Otolemur gruboogonowy: Różnice pomiędzy wersjami

Usunięte 102 bajty ,  4 lata temu
m
(grafika)
m (WP:SK+Bn)
{{Zwierzę infobox
|nazwa zwyczajowa = Galago gruboogonowy
|nazwa łacińska = ''Otolemur crassicaudatus''
|TSN = 572902
|zoolog = ([[Étienne Geoffroy Saint-Hilaire|É. Geoffroy]], 1812)
|okres istnienia =
|grafika = Greater Bush Baby.jpg
|opis grafiki =
|typ = [[strunowce]]
|podtyp = [[kręgowce]]
|gromada = [[ssaki]]
|podgromada = [[żyworodne]]
|infragromada = [[łożyskowce]]
|rząd = [[naczelne]]
|podrząd = [[Strepsirrhini]]
|rodzina = [[galagowate]]
|rodzaj = ''[[Otolemur]]''
|gatunek = '''galago gruboogonowy'''
|synonimy =
|ranga podtaksonu = [[Podgatunek|Podgatunki]]
|podtaksony =
* ''O. c. crassicaudatus'' <small>(É. Geoffroy, 1812)</small>
* ''O. c. kirkii'' <small>([[John Edward Gray|Gray]], 1865)</small>
* ''O. c. monteiri'' <small>Bartlett in Gray, 1863</small>
|status IUCN = LC
|IUCN id = 15643
|mapa występowania = Brown Greater Galago area.png
|wikispecies = Otolemur crassicaudatus
|commons = Otolemur crassicaudatus
}}
'''Galago gruboogonowy''', '''galago olbrzymi''' (''Otolemur crassicaudatus'') – gatunek małpiatki z rodziny [[galagowate|galagowatych]].
 
Długość ciała około 35 cm, ogon podobnej długości. Ubarwiony jest na czarnobrązowo na grzbiecie, od spodu bywa jaśniejszy w kolorze srebrnoszarym. [[Futro|Futerko]] długie i gęste oraz bardzo gruby i puszysty [[ogon (anatomia)|ogon]].
 
Prowadzi [[nocny tryb życia]]. Żyje grupowo w stadzie, w leśnych gęstwinach płd.-zach. [[Afryka|Afryki]]. Odżywia się owocami, ptakami i ich jajami.
 
Przedstawiciele rodziny Galagidae (galagowate), do której zaliczamy opisywany gatunek posiadają charakterystyczne duże, okrągłe oczy wrażliwe na światło - w dzień: źrenice zwężone w postaci szczelin, w nocy: źrenice okrągłe, szeroko otwarte. Są one osadzone stosunkowo blisko siebie i przesunięte ku przodowi umożliwiające trójwymiarowe widzenie.<ref>{{Cytuj |autor=Zasieczna B. |tytuł=Ssaki. Wielka encyklopedia przyrody |data=1997 |wydawca=MUZA SA.}}</ref>.
 
Podobnie jak inne naczelne poruszają się na czterech kończynach. Pierwsze palce przeciwstawne.<ref name=":0" />.
 
== Podgatunki ==
Wyróżniono dwa<ref>{{MSW3|id=12100152|nazwa=''Otolemur crassicaudatus''|data=24 lutego 2010}}</ref> lub trzy<ref name="iucn" /> podgatunki galago gruboogonowego:
{| class="wikitable"
!Podgatunek
!Kategoria zagrożenia
|-
|''Otolemur crassicaudatus crassicaudatus'' || LC<ref>{{IUCN|id=136881/0|nazwa=Otolemur crassicaudatus ssp. crassicaudatus|data=24 lutego 2010}}</ref>
|-
|''Otolemur crassicaudatus kirkii || LC<ref>{{IUCN|id=136874/0|nazwa=Otolemur crassicaudatus ssp. kirkii|data=24 lutego 2010}}</ref>
|-
|''Otolemur crassicaudatus monteiri'' || LC<ref>{{IUCN|id=136936/0|nazwa=Otolemur crassicaudatus ssp. monteiri|data=24 lutego 2010}}</ref>
|}
 
== Budowa ==
Galago gruboogonowy ma gęste, wełniste, dość długie, brunatne na wierzchu i srebrzystoszare na spodzie ciała futro. Długość głowy i tułowia waha się w granicach 27 - 4627–46,5 cm. Długość ogona mieści się między 32,5 - 525–52 cm. Waga średnio w granicach 1-11–1,25 kilograma.<ref name=":0" />. ''Otolemur crassicaudatus'' jest zwierzęciem ruchliwym i zwinnym, szybko się poruszającym, doskonale skacze. Umożliwiają mu to długie kończyny tylne (znacznie dłuższe niż przednie) oraz wydłużone kości stępu. Długi puszysty ogon pomaga w utrzymaniu równowagi.<ref>{{Cytuj |autor=Gaisler J., Zejda J |tytuł=Ssaki świata |data=1997 |miejsce=Warszawa}}</ref>. Ponadto nasadowa część ogona pełni rolę magazynu tłuszczu, który wykorzystuje podczas snu w porze suchej.
 
Interesującą cechą jest także fakt uzyskiwania pionowej postawy podczas walki między osobnikami.<ref name=":0" />. Galago gruboogonowy posiada bardzo ruchliwą głowę, zdolną do obrotu o niemal 180º. Na czaszce obecny grzebień kostny. Na wielkich błoniastych uszach występują poprzecznie ułożone drobne grzebienie chrzęstne, powiązanie włóknami mięśniowymi, dzięki czemu zwierze składa je w czasie snu.<ref name=":1" />.
 
== Ekologia ==
Galago olbrzymi przesypia porę suchą.<ref name=":0">{{Cytuj |autor=Erich Tylínek, Gotthart Berger |autor r=Uta Hick |rozdział=Prosimians |tytuł=Monkeys and apes |data=1985-01-01 |data dostępu=2016-03-21 |miejsce=Leipzig |wydawca=Edition Leipzig |url=http://www.worldcat.org/title/monkeys-and-apes/oclc/74704775&referer=brief_results |język=DEde}}</ref>. Prowadzi gromadny (po 2-62–6 osobników), żyjących w gniazdach zrobionych z liści), nadrzewny i nocny tryb życia, w dzień odpoczywa w gęstwinie drzew. Odżywia się w przeważającej części pokarmem zwierzęcym uzupełniając swoją dietę pokarmem roślinnym.<ref name=":0" />. Głównie w postaci małych ptaków, ptasich jaja, owadów, owoców i kwiatów. Atakuje żywą ofiarę z błyskawiczną szybkością, zagryzając ją na śmierć, a następnie przeżuwa. Dorosłe męskie osobniki posiadają nagą łatkę gruczołów pod brodą, która umożliwia zostawianie swojego zapachu do zaznaczania ich gniazd oraz terytoriów. Dodatkowo kropią moczem swoje stopy i dłonie co sprawia, że ostry zapach utrwala się podążając ich tropem.<ref name=":0" /> .
 
Ciąża galago gruboogonowyego trwa 110-120110–120 dni, w miocie 1 lub 2 młode osobniki. Młode osobniki posiadają cienką warstwę futra, osiągają długość ciała od 10-1210–12 centymetrów a ich waga wynosi około 50-7050–70 gramgramów. Z gniazda samodzielnie wychodzą po około 2 tygodniach od narodzin, wcześniej przez ten czas matka pozostawia je w gnieździe. Jedynie w przypadku zagrożenia chwyta i przenosi potomstwo w ustach. Młode osobniki są karmione przez 3 miesiące. Galago gruboogonowy żyje prawdopodobnie do 10 lat.<ref name=":1">{{Cytuj |autor=Kowalski K. |tytuł=Mały słownik zoologiczny ssaki |data=1991 |miejsce=Warszawa |wydawca=Wiedza Powszechna}}</ref>
 
== Znaczenie w ochronie środowiska ==
Znacznym zagrożeniem dla galago gruboogonowych są duże sowy, dzikie koty oraz węże. Mimo tego nie należy do gatunków zagrożonych wyginięciem. Jednakże, może być miejscowo zagrożony przez utratę odpowiedniego siedliska leśnego. Na przykład ''O. C. monteiri'' kiedyś powszechnie występował wokół [[Jezioro Wiktorii|Jeziora Wiktorii,]], obecnie prawie całkowicie zniknął, również z lasów ze względu na ich ekspansję.<ref>{{Cytuj stronę | url = http://www.iucnredlist.org/details/15643/0 | tytuł = Assessment Information dla Otolemur crassicaudatus | praca = The IUCN Red List of Threatened Species | opublikowany = Red list | język = en | data dostępu = 2016-03-21}}</ref> .
 
== Występowanie ==
[[Plik:Otolemur crassicaudatus.jpg|thumb|Otolemur crassicaudatus]]
Galago gruboogonowy występuje w południowo-wschodniej i południowo-zachodniej części Afryki. Gatunek ten żyje najczęściej w lasach na wybrzeżach, terenach zalesionych oraz nadmorskich buszach. Często występuje w lasach wiklinowych, a także na plantacjach leśnych. Nierzadko można go również spotkać w miejskich lasach oraz na farmach, o ile zadrzewienie jest wystarczające aby zapewnić mu schronienie.<ref name=":1" />.
 
== {{Przypisy ==}}
 
== Przypisy ==
<references />
[[Kategoria:Galagowate]]
[[Kategoria:Ssaki Afryki]]