Otwórz menu główne

Zmiany

Rozmiar się nie zmienił, 3 lata temu
m
lit.
Pierwsze próby wprowadzenia obowiązku szkolnego zawierają przepisy Księstw [[Saksonia-Weimar|Weimarskiego]] (1619), [[Saksonia-Gotha|Gotajskiego]] (1642) i [[Brandenburgia-Prusy|Brandenburgii-Prus]] (1698 i 1717). W [[Prowincja Massachusetts Bay|kolonii Massachusetts]] w 1647 roku wprowadzili go dominujący w niej [[Purytanizm|purytanie]]. W 1683 wydano takie zarządzenie w [[Księstwo oleśnickie|Księstwie Oleśnickim]], przymus szkolny wprowadził „Książęcy oleśnicki statut niemieckich szkół miejskich i wiejskich” ([[język niemiecki|niem.]] ''Fuerstlich Oelsnische deutsche Stadt und Landschulordnung''). Przymus obejmował dzieci w wieku od 6 do 9 lat<ref>[http://www.olesnica.nienaltowski.net/Z_przeszlosci_olesnickiego_szkolnictwa.htm ''Z przeszłości oleśnickiego szkolnictwa.'']</ref>.
 
W roku 1717 król [[Królestwo Prus|Prus]] [[Fryderyk Wilhelm I Pruski|Fryderyk Wilhelm I Hohenzollern]] wydał nakaz by wszystkie dzieci w całym kraju uczęszczały do szkół podstawowych. Inne kraje, zwłaszcza habsburskie, próbowały naśladować pruskie rozwiązania w tej dziedzinie. Sama jakość nauczania w podstawowych szkołach pruskich nie była najwyższa, ponieważ nauczycielami byli częstokroć zwykli weterani wojenni, a program składał się z nauki rachunków, pisania i czytania, z odrobinaodrobiną historii, lecz – jak zalecał filozof [[Christian Wolff]] – nie chodziło o to, by niewielu ludzi posiadało dużą wiedzę, lecz by szerokie rzesze ludności dysponowały podstawowymi umiejętnościami i wiadomościami. Duże zasługi w kontynuowaniu królewskiego planu w Prusach miał teolog [[Jan Juliusz Hecker|Johann Julius Hecker]].
 
W 1739 w Danii [[Chrystian VI Oldenburg]] wprowadził powszechny obowiązek uczęszczania do szkół podstawowych, jednak ten nakaz pozostawał martwą literą. [[Maria Teresa Habsburg]] wprowadziła obowiązek szkolny w krajach imperium Habsburgów w 1774 roku.
[[Plik:Graff Stanisław Kostka Potocki.jpg|mały|[[Stanisław Kostka Potocki]] (1785), prezes Izby Edukacji Publicznej]]
W Polsce wprowadzenie obowiązku szkolnego postulował już w dobie Odrodzenia [[Andrzej Frycz Modrzewski]] w traktacie ''[[Commentariorum de Republica emendanda libri quinque]]'' (''O naprawie Rzeczypospolitej'', księga ''O szkole'', 1556), jednak jego wprowadzeniu skutecznie przeciwstawiał się polski Kościół katolicki<ref>{{Cytuj książkę | autor =Jerzy Ziomek | tytuł =Renesans | wydawca =Instytut Badań Literackich Polskiej Akademii Nauk; Państwowe Wydawnictwo Naukowe | miejsce =Warszawa| rok =1977| strony =184–185}}</ref>. Po raz pierwszy w Polsce obowiązek szkolny wprowadziła [[Izba Edukacji Publicznej]] w [[Księstwo Warszawskie|Księstwie Warszawskim]] w 1808.
 
7 lutego 1919 wydano dekret o obowiązku szkolnym; wprowadzał on obowiązkową 7-letnią szkołę powszechną dla wszystkich dzieci od 7. do 14. roku życia; szkoła miała być bezpłatna, co nakładało na państwo obowiązek zapewnienia dostępu do niej wszystkim dzieciom. Od 1919 do 1956 z obowiązku szkolnego zwalniane było dziecko, którego droga z domu do szkoły była dłuższa niż 3 km<ref>Art. 33 dekretu o obowiązku szkolnym ({{Dziennik Ustaw|rok=1919|numer=14|pozycja=147}})</ref>.