Otwórz menu główne

Zmiany

Dodane 130 bajtów ,  3 lata temu
lit., poprawa linków, źródła/przypisy
[[Plik:Fishingpole.jpg|thumb|Wędka [[spinning]]owa z [[Włókno szklane|włókna szklanego]] wraz z [[Kołowrotek wędkarski|kołowrotkiem]]]]
'''Wędka''' – przyrządsprzęt służący do połowu [[ryby|ryb]] w [[Wędkarstwo|wędkarstwie]]. Składa się z wędziska, do którego przymocowana jest [[żyłka wędkarska]], na której końcu znajduje się [[haczyk wędkarski]] z [[przynęta|przynętą]]<ref>[[Internetowa encyklopedia PWN]]: [http://encyklopedia.pwn.pl/haslo/wedka;3995081.html Wędka]</ref>. Zakłada się, że pierwowzór wędki powstał na [[Hawaje (archipelag)|Hawajach]]. Była to linka zakończona hakiem z przynętą, przyczepiona do [[Łódź (jednostka pływająca)|łodzi]] i za nią ciągnięta. Typowej wędki zaopatrzonej w około półtorametrowe wędzisko z [[bambus]]a po raz pierwszy używano w [[Chiny|Chinach]].
 
== Wędzisko ==
Dołączenie do linki z haczykiem wędziska zdecydowanie poprawia warunki i skuteczność połowu. Wędzisko przedłuża rękę, umożliwia celne zarzucenie przynęty wymachem, wbicie haczyka w wargi ryby (czynność zwana zacięciem), amortyzuje ruchy które ryba wykonuje usiłując uciec [[wędkarstwo|wędkarzowi]] i ściągnięcia jej do siebie (tzw. hol ryby) oraz wyciągnięcia ryby na brzeg, pokład lub do [[podbierak]]a (czynność zwana lądowaniem). Aby dobrze spełniać swoją rolę, wędzisko musi być jednocześnie w miarę lekkie, a równocześnie wystarczająco długie, wytrzymałe na pęknięcia i równocześnie elastyczne.
 
Tradycyjne wędziska wykonuje się z [[Drewno (botanika)|drewna]] (głównie bambusa) natomiast nowoczesne najczęściej wykonane są z kompozytów [[włókno węglowe|włókien węglowych]] (poprzednio stosowano [[włókno szklane|włókna szklane]]). Długość przeciętnego wędziska wynosi około 3 metrów, ale spotyka się wędziska o długości 15 metrów, a nawet dłuższe. W tradycyjnej wędce żyłka jest mocowana bezpośrednio do [[Szczytówka|szczytówki]] (na końcu wędziska). Wędzisko z [[Kołowrotek wędkarski|kołowrotkiem]] posiada przelotki, przez które przewleka się żyłkę lub sznur oraz uchwyt do mocowania kołowrotka, na który nawija się żyłkę lub sznur.
Istnieje wiele rodzajów wędek w zależności od stosowanej metody połowu.
 
* '''batBat''' – jest to najprostszy rodzaj wędki. Ma ona długość od 2 do kilkunastu metrów. Bat pozbawiony jest przelotek oraz kołowrotka. Do końca szczytówki doklejony jest specjalny łącznik, pozwalający na zaczepienie żyłki. Taką wędką najczęściej łowi się w jeziorach lub kanałach [[Wędkarstwo spławikowo-gruntowe#Metoda spławikowa|metodą spławikową]].
 
* '''tyczkaTyczka''' – wędka nasadowa; ma długość zazwyczaj od 4 metrów (w przypadku tyczek karpiowych) do 16 metrów. Tyczka składa się z tyczki i topu, w którym jest zamontowany [[Amortyzator gumowy|amortyzator]] o odpowiedniej [[Rozmiar kątowy|średnicy]]. Do amortyzatora, za pomocą specjalnego łącznika, jest zamontowany skrócony zestaw spławikowy, zazwyczaj ze [[spławik]]iem o gramaturze od 0,25 do 40 gramów. Tyczką można łowić w [[Jezioro|jeziorach]], [[Rzeka|rzekachrzeka]]ch, [[Kanał wodny|kanałach]]. Do każdego [[Łowisko (rybołówstwo)|łowiska]] trzeba zastosować odpowiednią długość szczytówki, średnicę żyłki i amortyzatora, wielkość haczyka oraz obciążenie zestawu. Na tyczkę można łowić różne ryby spokojnego żeru, głównie [[Płoć|płocie]], [[leszcz]]e i [[karp]]ie{{fakt}}.
 
* '''wędkaWędka spinningowa''' – zbudowana jest z włókna węglowego, lub, coraz rzadziej, ze szklanego i ma długość od 1,5 do 3 metrów. Służy do łowienia z lądu i z łódki. Przeznaczone do połowu ryb zarówno [[drapieżnictwo|drapieżnych]], jak i spokojnego żeru. Zbudowane podobnie jak wędki zwykłe, są jednak krótsze i bardziej wytrzymałe. Najczęściej mają kołowrotek średnich lub dużych rozmiarów. Używa się ich do łowienia we wszystkich typach wód.
 
* '''wędkaWędka podlodowa''' – służy do łowienia zryb spod lodu. W pokrywie lodowej wierci się dziurę wiertłem. Wędki takiego typu najczęściej są bardzo małe i krótkie. Można na nie łowić na wiele sposobów – metodą spławikową, [[błystka|błystką]], [[mormyszka|mormyszką]] itp. Wędki podlodowe są najczęstszym produktem i wymysłem samych wędkarzy. Do takiej wędki używane są bardzo małe kołowrotki ([[multiplikator]]y) z łożyskami albo malutkie plastikowe kołowrotki (multiplikatory) z bardzo prostym mechanizmem hamulca.
 
* '''odległościówkaOdległościówka''' – zbudowana jest z włókna węglowego. Może mieć budowę zarówno segmentową, jak i teleskopową. Odległościówki najczęściej mają małe przelotki na wysokiej stopce i długość powyżej 4 metrów. Posiadają kołowrotek łożyskowy i łowi się na nie, najczęściej na spławik, [[białoryb]]ęa. Jest to bardzo delikatna wędka, najczęściej używa się do niej lekkiego zestawu.
 
* '''[[wędkaWędka muchowa]]''' (muchówka) – zbudowana najczęściej z włókna węglowego. Służy do połowu metodą sztucznej muchy. W zestawie muchowym używa się specjalnych [[Kołowrotek muchowy|kołowrotków]] o szpuli ruchomej i grubych [[Sznur muchowy|sznurów muchowych]], które pozwalają podać lekką przynętę na żądaną odległość. Na końcu krótkiego żyłkowego [[przypon]]u zamocowana jest [[mucha wędkarska]], która imituje owada w różnym stadium jego rozwoju. [[Wędkarstwo muchowe]] jest bardzo widowiskowe i wymaga szczególnych umiejętności obserwacyjnych i zręcznościowych. Najczęstszymi rybami, które łowi się na muchę są [[pstrąg]], [[lipień pospolity]] i [[kleń]].
 
* '''wędkaWędka gruntowa''' (gruntówka) – służy ona do łowienia z gruntu. Zestaw zbudowany ze sprężyny, [[Koszyczek zanętowy|koszyczka]] lub samego ciężarka, leży na dnie wraz z hakiem, na którym jest przynęta.
 
{{Przypisy}}
{{Wikisłownik|wędka}}
{{Commonscat|Fishing rods}}
Anonimowy użytkownik