Nabożeństwo trzech godzin Agonii Chrystusa, naszego Zbawiciela: Różnice pomiędzy wersjami

== Historia nabożeństwa==
[[Plik:Desamparados001.jpg|thumb|250px|Dawny kościół Matki Bożej Bezdomnych w Limie. Zdjęcie z roku 1875. Dziś na jego miejscu stoi nowoczesna świątynia.]]
Nabożeństwo ''Trzech godzin Agonii'' wywodzi się z [[Peru]], gdzie zainicjowali je [[jezuici]].
 
W [[Wielki Tydzień|Wielkim Tygodniu]] roku 1660 peruwiański jezuita, o. Francisco Del Castillo, zapoczątkował w kościele pod [[Wezwanie (religia)|wezwaniem]] [[Matka Boża|Matki Bożej]] Bezdomnych (''Nuestra Señora de los Desamparados''), leżącym na lewym brzegu rzeki [[Rímac]] w [[Breña]], dzielnicy miasta [[Lima]]<ref>[http://www.limaeasy.com/lima-info/districts-of-lima/the-district-brena The District Breña]</ref> (dziś Breña ma rangę dystryktu w [[Prowincja Lima|prowincji Lima]]), w którym znajdował się [[krucyfiks]] z figurą konającego Jezusa (''Crucifijo de la Agonía''), zapoczątkował nabożeństwa do Jezusa w agonii z modlitwami i kazaniami, trwające przez 3 godziny. O. Francisco Del Castillo uważany jest za prekursora Kazań o Siedmiu słowach Jezusa na krzyżu, które później jezuici przenieśli też do [[Europa|Europy]] (ich tradycja jest do dziś szczególnie żywa w [[Valladolid]], gdzie stały się częścią tamtejszych niezwykle uroczystych obchodów [[Wielki Tydzień|Wielkiego Tygodnia]]).
 
Po śmierci o. Del Castillo w 1673 roku, peruwiański jezuita i [[teolog]], o. Alonso Messia, znany też jako Alphonsus Messia lub Mesia (ur. 1655, Pacaraos, Peru; zm. 1732, Lima), „usystematyzował i rozpowszechnił Kazania o Siedmiu Słowach w broszurze ''Nabożeństwo o trzech godzinach konania Chrystusa, Pana naszego, i jego metoda'' (''Devoción de las Tres HORAS de la Agonia de Cristo Nuestro Señor''...; [[Lima]], 1737), które było praktykowane w ''Collegium Maximum'' Św. Pawła Towarzystwa Jezusowego w Limie i w całej Prowincja Peru”<ref>[http://www.misionjesuitaperuana.com/#!alonso-messia/cx61 Misión Jesuita peruana: Alonso Messia Bedoya, SJ]</ref><ref>P. Enrique Rodríguez, S.J., “Siete Palabras para Tito Otero”. Publicado en el Anuario de la Compañía de Jesús del Perú del año 2010, cyt. za: [http://manolotg.blogspot.com/2015/03/pregon-de-semana-santa-2-notas.html ''Pregón de Semana Santa 2 - notas historicas'']</ref>. Książeczka ta jest najważniejszym dziełem o. Alonso Messia. W ten sposób nabożeństwo do umierającego Jezusa uzyskało znaną do dzisiaj formę trzygodzinnego nabożeństwa na Wielki Piątek, poświęconego rozważaniu trzech godzin agonii Jezusa Chrystusa.
 
Nabożeństwo szybko zyskało ogromną popularność. Rozpowszechniło się w całej [[Hiszpania|Hiszpanii]], a następnie w Europie. W [[Rzym]]ie zostało wprowadzone około roku 1788 i nazwano je ''Tre ore di agonia'' lub krótko ''Tre ora''. Papież [[Pius VI]] w r. 1789 zezwolił na jego odprawianie i udzielił odpustu zupełnego wszystkim, którzy odprawią je w Wielki Piątek.<ref>[https://books.google.pl/books?id=Hj4_uC-57wMC&pg=PA1&dq=tre+ore&hl=pl&sa=X&ved=0ahUKEwic_7TRoo7MAhVPb5oKHff5DK8Q6AEIUjAJ#v=onepage&q=tre%20ore&f=false ''Divozione alle tre ore dell'agonia di Gesù Cristo nostro redentore''..., strona tytułowa]</ref>, poco czymsprawiło, rozprzestrzeniłoże sięstało onosię najeszcze całymbardziej świeciepopularne.
 
Nabożeństwo zostało przetłumaczone na [[język włoski]], [[język francuski|francuski]], [[język angielski|angielski]], [[język niemiecki|niemiecki]], [[język polski|polski]] i [[język baskijski|baskijski]]. Było niezwykle rozpowszechnione zwłaszcza w XIX w.<ref>[http://www.misionjesuitaperuana.com/#!alonso-messia/cx61 Misión Jesuita peruana: Alonso Messia Bedoya, SJ]</ref> W XIX i pierwszej połowie XX wieku było też bardzo popularne w różnych wyznaniach protestanckich w krajach anglojęzycznych<ref>''Three-hours service'', w: J.G. Davies (red.): ''A Dictionary of Liturgy and Worship''. London, SCM Press 1972, s. 355 n, oraz James Monti: ''The week of salvation: history and traditions of Holy Week''. Huntington, Our Sunday Visitor 1993, ISBN 0879735325, s. 205 nn.</ref>.