Mikałajewa: Różnice pomiędzy wersjami

Usunięte 1802 bajty ,  4 lata temu
→‎Droga śmierci Berezwecz-Taklinowo: Usunąłem informacje, które są podane w artykule Droga śmierci Berezwecz-Taklinowo
(→‎Droga śmierci Berezwecz-Taklinowo: Usunąłem informacje, które są podane w artykule Droga śmierci Berezwecz-Taklinowo)
== Droga śmierci Berezwecz-Taklinowo ==
{{osobny artykuł|Droga śmierci Berezwecz-Taklinowo}}
Po [[Atak Niemiec na ZSRR|inwazji III Rzeszy na ZSRR]] w czerwcu 1941 [[NKWD]] podjęło likwidację więzienia w [[Berezwecz]]u, ob. [[Głębokie (miasto)|Głębokie]] (patrz [[masakry więzienne NKWD 1941]]). Kilkaset osób rozstrzelano na miejscu, a pozostałych kilka tysięcy więźniów poprowadzono w kolumnie marszowej w kierunku [[Uszacz (obwód witebski)|Uszacza]].
Naczelnik więzienia nr 28 (mieściło się w [[Kościół Świętych Apostołów Piotra i Pawła i klasztor Bazylianów w Berezweczu|byłym klasztorze bazylianów]]) sierżant Michaił Prijomyszew dostał rozkaz przeniesienia więźniów do Witebska.
Kilkaset osób rozstrzelano na miejscu, a pozostałych kilka tysięcy więźniów poprowadzono w kolumnie marszowej (dwanaście osób w szeregu, przy długości kolumny około 1500 m) w kierunku [[Uszacz (obwód witebski)|Uszacza]].
 
Kolumna marszowa więźniów (bez jedzenia i picia) na „drodze śmierci” pozostawiała ciała. Droga biegła m.in. przez [[Kowale (rejon głębocki)|Kowale]], [[Hołubicze]], [[Przewóz (Białoruś)|Przewóz]], Uszacz. Do zbiorowego mordu doszło w miejscowości Sierocino ([[Soroczyno (rejon uszacki)|Soroczyno]]), gdzie w związku z ucieczką więźnia naczelnik więzienia Prijomyszew oraz pięciu konwojentów rozstrzelali 27 (względnie 32) więźniów. W czasie całego marszu Prijomyszew zastrzelił osobiście z pistoletu 55 osób. Po dojściu do [[Ułła|Ułły]] kolumna przeszła przez most nad Dźwiną. W okolicach kołchozu Taklinowo nadleciał niemiecki samolot i zbombardował most, który chwilę wcześniej opuścili więźniowie<ref name="Kalbarczyk">{{Cytuj pismo | nazwisko = Kalbarczyk | imię = Sławomir| tytuł = Sławomir Kalbarczyk – Zbrodnicza ewakuacja więzienia w Berezweczu w czerwcu 1941 r. W 70. rocznicę|url=http://www.ziemiamielecka.pl/?p=6957|czasopismo = Nasz Dziennik. Dodatek historyczny IPN nr 7/2011 (50) | wolumin = 29.07.2011 | data = 2011-08-11 | url = http://www.ziemiamielecka.pl/?p=6957}}</ref>. Strażnicy dostali rozkaz, by zlikwidować więźniów. Leżących więźniów rozstrzelano przy użyciu karabinów maszynowych, a tych co przeżyli dobito bagnetami. Czekiści tak się spieszyli, że pozostawili ciała na miejscu. Kilku osobom udało się uciec. Następnego dnia przyjechało speckomando [[NKWD]], które zagnało wieśniaków do zasypania ciał w dołach po ziemniakach w kołchozie Mikałajewa. Po wkroczeniu Niemców ciała pomordowanych ekshumowano i przeniesiono do olbrzymiego grobu na skraju lasu koło Taklinowa<ref name="Krahel">{{Cytuj pismo | nazwisko = Krahel | imię = Tadeusz | tytuł = Ks. dziekan Franciszek Kuksewicz | czasopismo = Czas Miłosierdzia. Białostocki Biuletyn Kościelny | wolumin = PAŹDZIERNIK 2002 Nr 10(150) | url = http://www.bialystok.opoka.org.pl/czas/nr150/art.php?artykul=kuksewicz|czasopismo=Czas Miłosierdzia. Białostocki Biuletyn Kościelny|wolumin=PAŹDZIERNIK 2002 Nr 10(150)}}</ref>.
 
Oficjalne źródła podają liczbę 714 (715<ref name="Kalbarczyk"/>) zabitych, jednak ocalały świadek Paweł Kożuch, który leżał między ciałami zabitych, usłyszał od konwojentów liczbę 1773. Pięć lub sześć ocalałych osób uciekało do domu, lecz następnego dnia zostali złapani i rozstrzelani w wiosce Uboina, położonej na prawym brzegu Dźwiny, 15 km na północny zachód od Mikałajewa<ref name="Bautowicz">{{Cytuj stronę|nazwisko url= Баўтовіч|imię = Міхасьhttp://www.radzima.org/be/object/8345.html|tytuł=Месца загубу грамадзянаў Беларусі і Польшчы - ахвяраў бальшавіцкага тэрору. Месца масавага расстрэлу 1941 году | Мікалаеваnazwisko=Баўтовіч|imię=Міхась|data dostępu=2016-04-12|opublikowany=www.radzima.org|urljęzyk=http://www.radzima.org/be/object/8345.html| język = beМікалаева}}</ref>. Większość zabitych nie miała wyroków, więc z punktu widzenia sowieckiego prawa byli niewinni<ref name="Kalbarczyk"/>.
 
Po tych zdarzeniach wojskowy prokurator garnizonu witebskiego Glinka rozkazał aresztować Prijomyszewa, jednak pierwszy sekretarz [[Komitet Centralny Komunistycznej Partii Białorusi|KC KPB]] [[Pantielejmon Ponomarienko]] uznał postępowanie naczelnika więzienia za uzasadnione i nakazał jego wypuszczenie<ref name="Bautowicz"/>.
 
Dwaj oficerowie odpowiedzialni za egzekucję 714 więźniów zostali skazani na śmierć we wrześniu 1941, a trzy osoby na 10 lat obozu<ref>{{Cytuj stronę|autor=a_dyukov|tytuł=Незаконный расстрел заключенных летом 1941 года: преступление и наказание|czasopismo=Записные книжки историка|data=2012-07-12|data dostępu=2016-04-11|opublikowany=Записные книжки историка|url=http://a-dyukov.livejournal.com/1194682.html|język = ru}}</ref>.
 
=== Miejsce pamięci ===
11 327

edycji