Otwórz menu główne

Zmiany

m
|państwo = {{państwo|GBR}}
|data utworzenia = [[2 listopada]] [[1917]]
|data uchwalenia =
|autorzy = Lord [[Arthur Balfour]]
|sygnatariusze =
|cel = Obietnica brytyjskiego rządu utworzenia żydowskiej siedziby narodowej w [[Palestyna|Palestynie]]
}}
'''Deklaracja Balfoura''' ([[język angielski|ang.]] ''The Balfour Declaration'') – [[list]] wysłany 2 listopada 1917 r. przez [[Wielka Brytania|brytyjskiego]] ministra spraw zagranicznych lorda [[Arthur Balfour|Arthura Jamesa Balfoura]] do barona [[Walter Rothschild, 2. (baron Rothschild)|Waltera Rothschilda]] (przywódcy społeczności [[Żydzi|żydowskiej]] w Wielkiej Brytanii) w celu przekazania [[Syjonistyczna Federacja Wielkiej Brytanii i Irlandii|Syjonistycznej Federacji Wielkiej Brytanii i Irlandii]].
 
List był deklaracją brytyjskiego rządu okazującą pragnienie odtworzenia w [[Palestyna|Palestynie]] „żydowskiej siedziby narodowej”, co było odpowiedzią na oczekiwania i starania ruchu [[Syjonizm|syjonistycznego]]. Deklaracja Balfoura została później włączona do zawartego w 1920 roku z [[Imperium Osmańskie|Imperium osmańskim]] [[traktat pokojowy w Sèvres 1920|traktatu pokojowego w Sèvres]] i zaowocowała utworzeniem brytyjskiego [[Palestyna (mandat)|Mandatu Palestyny]]. Oryginalny list jest przechowywany w [[Biblioteka Brytyjska|Bibliotece Brytyjskiej]] w [[Londyn]]ie.
 
== Komentarze i konsekwencje ==
Należy zwrócić uwagę, że brytyjski rząd w powyższej deklaracji wyraził pragnienie, ale uniknął wydania jakiegokolwiek zobowiązania, które mogłoby stać w sprzeczności z innymi interesami lub zobowiązaniami danymi wcześniej [[Arabowie|Arabom]]. Deklaracja w sposób umiejętny została wysłana do barona Rothschilda, dzięki czemu brytyjski rząd uniknął potrzeby politycznego uznania ruchu syjonistycznego. Aby uniknąć interpretacji tego dokumentu w kierunku starań o [[emancypacja Żydów|emancypacji Żydów]], zawarto sformułowanie, że stworzenie żydowskiej siedziby narodowej nie może zaszkodzić prawom obywatelskim Żydów na całym świecie. W ten sposób uniknięto podejrzeń, że rząd brytyjski opowiada się za emancypacją Żydów. Deklaracja podkreślała przy tym narodowy charakter podmiotu, który miał być ustanowiony w Palestynie. Uniknięto w ten sposób złożenia obietnicy ustanowienia państwa żydowskiego, a w tym czasie poczyniono starania o uzyskanie [[mandatMandat międzynarodowy|mandatu]]u i utworzenie [[Palestyna (mandat)|Mandatu Palestyny]]. Pomimo to, deklaracja Balfoura miała bardzo duże znaczenie dla Żydów. Była to pierwsza oficjalna dyplomatyczna deklaracja złożona przez zachodnie mocarstwo na rzecz poparcia wysiłków ruchu syjonistycznego. Po raz pierwszy duże mocarstwo oficjalnym dokumentem uznało prawo Żydów do utworzenia siedziby narodowej w Palestynie. Oświadczenie to wyrażało uznanie żydowskich nadziei narodowych na powrót do [[Ziemia Izraela|Ziemi Izraela]]. Deklaracja podniosła morale ruchu syjonistycznego i dała nadzieję wielu Żydom na powrót do swojej ojczyzny. W ten szczególny sposób przyczyniła się do zwiększenia żydowskiej imigracji i pobudziła [[osadnictwo żydowskie w Palestynie]].
 
Palestyńscy Arabowie uznali deklarację Balfoura jako naruszenie ich praw. W konsekwencji zaczęli organizować demonstracje i strajki protestacyjne, usiłując wywrzeć nacisk na brytyjskich władzach Mandatu Palestyny. Uzyskali w ten sposób liczne ustępstwa i w znacznym stopniu ograniczyli napływ żydowskich imigrantów. Działania te wchodzą w zakres o wiele szerszego [[konflikt izraelsko-arabski|konfliktu izraelsko-arabskiego]].
24 135

edycji