Azyl: Różnice pomiędzy wersjami

Dodane 22 bajty ,  4 lata temu
m
m (→‎Historia: poprawa literówek, replaced: prowinicji → prowincji)
 
== Azyl prawem człowieka ==
[[Powszechna Deklaracjadeklaracja Prawpraw Człowiekaczłowieka]] w artykule 14 głosi: 1. ''Każdy człowiek ma prawo ubiegać się o azyl i korzystać z niego w innym kraju w razie prześladowania.'' 2. ''Nie można powoływać się na to prawo w przypadku ścigania wszczętego rzeczywiście z powodu popełnienia przestępstwa pospolitego lub czynu sprzecznego z celami i zasadami Organizacji Narodów Zjednoczonych.''
 
Amerykańska Konwencja Praw Człowieka (1969) w art. 22.7. ''Każda osoba ma prawo zwracać się o azyl oraz uzyskać azyl na obcym terytorium, zgodnie z ustawodawstwem danego państwa oraz konwencjami międzynarodowymi, w przypadku, gdy jest ścigana za przestępstwa polityczne lub pokrewne przestępstwa pospolite.'' 8. ''W żadnym przypadku cudzoziemiec nie może być deportowany lub odesłany do kraju, niezależnie od tego, czy jest to jego kraj ojczysty, czy nie, jeżeli w tym kraju jego prawo do życia lub wolności osobistej jest w niebezpieczeństwie pogwałcenia z powodu jego rasy, narodowości, religii, statusu społecznego lub przekonań politycznych.''
 
== Historia ==
Azyl narodził się w starożytności wraz z traktowaniem świątyń jako miejsc ucieczki zbiegów<ref>[[Swetoniusz]] w biografii [[Tyberiusz]]a (rozdział 37) pisze, że cesarz ten ''zniósł także prawo i obyczaj azylów gdziekolwiek je stosowano''. Wyjątkiem był zapewne osobliwy azyl w Gaju Nemoreńskim (który można było uzyskać zabijając poprzedniego [[Rex Nemorensis|azylanta]]), skoro kolejny imperator ''królowi nemoreńskiemu, ponieważ sprawował swą godność już od szeregu lat, podstawił silniejszego przeciwnika'' ([[Kaligula]] rozdział 35). [[Gajusz (jurysta rzymski)]] podaje, że [[Antoninus Pius]] ''pytany przez jakichś namiestników prowincji o niewolników, którzy chronili się w świątyniach bogów lub u posągów princepsów'' (cesarzy), ''rozkazał, by jeśli srogość właścicieli stanie się nieznośna, zostali oni zmuszeni do sprzedania swoich niewolników'' („Instytucje” I,53).</ref>. Podobnie traktowano średniowieczne kościoły i klasztory (p. [[Pokój i Rozejm Boży|Pokój Boży]]).
 
W XVI wieku prawo azylu wykonywano dość powszechnie, choć zaczęto je nieco ograniczać do wypadków lżejszych. W Anglii Jakub I wyjaśniał swym funkcjonariuszom w 1624 roku, że nie mają prawa przeszukiwać ambasad w poszukiwaniu zbiegów (np. katolickich księży). W 1586 roku obstawiono ambasadę francuską w Londynie kierowaną przez L’Aubepine’a, ponieważ ukrywał on spiskowca Babingtona, lecz nie ośmielono się wkroczyć do budynku. W połowie XVII wieku zaczęło przeważać stanowisko dążące do odrzucenia prawa azylu. [[Hugo Grocjusz]] dopuszcza azyl na drodze dwustronnego porozumienia, ponieważ azyl jego zdaniem nie wynika z prawa narodów. Odrzucali azyl pisarze polityczni tacy jak [[Abraham de Wicquefort]], [[François de Callières]], [[Johann Jakob Moser]], [[Christian Wolff]] i Martens. W 1645 roku parlament angielski zakazał ambasadom udzielania azylu. Podobnie uczyniły holenderskie Stany Generalne w 1663 roku. W połowie XVII wieku, kiedy ambasador francuski w Państwie Kościelnym markiz de Fontenay traktował swe karety jako miejsce azylu, gwardia papieska odbiła uciekinierów, a papież pouczył, że prawo i przywilej ambasadorów nie powinny sięgać zbyt daleko.
167 445

edycji