Związek Walki Młodych: Różnice pomiędzy wersjami

m
lit.
m (WP:SK+Bn)
m (lit.)
== Geneza i początki działalności ==
Geneza organizacji sięga sierpnia 1942, kiedy to [[Komitet Centralny Polskiej Partii Robotniczej|KC PPR]] wezwał młodzież do gromadzenia się pod szyldem lewicy i choć obawiano się, że młodzieżówka stanie się bytem samoistnym i wymknie się spod kontroli, pozwolono młodym budować własną organizację. Wydzielono działaczy za to odpwiedzialnych, m.in. [[Hanka Sawicka|Hankę Sawicką]], [[Alicja Goldberg|Alicję Goldberg]], [[Zofia Jaworska|Zofię Jaworską]], [[Halina Kaczmarska|Halinę Kaczmarską]], [[HankaMorawska|Hankę Morawską]], [[Irmina Płasko|Irminę Płasko]], [[Marta Tarłowska|Martę Tarłowską]] i [[Wanda Zieleńczyk|Wandę Zieleńczyk]]. W lutym 1943 powołano dowódcę sekcji bojowej młodzieżowki PPR – [[Tadeusz Olszewski „Zawisza”|Tadeusza Olszewskiego]] „Zawiszę”. Wtedy też ZWM zorganizował pierwszą akcję: bojownicy obrzucili butelkami zapalającymi niemiecki barak wojskowy przy ul. Podchorążych w Warszawie.
Za datę powstania ZWM niektórzy uważają 20 lutego 1943 roku – datę ukazania się pierwszego numeru pisma Walka Młodych, składanego w mieszkaniu Ludwiki Tarłowskiej przy ul. WawelkiejWawelskiej 15 w Warszawie, a drukowanego w mieszkaniu Hanki Sawickiej przy Szarej 14. Inni zaś wskazują na datę 19 marca, czyli dzień śmierci Hanki.
 
== Program związku ==
== Działalność w czasie okupacji ==
=== Obszar działalności ===
Licząca początkowo ok. 170 osób grupa ZWM-owców należała do najbardziej aktywnych jednostek antyhitlerowskiego podziemia w Warszawie. W okresie [[Okupacja niemiecka ziem polskich (1939–1945)|okupacji niemieckiej]] ZWM działał głównie w [[Warszawa|Warszawie]] i jej okolicach. Na mniejszą skalę działał także na terenach pozostałej części okupowanego [[Województwo warszawskie (II Rzeczpospolita)|województwa Warszawskiegowarszawskiego]], oraz [[Województwo kieleckie (II Rzeczpospolita)|Kieleckiegokieleckiego]] i [[Województwo lubelskie (II Rzeczpospolita)|Lubelskiegolubelskiego]]<ref name=ms />.
Organizacja ta była politycznie i ideowo powiązana z [[Polska Partia Robotnicza|Polską Partią Robotniczą]]. Ściśle współpracowała także z [[Armia Ludowa|Armią Ludową]].
 
Jeszcze w końcowym okresie wojny związek rozpoczął działania mające na celu zasiedlenie i odbudowę tzw. „[[Ziemie Odzyskane|Ziem Odzyskanych]]”. Jego członkowie tworzyli specjalne grupy osiedleńcze, które pomagały między innymi w organizacji władz oraz punktów informacyjnych czy żywnościowych. Zachęcano także zamieszkałą w Polsce centralnej młodzież do wyjazdu i osiedlenia się na zachodzie<ref name=ZWM />.
 
Związek agitował także za nową władzą<ref name=ms /> prowadząc działalność indoktrynacyjną oraz walkę ideologiczną – m.in. poprzez atakowanie tych profesorów uniwersyteckich, którzy nie chcieli służyć komunistycznej władzy oraz poprzez donosy, jak i przez zmuszanie do publicznej samokrytyki<ref>http://www.osiedlearmiikrajowej.republika.pl/gw1.jpg.</ref>. Agitacyjna działalność związku uwidoczniła się zwłaszcza podczas kampanii wyborczej przed [[Referendum ludowe|Referendumreferendum ludowym]] w 1946 oraz przed [[Wybory do Sejmu Ustawodawczego w 1947 roku|Wyboramiwyborami do Sejmu Ustawodawczego]] z 1947 roku.
 
ZWM współkształtował również komunistyczny aparat państwowy. Członków organizacji kierowano między innymi do [[Rada narodowa (PRL)|Rad Narodowych]] wszystkich szczebli<ref name=ZWM />. Szacuje się, iż od 15 do 20 procent byłych członków zasiliło [[Ministerstwo Bezpieczeństwa Publicznego|Urząd Bezpieczeństwa Publicznego]], [[Milicja Obywatelska|Milicję Obywatelską]] oraz [[Ludowe Wojsko Polskie]]<ref name=ZWM /> w tym ponad 20 tys. członków ZWM-u wstąpiło w szeregi [[Ochotnicza Rezerwa Milicji Obywatelskiej|Ochotniczej Rezerwy Milicji Obywatelskiej]] co stanowiło blisko 15%<ref name=ZWM /> jej składu<ref>http://www.osiedlearmiikrajowej.republika.pl/nto1.jpg.</ref>.