Boliwia: Różnice pomiędzy wersjami

Dodany 1 bajt ,  3 lata temu
drobne merytoryczne
(drobne merytoryczne)
(drobne merytoryczne)
W 1884, na mocy traktatów pokojowych kończących tzw. [[wojna o Pacyfik|Wojnę o saletrę]], Boliwia straciła dostęp do Oceanu Spokojnego, co miało duży wpływ na jej późniejszą sytuację gospodarczą. Po kolejnej wojnie, tym razem z Brazylią, w 1903 utraciła kauczukodajny region [[Acre]].
 
W latach 1932-1935 Boliwia toczyła [[Wojna o Chaco|wojnywojnę o Chaco]], w wyniku których straciła na rzecz Paragwaju 2/3 spornego terytorium. Porażka rządu w wojnie doprowadziła w maju 1936 roku do [[Zamach stanu|puczu]], w wyniku którego na blisko rok władzę przejął pułkownik [[José David Toro]]. Rząd wojskowy dokonał [[nacjonalizacja|nacjonalizacji]] spółek naftowych, przyjął [[interwencjonizm|interwencjonizm gospodarczy]], utworzył Ministerstwo Pracy oraz zakazał działania partii politycznych powołując w ich miejsce lewicującą Państwową Partię Socjalistyczną. Rezygnacja z części lewicowych postulatów doprowadziła do odsunięcia Toro od władzy i przejęcia władzy przez [[Germán Busch|Germána Buscha]]<ref> Marcin Kula: Anatomia rewolucji narodowej: (Boliwia w XX wieku). Wrocław: Wydawnictwo Leopoldinum, 1999, s. 19, 29, 31-32. ISBN 83-85220-97-6</ref><ref>Dzieje Ameryki Łacińskiej. Tom III 1930-1975/1980. Ryszard Stemplowski. Wyd. 1. Warszawa: Wydawnictwo "Książka i Wiedza", 1983, s. 74, 688.</ref>. Pod rządami Buscha starano się wprowadzić w życie koncepcję „demokracji funkcjonalnej” utrzymanej w duchu patriotycznym<ref>Marcin Kula: Anatomia rewolucji narodowej • Boliwia w XX wieku. Wrocław: Wydawnictwo Leopoldinum, 1999, s. 32-33. ISBN 83-85220-97-6.</ref>. Po śmierci Buscha w 1939 roku doszło do powrotu do wcześniejszej formy rządów opartej na poparciu tradycyjnych partii<ref>Maria Luise Wagner. "The rise of new political groups".</ref>. Status quo zachwiany został przez radykalne grupy, które przejęły kontrolę nad kongresem u progu lat 40. Najważniejszymi z nich była Rewolucyjna Partia Robotnicza, [[Boliwijska Falanga Socjalistyczna]], Lewicowa Partia Rewolucyjna oraz [[Rewolucyjny Ruch Nacjonalistyczny]]. Grupy te miały charakter [[skrajna prawica|skrajnie prawicowy]] lub [[marksizm|marksistowski]]. Wydarzeniem, które doprowadziły do upadku umiarkowanych rządów była masakra strajkujących górników w Catavi, w której zginąć mogło nawet 400 pracowników. Po tych wydarzeniach w 1943 roku doszło do kolejnego zamachu stanu, w wyniku którego władzę przejął [[Gualberto Villarroel]]. Spisek oficerów zawiązany przez nowego prezydenta zawiązał sojusz z Rewolucyjnym Ruchem Nacjonalistycznym, który jednak został jednak wkrótce rozwiązany, a ministrowie Ruchu wydaleni z rządu. W 1946 roku doszło do wybuchu walk politycznych i zabójstw, których ofiarą padł sam prezydent<ref>Maria Luise Wagner. "The rise of new political groups".</ref><ref>Nash, June (1993). We Eat the Mines and the Mines Eat Us: Dependency and Exploitation in Bolivian Tin Mines. s.43, New York: Columbia University Press. ISBN 0-231-08050-6, ISBN 0-231-08051-4.</ref>. Kolejni prezydenci [[Enrique Hertzog]] i [[Mamerto Urriolagoitia]] nie byli w stanie opanować sytuacji w kraju a wybory w 1949 roku wygrał Rewolucyjny Ruch Nacjonalistyczny. Urriolagoitia anulował co prawda wynik wyborów i oddał na krótko rządy wojskowym<ref>Maria Luise Wagner. "The sexenio (1946–52)".</ref>.
 
[[Plik:Map Bolivia territorial loss-en.svg|thumb|left|Straty terytorialne 1867 – 1938]]
Anonimowy użytkownik