Rokosz: Różnice pomiędzy wersjami

Dodane 167 bajtów ,  3 lata temu
dodany link zewnętrzny
m (kat.)
(dodany link zewnętrzny)
'''Rokosz''' – pierwotnie ''zajazd szlachty'', później bunt, zbrojne powstanie [[Szlachta|szlachty]] (polskiej, bądź węgierskiej) przeciw królowi elektowi w celach politycznych. Rokoszem nazywana jest także [[Konfederacja (historia Polski)|konfederacja]], skierowana przeciwko królowi.
 
Słynne historyczne rokosze to m.in. [[wojna kokosza]], [[rokosz Zebrzydowskiego]], [[rokosz Lubomirskiego]] i [[rokosz łowicki]]. Słowo pochodzi z [[Język węgierski|węgierskiego]] od słowa "R''ákosRákos /rákos-mezei parlament"'' oznaczającego tłum.
 
Słowo węgierskie pochodzi z kolei od pola pod [[Budapeszt|Pesztem]], gdzie zbierała się konno szlachta węgierska w celu wyboru monarchy.
 
Prawo do występowania poddanych przeciwko władcy gwarantował artykuł ''de non praestanda oboedientia'' [[konfederacja warszawska (1573)|konfederacji warszawskiej]] w [[1573]] roku, wysnuty z [[przywilej mielnicki|przywileju mielnickiego]] z [[1501]], gdzie zapewniano [[Urzędy senatorskie|senatorom]] prawo do uznania króla, który przekroczył swoje uprawnienia, za tyrana.<ref>[[Wacław Sobieski]], Król czy tyran. Idee rokoszowe a różnowiercy za czasów Zygmunta Augusta, w: Reformacja w Polsce, r. IV, Warszawa 1926, s. 1-2. </ref>
 
{{Przypisy}}
==Zobacz też==
 
* [[prawo oporu]]
==Bibliografia==
* [[Aleksander Rembowski]], [http://pbc.gda.pl/dlibra/doccontent?id=16088 ''Konfederacya i rokosz''] Warszawa, 1896
{{Konfederacje w historii Polski}}
{{Wojsko I Rzeczypospolitej}}
15 310

edycji