Nabożeństwo trzech godzin Agonii Chrystusa, naszego Zbawiciela: Różnice pomiędzy wersjami

Ponieważ ''Nabożeństwo trzech godzin'' jest nabożeństwem paraliturgicznym, w jego ramach już sam autor dopuścił użycie instrumentów muzycznych, których zastosowanie w liturgicznym nabożeństwie Wielkiego Piątku jest wykluczone. Stąd też powstały (wprawdzie nieliczne) kompozycje, które bądź były wprost przewidziane na to nabożeństwo, bądź też wykorzystuję jego ideę. Wśród nich można wymienić utwory następujących twórców:
 
* [[Giovanni Battista Pergolesi]] (1710–1736): cykl siedmiu kantat ''Septem verba a Christo in cruce moriente prolata'' (ok. 1730-1736). Każda kantata obejmuje dwie [[aria|arie]] da capo. Pierwsza z nich zawiera słowa Chrystusa, którą śpiewa [[bas]] solo (oprócz kantaty drugiej, w której śpiewa ją [[tenor]] solo). Druga aria, w pięciu kantatach poprzedzona [[recytatyw]]em, jest odpowiedzią "duszy" na słowa Chrystusa. W pierwszej i czwartej kantacie śpiewa ją [[alt]], w drugiej, trzeciej i szóstej - [[sopran]], w piątej i siódmej - tenor. W pięciu kantatach niektóre arie są poprzedzone [[recytatyw]]em. Solistom towarzyszy orkiestra, składająca się z dwóch [[trąbka|trąbek clarino]], dwóch [[Róg (instrument muzyczny)|rogów]] i [[Instrument smyczkowy|instrumentów smyczkowych]]. Dzieło było najprawdopodobniej przeznaczone na nabożeństwo ''Tre Ore''.
* [[Joseph Haydn]]: cykl ''[[Siedem ostatnich słów Chrystusa na krzyżu]]'' (niem. ''Die sieben letzten Worte unseres Erlösers am Kreuze'')
** Utwór [[Orkiestra symfoniczna|orkiestrowy]], zmówiony w roku 1783 na nabożeństwo wielkopiątkowe ''Tres horas'' w ''Oratorio de la Santa Cueva'' w [[Kadyks]]ie ([[Hiszpania]]). W skład cyklu wchodzi Introdukcja, siedem utworów do wykonania pomiędzy poszczególnymi rozważaniami oraz końcowe "Trzęsienie ziemi" - utwór nawiązujący do trzęsienia ziemi, jakie według opisu biblijnego miało miejsce po śmierci Jezusa (zob. Mt 27,51 nn.).
** W roku 1787 powstało opracowanie cyklu na [[kwartet smyczkowy]] (autorstwo Haydna niektórzy muzykolodzy poddają w wątpliwość).
** W roku 1796 Haydn zaprezentował dzieło jako [[oratorium]] z solistami i chórem. Inspiracją dla [[kompozytor]]a było nieautorskie opracowanie jego dzieła, którego dokonał Joseph Friebert, kapelmistrz z [[Passau]], włączając do [[partytura|partytury]] chór. Haydn słyszał wykonanie tej wersji w Passau podczas swej drugiej podróży do Londynu (1794–1795).