Tramwaje w Brnie: Różnice pomiędzy wersjami

Usunięte 164 bajty ,  4 lata temu
drobne techniczne
(→‎Linki zewnętrzne: usunięcie wygasłych LZ i forów)
(drobne techniczne)
|opis grafiki = [[Škoda 03 T]] na linii nr 5
|lokalizacja = [[Brno]], {{państwo|Czechy}}
|data uruchomienia = [[21 czerwca]] [[1900]] <small>(elektryczne)</small><br /><small>konne: [[1869]]-[[1880]]<br />parowe: [[1884]]-[[1900]]</small>
|data likwidacji =
|data odbudowy =
 
=== Tramwaje konne ===
[[Plik:Tram horse tram Brno.jpg|thumb|200px|Oryginalny brneński [[tramwaj konny]].]]
17 sierpnia 1869 Brno stało się trzecim miastem [[Austro-Węgry|Austro-Węgier]] i pierwszym na ziemiach czeskich, w którym uruchomiono [[tramwaj konny|tramwaje konne]]. Pierwsza linia wiodła z pl. Morawskiego (''Moravské nám.'') do budynku Semilassa (przy skrzyżowaniu ul. Palackiego i Kosmasa) w wówczas odrębnym mieście Kralowe Pole (dzielnica Brna od 1919). Operatorem sieci była spółka ''Brünner Tramway Gesellschaft für Personen und Frachtenverkehr'' (pol. ''Brneńska Spółka Tramwajowa dla Komunikacji Osobowej i Towarowej''). Początkowo spółka dysponowała sześcioma wozami, potem zakupiono kolejne pięćdziesiąt trzy osobowe i dziesięć towarowych.
 
 
=== Tramwaje parowe ===
[[Plik:Brno, Moravské náměstí, parní tramvaj II.jpg|thumb|200px|Zabytkowy [[tramwaj parowy]] na ul. Rašina, ciągnięty przez lokomotywę ''Caroline'']]
Pierwsze dyskusje na temat wprowadzenia w Brnie [[tramwaj parowy|tramwajów parowych]] odbyły się w 1879, uznano jednak, że [[nawierzchnia kolejowa]] jest nieodpowiednia dla ciężkich lokomotyw.
 
 
=== Początki tramwajów elektrycznych ===
[[Plik:Technické muzeum v Brně, depozitář MHD v Líšni (10).jpg|thumb|200px|Brneński tramwaj elektryczny z 1904 w zbiorach Muzeum Technicznego]]
Na ulice Brna [[tramwaj|tramwaje elektryczne]] wyjechały po raz pierwszy 21 czerwca 1900 na zelektryfikowane trasy tramwajów parowych (Pisarki – Kralowe Pole i ul. św. Wacława – Cmentarz Centralny). Stolica Moraw nie była prekursorem tego środka transportu – wcześniej elektryczne tramwaje jeździły już w [[Tramwaje w Pradze|Pradze]], [[Tramwaje w Libercu|Libercu]], [[Cieplice (Czechy)|Cieplicach]], [[Tramwaje w Pilznie|Pilznie]], [[Tramwaje w Uściu nad Łabą|Uściu nad Łabą]] i [[Tramwaje w Ołomuńcu|Ołomuńcu]].
 
 
=== Okres międzywojenny i II wojna światowa ===
[[Plik:Tram 107+215 Brno.jpg|thumb|200px|Zabytkowe wozy tramwajowe z lat 40. na ul. Rašina (Rašinova)]]
[[Plik:Tram track Černovice-Líšeň(2).jpg|thumb|200px|Pozostałości po linii tramwajowej Černovice – Líšeň na odcinku za Strańską Skałą]]
[[Plik:Tram 4058 Brno.jpg|thumb|200px|Muzealny tramwaj typu 4MT w zajezdni Medlanky]]
[[Plik:Brno, Bystrc, Kubíčkova tram stop.jpg|thumb|200px|Trasa szybkiego tramwaju w dzielnicy Bystrc (przystanek Kubičkova)]]
[[Plik:Tram KT8D5 Brno.jpg|thumb|200px|Tramwaj Tatra KT8D5 na ul.&nbsp;Dworcowej (przystanek Nové sady)]]
[[Plik:Underground tram station in Brno-Líšeň 2.JPG|thumb|200px|Podziemna stacja szybkiego tramwaju ''Líšeň, Jírova'']]
[[Plik:Tram Vario LF Brno.jpg|thumb|200px|Vario LF na pl. Pokoju (Náměstí Míru)]]
Po powstaniu [[Czechosłowacja|Czechosłowacji]] w 1918 i zmianie przynależności państwowej Brna operatorem sieci stała się ''Společnost brněnských pouličních drah'' (pol. ''Spółka Brneńskich Linii Tramwajowych''). Jej głównym zadaniem było polepszenie stanu sieci tramwajowej o długości 23 km, zaniedbywanej przez lata I wojny światowej. W nowych barwach rozpoczęły się czasy bardzo szybkiego rozwoju tramwajów w Brnie. Od 1924 zaczęto budować nowe trasy, m.in. do Žabovřesk, Židenic, Obřan i Řečkovic. Oddano także do użytku nową zajezdnię w Husovicach (obecnie [[trolejbus]]owa). Pod koniec lat 30. na wszystkich istniejących trasach dodano drugi tor, zwiększając tym samym możliwości przewozowe. W 1938 w Brnie istniało osiem linii tramwajowych.
 
Do roku 2020 w Brnie planowane są cztery nowe trasy tramwajowe<ref>{{Cytuj stronę|url = http://brnensky.denik.cz/zpravy_region/nove-tramvajove-trate-ctyri-trasy-za-ctyri-roky-20131031.html|tytuł = Nové tramvajové tratě: čtyři trasy za čtyři roky|autor = Petr Jeřábek|data dostępu = 2014-07-24|opublikowany = brnensky.denik.cz|język = cs}}</ref>:
* przedłużenie linii z Bystrycu do osiedla Kamechy. Analizowane są dwa warianty poprowadzenia trasy- tunelem pod osiedlem lub wzdłuż ulicy Vejrostovej. Przystanek końcowy będzie zlokalizowany w pobliżu jeziora Žabětín;
* nowa linia tramwajowa od przystanku Osová do kampusu [[Uniwersytet Masaryka|Uniwersytetu Masaryka]] w Bohunicach. Trasa prowadzona tunelem miałaby przystanek końcowy przy budynku Wydziału Studiów Sportowych. Będzie to drugi przystanek końcowy w Brnie po Mifkovej w Líšni nie kończący się [[Pętla (transport publiczny)|pętlą]]; &nbsp;
* sieć linii prowadząca do planowego nowego kolejowego dworca głównego przy ulicy Rosickiej. Linie miałyby być poprowadzone od Nowych Sadów przez Úzką i Trnitu do Rosickiej, oraz z Plotní, Zvonařską do Trnity i dalej do Rosickiej; &nbsp;
* przedłużenie linii z osiedla Štefánika i przystanku Čertova rokle do osiedla Lesná. Plany budowy tej trasy są obecnie najbardziej zaawansowane.
 
 
{| class="wikitable"
! style="background-color:#ff9" | Numer linii
! Trasa
! style="background-color:#cf9" | Trasa
|-
|align=center|<big>'''1'''</big>
== Infrastruktura ==
=== Zajezdnie ===
[[Plik:Vozovna Medlánky(1).jpg|thumb|200px|Zajezdnia Medlánky]]
[[Plik:Vozovna z Hlinek.JPG|thumb|200px|Zajezdnia Pisárky]]
Obecnie w Brnie znajdują się dwie [[zajezdnia|zajezdnie tramwajowe]]:
* '''Zajezdnia Medlanky''' (do 1996 r. ''Zajezdnia Kralowe Pole'') – znajduje się w północnej części Kralowego Pola, przy ulicy Hudcovej. Powstała w latach 1953–1958, zastępując starą zajezdnię przy ul. Palackiego. W styczniu 2009 w zajezdni Medlanky znajdowało się 156 tramwajów używanych w regularnej komunikacji oraz 6 wozów muzealnych. Poza tramwajami zajezdnię zajmują [[autobus miejski|autobusy miejskie]] (w latach 1958–1964 także [[trolejbus]]y). Mieszczą się tu również zakłady naprawcze tramwajów (trolejbusów do 1972, autobusów do 1980).
 
== Muzeum ==
[[Plik:Muzejni noc-Brno-01.JPG|thumb|250px|Siedziba Muzeum Technicznego]]
[[Plik:Technické muzeum v Brně, depozitář MHD v Líšni (11).jpg|thumb|200px|Zabytkowe tramwaje w halach w Líšniu]]
DPmB jest właścicielem trzech zabytkowych wozów tramwajowych umieszczonych w zajezdni Medlanky. Są to:
* nr 4058 – 4MT wyprodukowany na początku lat 50. XX wieku w miejscowych Zakładach Kralowopolskich (KPS)
40 646

edycji