej bitwie zdobyli fort, a potem przecięli łańcuch i zniszczyli most łyżwowy, które blokowały ich okrętom dostęp do murów miasta. Kilka dni później zmarł sułtan Al-Adil<ref>TamżeS. Runciman, ''op. cit.'', s. 153.</ref>.
 
Krzyżowcy nie wykorzystali swego sukcesu i nie zaatakowali miasta. Zamiast tego postanowili czekać na posiłki pod dowództwem kardynała [[Pelagio Galvani|Pelagiusza]]<ref>TamżeS. Runciman, ''op. cit.'', s. 154.</ref>. Opieszałość krzyżowców skłoniła Al-Kamila do przejęcia inicjatywy. W październiku 1218 flota muzułmańska zaatakowała krzyżowców, a kilka dni później do walki poszły też wojska lądowe. Atak Al-Kamila został odparty m.in. dzięki posiłkom z Francji. Po tej bitwie doszło do kilkumiesięcznego zastoju w działaniach wojennych. 29 listopada 1218 sztorm zniszczył znaczną część floty krzyżowców, a niedługo później w ich obozie wybuchła epidemia<ref>TamżeS. Runciman, ''op. cit.'', s. 155.</ref>.
 
=== 1219 ===
2 lutego 1219 zdziesiątkowana armia krzyżowców przypuściła kolejny szturm na Damiettę, ale została odparta. Kilka dni później Al-Kamil został zmuszony do wycofania się spod miasta, aby udaremnić spisek jednego z emirów. Krzyżowcy wykorzystali sytuację i otoczyli Damiettę. Po kilkunastu dniach Al-Kamil powrócił wraz z armią, ale nie był już w stanie odzyskać dawnej pozycji. Przez kilka następnych miesięcy dochodziło do sporadycznych walk, ale krzyżowcy nie przeprowadzali kolejnych szturmów na miasto<ref>TamżeS. Runciman, ''op. cit.'', s. 156.</ref>.
 
Latem 1219 krzyżowcy zaczęli bombardować Damiettę przy użyciu machin oblężniczych. Próbowali kolejnych szturmów, ale jednocześnie musieli bronić własnego obozu przed natarciami muzułmanów. Wśród krzyżowców dochodziło też do sporów o przywództwo pomiędzy królem Janem a kardynałem Pelagiuszem. 29 sierpnia 1219 część armii krzyżowej zaatakowała bez rozkazu obóz Al-Kamila. Bitwa ta niemal doprowadziła do klęski całej wyprawy<ref>TamżeS. Runciman, ''op. cit.'', s. 157.</ref>.
 
Obie strony były zmęczone wielomiesięcznym oblężeniem i postanowiły zawrzeć rozejm. Według podań w rozmowach z Al-Kamilem miał brać udział [[Franciszek z Asyżu]]. We wrześniu 1219 ustalono warunki rozejmu, choć krzyżowcy odrzucili propozycję trwałego pokoju. Zawieszenie broni trwało tylko kilkanaście dni, bowiem już 24 września muzułmanie zaatakowali obóz krzyżowców. W październiku Al-Kamil wystąpił z kolejną propozycją. Zaoferował krzyżowcom zwrócenie m.in. [[Jerozolima|Jerozolimy]] i znacznych terenów w Palestynie w zamian za wycofanie się z Egiptu<ref>TamżeS. Runciman, ''op. cit.'', s. 158–159.</ref>. Jan z Brienne był gotów zawrzeć pokój, ale Pelagiusz zażądał odrzucenia warunków. Przeważyło zdanie tego ostatniego<ref name = Runciman160>TamżeS. Runciman, ''op. cit.'', s. 160.</ref>.
 
5 listopada 1219 krzyżowcy po raz kolejny zaatakowali Damiettę, ale tym razem nie napotkali prawie żadnego oporu. W mieście szalała epidemia, a przy życiu pozostało tylko ok. 3 tysięcy ludzi. Krzyżowcy oszczędzili mieszkańców, choć wzięli trzystu zakładników i splądrowali skarbiec{{r|Runciman160}}.
 
Krzyżowcy nie wykorzystali tego zwycięstwa, a wyprawa ostatecznie skończyła się niepowodzeniem. W 1221 muzułmanie odzyskali Damiettę<ref>TamżeS. Runciman, ''op. cit.'', s. 168.</ref>.
 
== Nawiązania w kulturze ==